VII SA/Wa 1161/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika M. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi M. K., reprezentowana przez pełnomocnika nieprofesjonalnego, wniosła w dniu 15 maja 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Zarządzeniami przewodniczącego wydziału z dnia 18 czerwca 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch jej odpisów wraz z załącznikami oraz uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane w dniu 9 lipca 2014 r. W dniu 14 lipca 2014 r. (data stempla Biura Podawczego) pełnomocnik skarżącej złożyła na biurze podawczym wniosek o przyznanie prawa pomocy z załącznikiem w postaci pisma z ZUS, informującego o podwyższeniu renty skarżącej, pełnomocnictwo oraz jeden odpis skargi (bez załączników). Postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z dnia 1 września 2014 r. (data wpływu) Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała Sąd o osobie pełnomocnika. Następnie postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. Sąd odrzucił skargę wobec niewykonania wezwania do nadesłania dwóch odpisów skargi z załącznikami. W dniu 7 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie terminu do nadesłania odpisów skargi, załączając do wniosku po dwie kopie: pisma przewodniego z dnia 14 lipca 2014 r., wniosku o przyznanie prawa pomocy i pisma z ZUS, skargi z załącznikami i pełnomocnictw, a także jedna kopia orzeczenia o niepełnosprawności, dotyczącego skarżącej. Wskazał, że niewykonanie zarządzeń miało miejsce przed przyznaniem skarżącej prawa pomocy, zaś dotychczasowy pełnomocnik skarżącej poinformował go w dniu 3 października 2014 r., iż zawsze wykonuje wszystkie zarządzenia otrzymywane z Sądu i jest zaskoczona brakami dokumentów. Była przekonana, że złożone dokumenty są kompletne, o czym świadczyć może adnotacja w piśmie przewodnim z dnia 14 lipca 2014 r. Nie wykluczyła także ich przypadkowego zaginięcia po rozszyciu. Pełnomocnik podniósł, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną i niewłaściwe wykonanie zarządzenia przez jej pełnomocnika nie może zamykać jej prawa do sądu. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko byłoby, w ocenie pełnomocnika, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, gdyż zamykałoby skarżącej dostęp do sądu. Powołał się w tym zakresie na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1168/11; z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1127/11 i z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 42/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Art. 85 p.p.s.a. stanowi – czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, zaś § 2 stanowi, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Pełnomocnik otrzymał odpis postanowienia o odrzuceniu skargi w dniu 2 października 2014 r., zatem złożył wniosek w terminie zakreślonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wraz z wnioskiem złożono także dwa odpisy skargi z załącznikami, wypełniając dyspozycję art. 87 § 4 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że uchybienie termu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego, co czyni instytucję przywrócenia terminu w przypadku skarżącej dopuszczalną na gruncie art. 86 § 2 p.p.s.a. Sąd, oceniając uprawdopodobnienie okoliczności, wskazujących na brak winy skarżącej, uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca jest osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jednak ustanowiła w niniejszej sprawie pełnomocnika. Wezwanie o nadesłanie dwóch odpisów skargi wraz z załącznikami, skierowane do pełnomocnika skarżącej, było sformułowane w sposób jasny, precyzyjny i czytelny – zawierało wskazanie braków, sposób ich uzupełnienia oraz pouczenie o skutku nieusunięcia braków formalnych wraz z podstawą prawną. Sąd jako niewiarygodne ocenia stwierdzenie pełnomocnika, iż dokonała czynności, zaś brak odpisów może być skutkiem zagubienia pism po rozszyciu. Pismo przewodnie z dnia 14 lipca 2014 r. zawiera treść ręcznie dopisaną na dole strony: "Załączniki: - wniosek PPF + dec. rentowa ZUS - odpis skargi x2 - pełnomocnictwo". Jednocześnie pismo to opatrzone jest pieczęcią Biura Podawczego tutejszego Sądu, zawierające informację "zał. 3 + PPF". W aktach sprawy po piśmie na k. 16-17 wszyty jest formularz PPF, następnie na k. 18 kopia pisma z ZUS, a na k. 19 pełnomocnictwo. Formularz PPF jest wymieniony osobno w załącznikach do pisma, wskazanych przy pieczęci, zaś trzy załączniki stanowić muszą kopię pisma z ZUS, pełnomocnictwo oraz jedną kopię skargi, która nie zawierała załączników. Zawartość akt odpowiada treści pieczęci wpływu, zatem żadne pismo nie uległo zagubieniu. Oznacza to, iż wezwanie Sądu – wbrew twierdzeniom nieprofesjonalnego pełnomocnika skarżącej – nie zostało wykonane prawidłowo. Wskazanie, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Osoba niepełnosprawna jest w takim samym stopniu podmiotem praw i obowiązków, co osoba pełnosprawna. Wskazać należy także, że skarżąca ustanowiła w sprawie nieprofesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 28 sierpnia 2013 r., wydanym w sprawie o sygnaturze II FZ 704/13, błędy czy pomyłki popełnione przez pełnomocnika strony są traktowane jako błędy i pomyłki skarżącej. Odnosząc się do wskazanych przez pełnomocnika postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy wskazać, że zawierają one nieaktualny (i od samego początku błędny, bo niemający ugruntowania w przepisach prawa) pogląd, że Sąd władny jest uzupełniać za skarżącego braki formalne i tworzące nieznane ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "braków istotnych". Podkreślić należy, że każdy brak skargi powodować musi jej odrzucenie, albowiem przepisy prawa nie pozwalają na inne rozwiązanie. Jednocześnie zgodne jest to z poglądem, iż strona winna wykazywać odpowiednią dbałość w prowadzeniu swoich spraw. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.