VII SA/Wa 1164/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-15

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, co oznacza, że organ administracji jest związany oceną prawną zawartą w wyroku sądu i nie może podważać legalności decyzji, która została już prawomocnie zaakceptowana przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżący W. i W. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1997 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1997 r., które umarzały postępowanie w sprawie zagrodzenia działki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, powołując się na fakt, że decyzje te były już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 1999 r. oddalił skargę W. K. na decyzję Wojewody. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi W. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku W. i W. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r., znak:[...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1997r. znak: [...] umarzającej, jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z wniosku Urzędu Gminy K. w sprawie zagrodzenia działki o nr ewid. [...] na odcinku ulicy K. i J. w K., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] maja 1997r. znak: [...] na podstawie art. 104 oraz art. 105 par. 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne z wniosku Urzędu Gminy K. znaku [...] z dnia [...] stycznia 1996r. w sprawie zagrodzenia działki o nr ewid. [...] na odcinku ulicy K. i J. w K., jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wzniesienie ogrodzeń przez właścicieli sąsiednich nieruchomości wzdłuż działki [...], której nie można uznać, jako drogi publicznej, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawo budowlane, nie wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę, tym samym brak jest podstaw do uznania ich budowy za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ww. ustawy. Zatem postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1997r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 - k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. K. , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podzielił argumentację powoływaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 1999r., w sprawie o sygn. II SA/Ka 1578-1579/97 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę, W. K. na powyższą decyzję. W dniu [...] lutego 2008r., do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek W. i W. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1997r. znak: [...] , wobec naruszenia przepisów art. 7, 21, 32, 37, 41 i 52 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1997r. znak: [...]. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym nie ma podstawy prawnej do orzekania o zgodności z prawem decyzji pierwszo-instancyjnej, jeżeli sprawa została ostatecznie załatwiona decyzją odwoławczą. Z tego też względu, organ wszczął postępowanie w stosunku do decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 1997r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] maja 1997r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że opisana wyżej decyzja Wojewody [...] była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 24 czerwca 1999r. sygn. akt II SA/Ka 1578-1579/9, oddalił skargę W. K. Organ przywołał przepis art. 153 oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazując, że oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, opisanym wyżej wyrokiem, skargi na decyzję przedmiotową dla niniejszego postępowania nieważnościowego, zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku Sądu. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. znak: [...] , Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu wniosku W. i W. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008r., podtrzymując wcześniej wskazaną argumentację. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. i W. K. dochodząc uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz unieważnienia decyzji: Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1997r. znak: [....] . Zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja zapadła z obrazą przepisu art. 77 §1 k.p.a., wobec braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bowiem w niniejszej sprawie, ale także wcześniej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie były brane pod uwagę wszystkie okoliczności prawne i faktyczne, które mogły mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem, podjętych decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. znak: [...] , utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1997r. znak: [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zagrodzenia działki o nr ewid. [...] na odcinku ulicy K. i J. w K. , poddana została kontroli Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach. Zaznaczyć należy, iż zakres sprawowanej przez Sąd kontroli wyznaczał wówczas przepis art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu kognicja Sądu obejmowała bezpośrednio ocenę legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. w pełnym zakresie dozwolonym przez ww. przepis. Kontrola Sądu dotyczyła, zatem nie tylko badania, czy występują kwalifikowane wady powodujące stwierdzenie nieważności, ale i inne naruszenia prawa wskazane w ust. 2 art. 22 tj: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jakie mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 24 czerwca 1999r. sygn. II SA/Ka 1578-1579/97, oddalił skargę W. K. na decyzję Wojewody [...] dnia [...] sierpnia 1997r. uznał, bowiem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Decyzja ta stała się następnie przedmiotem wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności. Zgodnie z treścią przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydawał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W świetle powyższego, znaczenie powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie polega na jego wiążącej mocy, co do braku podstaw do zarzucania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale jakiejkolwiek wadliwości tej decyzji, branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu kognicji. W doktrynie podkreśla się, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004r., str.710). Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zajął słuszne stanowisko w sprawie, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r., w związku z opisanym wyżej, prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach. Organ nie mógł, bowiem stwierdzić nieważności decyzji, która już wcześniej była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego i w stosunku, do której zapadł wyrok oddalający skargę. W świetle powyższej argumentacji zarzuty skargi są bezprzedmiotowe. Organ zebrał materiał dowodowy i rozpatrzył go w stopniu pozwalającym na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Na marginesie, w związku z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy zastosowanie ma dyspozycja przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze, zm.), a nie dyspozycja przepisu art. 153 w/w ustawy. Zgodnie, z przepisem art. 170 ww. ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydawał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei przepis art. 153 powyższej ustawy stanowi, iż ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu będą wiązać w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Podkreślić należy, iż powołany przepis art. 153 dotyczy zasadniczo oceny prawnej oraz wskazań, co do dalszego postępowania, natomiast przepis art. 170 dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, które polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Powołanie zatem przepisu art.153 ww. ustawy stanowi uchybienie, które pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło