VII SA/Wa 1165/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-24
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynajem lokalu mieszkalnego na cele prowadzenia działalności hostelowej stanowi zmianę sposobu użytkowania lokalu w rozumieniu Prawa budowlanego, uzasadniającą wszczęcie postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Wynajem lokalu mieszkalnego osobie trzeciej, nawet jeśli jest ona następnie zmienna lub lokal jest wykorzystywany w sposób zbliżony do hostelu, nie stanowi zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli lokal zachowuje swoją podstawową funkcję mieszkalną i nie wpływa na warunki określone w art. 5 i art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji postępowanie administracyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na działalność hostelową. Organy ustaliły, że lokal jest wynajmowany, a właściciel zamontował sejfik do przekazywania kluczy. Właściciel lokalu oświadczył, że od września 2018 r. zawarta została umowa najmu z jedną osobą, z zastrzeżeniem zakazu podnajmu. Organy uznały, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania lokalu w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym postępowanie stało się bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółdzielni [...] w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółdzielnię [...] w W. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...], znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w W. na cele prowadzenia działalności hostelowej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że [...] maja 2018 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo Spółdzielni [...]" w W. w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w W. na działalność hostelową.
Wobec powyższego organ powiatowy zawiadomieniem z [...] czerwca 2018 r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w W. na cele prowadzenia działalności hostelowej.
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził [...] lipca 2018 r. czynności kontrolne, w trakcie których ustalił, że lokal nr [...] znajduje się na [...] piętrze i składa się z: pokoju z aneksem kuchennym, przedpokoju i łazienki. W lokalu znajduje się kanapa i łóżko. W lokalu brak jest gazu. Wynajmująca lokal oświadczyła, że wynajmuje lokal od czerwca 2018 r. na termin czasowy w formie hostelu. Lokal został wynajęty przez agencję. Umowy najmu nie okazano. Przy drzwiach od strony korytarza właściciel zamontował sejfik do przekazywania klucza do lokalu ekipie sprzątającej. W uwagach do protokołu wpisano, że istnieje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia - kuchenka elektryczna znajduje się w przejściu pomiędzy przedpokojem a aneksem kuchennym. Wszystkie ściany działowe między przedpokojem a kuchnią oraz przedpokojem a pokojami i między pokojami zostały rozebrane.
W dniu [...] listopada 2018 r. w siedzibie organu powiatowego stawił się A. T. i podał, że aktualnie kuchenka elektryczna znajduje się w miejscu przeznaczonym na kuchnię - na blacie kuchennym. W momencie zakupu lokalu w 2006 r. ściany działowe były zniszczone (ściany były gipsowe tzw. plaster miodu). Od września 2018 r. zawarta została nowa umowa najmu z jedną osobą - z zastrzeżeniem, że lokal bądź jego część nie mogą być przedmiotem podnajmu osobom trzecim.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w W. na cele prowadzenia działalności hostelowej.
Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...], w terminie złożyła Spółdzielnia [...]" w W.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 136 k.p.a., postanowieniem z [...] lutego 2019 r. nr [...] zlecił PINB [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dokonanie ponownych oględzin celem ustalenia, czy oświadczenie A. T. złożone do protokołu z przyjęcia interesantów [...] listopada 2018 r. dotyczące usytuowania kuchenki elektrycznej pokrywa się ze stanem faktycznym. Do organu II instancji [...] kwietnia 2019 r. wpłynął m. in. protokół z przeprowadzonych [...] kwietnia 2019 r. czynności kontrolnych, z których wynika, że w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w W. brak jest kuchenki elektrycznej. Według oświadczenia właściciela lokalu najemca lokalu zrezygnował z kuchenki elektrycznej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...], znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w W. na cele prowadzenia działalności hostelowej.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przez zmianę sposobu użytkowania rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ nadzoru budowlanego I instancji w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych [...] lipca 2018 r. ustalił, że lokal składa się z: pokoju z aneksem kuchennym, przedpokoju i łazienki. W lokalu znajduje się kanapa i łóżko. W lokalu brak jest gazu. Wynajmująca lokal oświadczyła, że wynajmuje lokal od czerwca 2018 r. na termin czasowy w formie hostelu. Lokal został wynajęty przez agencję. Umowy najmu nie okazano. Przy drzwiach od strony korytarza właściciel zamontował sejfik do przekazywania klucza do lokalu ekipie sprzątającej. Zdaniem organu II instancji, co prawda wynajmująca do protokołu kontrolnego oświadczyła, że wynajmuje lokal w formie hostelu, jednak stwierdzenie to nie może samodzielnie przesądzać o zmianie sposobu użytkowania. Aby do takiej zmiany doszło muszą wystąpić przesłanki, o których mowa w ww. przepisie. Samo zatem oświadczenie w tym zakresie, bez ustalenia stanu faktycznego, nie jest wiążące.
W postępowaniu, którego przedmiotem jest zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, obowiązkiem organu jest ustalenie czy taka zmiana sposobu użytkowania faktycznie nastąpiła i miała charakter samowolny. Ustalenie, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części sprowadza się zatem do wyjaśnienia, czy i w jakim zakresie podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego użytkowania. Wymagania stawiane obiektowi zostały określone w art. 5 Prawa budowlanego i uwzględniają, wymienione w ust. 1 art. 71 tej ustawy warunki w zakresie bezpieczeństwa: pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Warunki te wskazują na niezbędny zakres działań, które powinny być prowadzone w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie w rzeczywistości zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego. W tym zakresie organ musi zbadać czy w wyniku zmiany faktycznego sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części doszło do zmiany w zakresie określonych w art. 71 ust. 1 oraz art. 5 ustawy warunków technicznych oraz użytkowych danego obiektu (lub jego części). Zgodnie z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno- budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, a także odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami i odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii. Stosownie zaś do art. 5 ust. 2 obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Organ, dokonując oceny we wskazanym wyżej zakresie odnosi się nie tylko do przepisów szeroko rozumianego Prawa budowlanego, obejmującego m. in. przepisy wykonawcze określające warunki techniczne obiektów, warunki ich użytkowania, ale także do innych przepisów, w tym określających warunki sanitarne, zdrowotne, przeciwpożarowe czy ochrony środowiska. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się także, że przy ocenie, czy w danym przypadku doszło do zmiany sposobu użytkowania istotne jest ustalenie, czy oraz w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności, związanej z jego użytkowaniem, wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi (lub jego części), związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 15 marca 2012 r. sygn. akt ll SA/Go 33/12).
Zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez budynek zamieszkania zbiorowego należy rozumieć budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie można uznać, że lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym wielorodzinnym (z założenia przeznaczony do zamieszkania), który jest wynajmowany na cele mieszkalne osobie trzeciej zmienił sposób użytkowania, bowiem nadal pozostaje lokalem mieszkalnym. Bez wpływu na powyższe stanowisko pozostaje kwestia częstotliwości zmiany osób zamieszkujących ten lokal. Kwestie zaś podnajmu, czy oddawania do bezpłatnego używania są przedmiotem umowy pomiędzy stronami. Zatem wszelkie wątpliwości w tym zakresie muszą być wyjaśniane wyłącznie przed sądem powszechnym. Zapisy tego rodzaju nie świadczą o zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na hostel.
Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji prawidłowo została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części".
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących naruszenia przez organ powiatowy przepisów wskazanych w art. 75 i 79 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie niezapowiedzianych kilkukrotnych kontroli "o różnych porach, aby ustalić ilość osób przebywających w lokalu, podstawę prawną pobytu tych osób, okres pobytu, rotację mieszkańców itd.", [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ nadzoru budowlanego przed przeprowadzeniem oględzin zobowiązany jest do powiadomienia stron o zamiarze przeprowadzenia oględzin, na co wskazuje art. 79 § 1 k.p.a. Zgodnie z ww. przepisem: "Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem". Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. "Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone". Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia dokumentu, przyznaje jedynie zwiększoną moc dowodową dokumentom urzędowym. Dowód z dokumentów jest najczęściej stosowanym dowodem w postępowaniu administracyjnym. Wynika to przede wszystkim z istoty tego postępowania, którego celem jest prawidłowe ustalenie lub stworzenie jakiejś indywidualnej sytuacji prawnej na podstawie norm prawa materialnego. I właśnie te przepisy w znaczącym zakresie zobowiązują do dostarczenia organowi administracyjnemu określonych dokumentów, jak również obligują organ administracyjny do orzekania na podstawie dokumentów. Aby dokument urzędowy korzystał ze zwiększonej mocy dowodowej, musi spełniać dwie przesłanki: musi być wydany przez uprawniony do tego organ (podmiot) oraz musi być sporządzony w przepisanej formie. Wobec powyższego organ wskazał, że jeśli organ powiatowy w trakcie oględzin nie stwierdzał żadnych nieprawidłowości to nie miał podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego z zakresu nadzoru budowlanego. Organ powiatowy w trakcie czynności kontrolnych, które miały miejsce [...] lipca 2018 r. ustalił, że A. T. wynajmuje lokal mieszkalny, jednak nie można uznać tego rodzaju działalności za samowolną zmianę sposobu użytkowania lokalu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] wniosła Spółdzielnia [...] w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 81 a ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie ma możliwości przeprowadzić kontroli nie powiadamiając uprzednio właściciela lokalu z wyprzedzeniem o kontroli. Tymczasem zgodnie z art. 81 a ust. 3 Prawa budowlanego kontrola może być dokonana w obecności przywołanego pełnoletniego świadka. Zatem organ miał możliwość przeprowadzenia kontroli niezapowiedzianej;
2) art. 71 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że zmiana lokalu mieszkalnego na hostel nie jest zmianą sposobu użytkowania;
3) art. 71 i art. 71 a Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie;
4) art. 105 k.p.a. poprzez jego zastosowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej: p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Badając legalność zaskarżonej decyzji - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z [...] listopada 2018 r. nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] [...] w W. na cele prowadzenia działalności hostelowej.
Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który pozwala organom administracji na wydanie decyzji o umorzeniu prowadzonego postępowania w sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, występuje wówczas gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego, tj. brak podmiotu i przedmiotu postępowania, a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek, powodujący, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Do przyczyn przedmiotowych należy zaliczyć ustalenie w wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w sprawie, w której postępowanie zostało wszczęte, że stan faktyczny nie odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie materialnego prawa administracyjnego, będącego podstawą rozpoznawanej sprawy, w konsekwencji czego nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. Stanowi to przypadek bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania, uzasadniający umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest zasadność umorzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego, z uwagi na stwierdzenie braku naruszenia przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a w szczególności art. 71 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higienicznosanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Definicja zawarta w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zawiera tylko przykładowe wyliczenie przypadków zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Skutki określone w art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego zachodzą w każdej sytuacji gdy podjęcie w obiekcie budowlanym określonej działalności, związanej z jego użytkowaniem, powoduje zmianę stawianych temu obiektowi wymagań określonych w art. 5 Prawa budowlanego. Oceniając, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, należy określić poprzednie i aktualne wykorzystywanie obiektu i następnie dokonać ich oceny pod kątem zmiany warunków wskazanych w art. 71 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
W każdym przypadku ocena, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, musi zostać poprzedzona rzetelnymi ustaleniami stanu faktycznego. Następnie muszą zostać omówione przyczyny, które spowodowały, że należy uznać, że w konkretnym przypadku doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w kierunku ustalenia czy w omawianym lokalu mieszkalnym doszło do zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego.
Organy dwukrotnie przeprowadziły oględziny lokalu. Organy prowadzące postępowanie stosownie do art. 7 k.p.a. podjęły więc wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W wyniku tego postępowania organy ustaliły, że lokal nr [...] znajduje się na [...] piętrze i składa się z: pokoju z aneksem kuchennym, przedpokoju i łazienki. W lokalu znajduje się kanapa i łóżko. W lokalu brak jest gazu. Wynajmująca lokal oświadczyła, że wynajmuje lokal od czerwca 2018 r. na termin czasowy w formie hostelu. Lokal został wynajęty przez agencję. Umowy najmu nie okazano. Przy drzwiach od strony korytarza właściciel zamontował sejfik do przekazywania klucza do lokalu ekipie sprzątającej. W uwagach do protokołu wpisano, że istnieje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia - kuchenka elektryczna znajduje się w przejściu pomiędzy przedpokojem a aneksem kuchennym. Wszystkie ściany działowe między przedpokojem a kuchnią oraz przedpokojem a pokojami i między pokojami zostały rozebrane. W dniu [...] listopada 2018 r. w siedzibie organu powiatowego stawił się A. T., który wskazał, że od września 2018 r. zawarta została nowa umowa najmu z jedną osobą, z zastrzeżeniem, że lokal bądź jego część nie mogą być przedmiotem podnajmu osobom trzecim.
W konsekwencji słusznie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że ww. lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym wielorodzinnym (z założenia przeznaczony do zamieszkania), wynajmowany na cele mieszkalne osobie trzeciej, nie zmienił sposobu użytkowania, nadal pozostaje bowiem lokalem mieszkalnym. Bez wpływu na powyższe pozostaje kwestia częstotliwości zmiany osób zamieszkujących ten lokal. Kwestie zaś podnajmu, czy oddawania do bezpłatnego używania są przedmiotem umowy pomiędzy stronami. Zatem wszelkie wątpliwości w tym zakresie muszą być wyjaśniane wyłącznie przed sądem powszechnym. Powyższe okoliczności nie świadczą o zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na hostel.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany przeznaczenia przedmiotowego lokalu mieszkalnego, w myśl art. 71 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. W związku z powyższym organy słusznie umorzyły postępowanie, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe i wyczerpujące.
W ocenie Sądu, zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 81 a ust. 3 Prawa budowlanego, Sąd stwierdza, że zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 81 a ust. 2 Prawa budowlanego, czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu. W myśl ust. 3 ww. przepisu, w przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka.
W ocenie Sądu, zawiadomienie właściciela lokalu o planowanych oględzinach lokalu mieszkalnego, czy nieprzeprowadzenie niezaplanowanych oględzin nie świadczy o nieprawidłowościach w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i nie może w świetle przytoczonych przepisów dyskwalifikować wyniku oględzin. Zatem zarzut co do zawiadomienia właściciela lokalu o planowanych oględzinach i czynnościach sprawdzających jest niezasadny. Ponadto, Sąd zauważa, że od września 2018 r. została zawarta umowa najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego z jedną osobą, z zastrzeżeniem, że lokal bądź jego część nie mogą być przedmiotem podnajmu osobom trzecim.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że zmiana lokalu mieszkalnego na hostel nie jest zmianą sposobu użytkowania. Poza sporem jest, że lokal mieszkalny z woli jego właściciela, w drodze umowy cywilnoprawnej został oddany w najem. Organy dysponowały właściwie zebranym materiałem dowodowym, pozwalającym na prawidłowy ogląd okoliczności niniejszej sprawy. Zasadnie organy orzekające w sprawie uznały, że najem lokalu mieszkalnego nie wpłynął na zmianę funkcji lokalu. Lokal wraz z wyposażeniem zachował funkcję mieszkalną i nie zmienia jej to, czy w lokalu mieszka jeden najemca goszczący co dzień inne osoby, czy też z różną częstotliwością w lokalu pomieszkują różne osoby. Zaistniałe w związku z takim korzystaniem z lokalu mieszkalnego uciążliwości są poza sferą ingerencji organu nadzoru budowlanego. Podobnie jak niewłaściwe zachowanie właściciela lokalu, jak też zachowanie lokatorów może być przedmiotem interwencji służb porządkowych, czy podstawą kierowania roszczeń o charakterze cywilnoprawnym.
W okolicznościach sprawy, zasadnie organy obu instancji uznały, że w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany przeznaczenia lokalu, o której mowa w art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przedmiotowy lokal mieszkalny, bez względu czy pozostaje we władaniu właściciela czy też najemcy czy najemców czy choćby innych osób za zgoda właściciela tam przebywających, zachował przymiot lokalu mieszkalnego w rozumieniu Prawa budowlanego.
Wobec powyższego nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 71a Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie. Brak było podstaw do wstrzymania użytkowania lokalu mieszkalnego i nałożenia obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, ponieważ zasadnie organy nie stwierdziły by nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego.
Sąd uznał zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, opartą na art. 105 § 1 k.p.a., za prawidłowe. Organ nie miał podstaw do podejmowania czynności w ramach nadzoru budowlanego i w tym rozumieniu sprawa jest bezprzedmiotowa.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło