VII SA/Wa 1163/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-11
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Katarzyna Pakuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna i życiowa, wynikająca ze wspólnego utrzymywania się z ojcem i bratem z niskich dochodów (renta, alimenty, zasiłki MOPS) oraz braku własnych dochodów i oszczędności, uniemożliwia mu samodzielne ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca D. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca wraz z ojcem i bratem utrzymuje się z dochodów w wysokości 1380,45 zł miesięcznie (renta ojca, alimenty, zasiłki MOPS). Wnioskodawca i jego brat są uczniami technikum i nie posiadają własnych dochodów ani oszczędności. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia wniosku, sąd uznał, że wnioskodawca wykazał brak możliwości samodzielnego ustanowienia pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Przyznano D. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać D. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 6 czerwca 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku PPF D. B. We wniosku wnioskodawca podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z bratem
i ojcem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 1380,45 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta ojca w wysokości 880,45 złotych oraz alimenty jakie uzyskuje w wysokości 500,00 złotych. Wskazał, że jest uczniem II klasy dziennego Technikum Informatycznego w [...]. Stałe wydatki i zobowiązania pokrywa ojciec.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem
z dnia 17 czerwca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 czerwca 2016r. wezwano wnioskodawcę do wskazania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, gdyż w punkcie 4 formularza nie zakreślił o co wnosi; czy o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata,
oraz do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku
o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie :
- gdzie zamieszkuje wraz z rodziną (dom, mieszkanie należało podać ich powierzchnię) i jakie ponoszą stałe miesięczne koszty utrzymania z tym związane, (podatek od nieruchomości czynsz, opłaty za energię, gaz, telefon, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy uzyskuje wraz z ojcem i bratem pomoc ze strony rodziny, instytucji społecznych lub innych osób, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie,
- czy posiada z bratem i ojcem oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość,
- czy brat uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne z tytułu wynagrodzenia za pracę bądź pobiera stałe lub okresowe świadczenia, jeśli tak należało wskazać w jakiego tytułu i w jakiej wysokości.
Odpowiedzi na powyższe, należało udzielić w terminie 7 dni od, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wnioskodawca pismem z dnia 23 czerwca 2016r. udzielił odpowiedzi na powyższe. Wskazał, że wnioskuje o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
W powyższym piśmie wnioskodawca wyjaśnił, że zamieszkuje z rodziną w domu o pow. ok. 80 m ². Oświadczył, że koszty utrzymania nie są mu dokładnie znane, gdyż pokrywają je inne osoby zamieszkujące z nim w tym samym budynku. Nie posiada oszczędności pieniężnych oraz jego brat i ojciec. Jest uczniem technikum Informatycznego w [...]. Podał, że otrzymuje zasiłek z MOPS-u w wysokości 110,00 złotych miesięcznie.
Kolejnym wezwaniem z dnia 18 lipca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 14 lipca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- czy brat z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskuje jakiekolwiek miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę bądź pobiera stałe lub okresowe świadczenia, zasiłki lub inne, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu
i w jakiej wysokości,
- czy brat podejmuje prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało wskazać wysokość,
- czy brat partycypuje w kosztach utrzymania domu oraz bieżących wydatkach życia codziennego, jeśli tak należało wskazać w jakich i w jakiej wysokości.
Wskazano, wnioskodawcy, że w nadesłanym formularzu jak i wyjaśnieniach nie przedstawił sytuacji finansowej brata z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie. Nie wyjaśnił, czym się zajmuje, czy uzyskuje jakiekolwiek dochody.
Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Pismem z dnia 25 lipca 2016r. wnioskodawca podał, że brat z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nigdzie nie pracuje, nie otrzymuje żadnych wynagrodzeń za pracę. Otrzymuje zasiłek z MOPS w wysokości 110,00 złotych. Wyjaśnił, że brat uczy się w Technikum Informatycznym w [...], nie podejmuje żadnych prac sezonowych ani dorywczych. Oświadczył, że w kosztach utrzymania domu nie partycypuje.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie mając na względzie dane przedstawione w formularzu i nadesłanych wyjaśnieniach w piśmie z dnia 23 czerwca 2016r. i z dnia 25 lipca 2016r. uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie samodzielnie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż wnioskodawca wspólnie z ojcem i bratem utrzymują się z niskich dochodów w wysokości 1380,45 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się renta ojca w wysokości 880,45 złotych oraz alimenty jakie uzyskuje w wysokości 500,00 złotych. Wnioskodawca wraz z bratem nie pracują, nie otrzymują więc żadnych wynagrodzeń za pracę, są uczniami Technikum Informatycznego w [...]. Otrzymują zasiłki z MOPS po 110,00 złotych miesięcznie. Nie posiadają oszczędności pieniężnych.
Biorąc pod uwagę, powyższe uznano, że w opisywanej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Oceniono bowiem, że sytuacja materialna
i życiowa w jakiej się znajduje wnioskodawca, nie pozwala na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie
i rodziny.
Ze względu na fakt, iż wnioskodawca nie wskazał o ustanowienie jakiego pełnomocnika wnosi czy o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego.
Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie
i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło