VII SA/Wa 1161/13

Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić G. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek G. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż G. Z. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwiema córkami. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu sprzedaży mleka z prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 9 452,97 zł. (sprzedaż za miesiąc marzec 2013 r.). Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 160 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 20,01 ha. Dodatkowo wnioskodawca dzierżawi 10,75 ha. gospodarstwa rolnego. Podał, że posiada traktor [...], ładowarkę [...], wóz asenizacyjny, prasę [...], owijarkę [...], rozrzutnik obornika, wał uprawowy. Dodał, że w małżeństwie występuje rozdzielność majątkowa. Córki są w wieku 6 i 4 lat. Wnioskodawca dodał, że żona jest osobą bezrobotną. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu wskazał, że stałe miesięczne wydatki wynoszą: żywność 1254 zł., środki czystości 122 zł., energia elektryczna 320 zł., gaz 52 zł., woda 29 zł., telefon i internet 182 zł., opłata za przedszkole 320 zł., odzież i obuwie 170 zł. leczenie 235 zł. Dodatkowo rocznie strona ponosi wydatki: ubezpieczenie KRUS 1 656 zł., podatek rolny 2 801 zł., ubezpieczenie budynków 695 zł., ubezpieczenie maszyn 3 557 zł., ubezpieczenie auta 636 zł., roczny czynsz za dzierżawę ziemi 11 761,15 zł., roczna spłata kredytu 8 712,93 zł., miesięczna spłata odsetek 90 zł., miesięczna spłata rat kredytu 1 765,26 zł., roczna opłata melioracyjna 100 zł., paliwo do auta 120 zł. W gospodarstwie wnioskodawca posiada następujący inwentarz żywy: krowy 19 szt., jałówki cielne 6 szt., jałówki 26 szt., cielęta 18 szt., byczki 10 szt., koza 1 szt. oraz prowadzi następujące uprawy rzepak ozimy 5,7 ha, pszenżyto 6,79 ha, kukurydza 8,01 ha, trawy 5,09 ha, mieszanki 1,63 ha, i 2,74 ha. Wnioskodawca otrzymał roczną dopłatę bezpośrednią za 2012 r. w wysokości 27 522,83 zł. oraz płatność OMW na 2012 r. w wysokości 5 368,21 zł. Wskazał, ze środki te przeznaczane są na opłatę czynszu dzierżawnego (11 761 zł.), częściowe pokrycie zakupu nawozów (20 000 zł.), środków ochrony roślin (9 000 zł.), materiał siewny (10 000 zł.). Wnioskodawca nie otrzymuje środków z pomocy społecznej, dodał, że nie korzysta z pomocy rodziny i osób trzecich, korzysta w przypadku braku środków z limitu kredytowego. Zaznaczył także, że w jego gospodarstwie w 2012-2013 r. została wykryta choroba neospora, która spowodowała straty w pogłowiu zwierząt gospodarskich. W chwili obecnej gospodarstwo utrzymuje sie z niewystarczającej sprzedaży mleka, w związku z czym wnioskodawca posiłkuje się kredytami. Obecnie wnioskodawca musiał z uwagi na trudną sytuację majątkową wziąć kredyt na 6 000 zł., na zakup paszy dla zwierząt i pokrycie kosztów utrzymania. Do ww. pisma wnioskodawca dołączył potwierdzenie zarejestrowania płatnika VAT, deklaracje VAT za 2012 i 2013 r., wciąg z rachunku bankowego, faktury za badania, decyzje urzędu pracy, umowę pożyczki. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową G. Z. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 160 m2, gospodarstwo rolne o pow. ponad 30 ha, prowadzi hodowlę zwierząt, a jednocześnie uprawia rośliny. Z gospodarstwa uzyskuje stały dochód, który jest powiększony o dopłaty bezpośrednie z funduszy Unii Europejskiej. Wnioskodawca zaznaczył wprawdzie, że jego sytuacja materialna jest trudna i musi posiłkować się obecnie kredytami, jednakże z ogólnego obrazu sytuacji majątkowej wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy. Okoliczności te wskazują, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł. wpisu sądowego od skargi. Wydatek ten może pozostać jedynym wydatkiem strony w sprawie (ewentualne koszy jakie mogą się pojawić na dalszych etapach sprawy to opłata kancelaryjna za odpis uzasadnienia wyroku 100 zł. i wpis sądowy od skargi kasacyjnej 250 zł.). Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.