VII SA/Wa 1167/18

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2018r. po rozpoznaniu wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] grudnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia wykonywania zawodu lekarza dentysty postanawia: odmówić R. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 26 czerwca 2018r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy [...] w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku PPF wnioskodawca podał, że utrzymuje się przy pomocy ludzi dobrej woli w wysokości ok. 200,00 złotych miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności ani przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. Wskazał, że jego wydatki na "życie" wynoszą ok. 200,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że nie ponosi żadnych innych wydatków z tytułu czynszu mieszkaniowego. Posiada zobowiązania w wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych, w tym ponad 20 000 złotych z tytułu zaległości czynszowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że nie posiada kwoty 200 złotych na uiszczenie wpisu sądowego, ani żadnej innej bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 18 lipca 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 lipca 2018r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek itp.), jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą i czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ domu/ lokalu (gaz, opłaty za energię, telefon, internet, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeśli tak wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy posiada zadłużenia, kredyty, jeśli tak wskazać u kogo ( osoba fizyczna, bank) i na jaką kwotę oraz czy obecnie jest spłacane, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, na zakup lekarstw itp., - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny lub instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, oraz nadesłania: - kopii decyzji o przyznaniu zasiłków, jeśli takie otrzymuje, - w przypadku gdy ma on status osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (zaświadczenie z urzędu pracy); Odpowiedzi na powyższe należy udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie wnioskodawca otrzymał w dniu 6 sierpnia 2018r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu w zakreślonym terminie, ani dotychczas nie wykonał powyższego wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje referendarzowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). Wezwaniem z dnia 18 lipca 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 lipca 2018r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się i nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień. Przede wszystkim wnioskodawca nie podał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje. Nie wyjaśnił czy jest osobą bezrobotną, jeśli tak czy pobiera zasiłek od kiedy i w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie wskazał również czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia (np. rentę, zasiłek), a jeśli tak to w jakiej wysokości. Nie udzielił wyjaśnień gdzie zamieszkuje, należało podać powierzchnię mieszkania/lokalu i kto ponosi koszty z tym związane oraz czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Nie podał również czy uzyskuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, instytucji społecznych, państwowych oraz czy podejmuje prace dodatkowe dorywcze sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie wyjaśnił także czy posiada zadłużenia, kredyty, jeśli tak, to u kogo na jaką kwotę oraz czy obecnie jest spłacane. Ponadto wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów. Wnioskodawca nie udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie nie wykazał w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dane przedstawione przez wnioskodawcę w formularzu nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy. Są one ogólnikowe i niepełne nie przedstawiają pełnych danych dotyczących sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie dopełnił w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie udzielił odpowiedzi na żądane przez referendarza sądowego informacje. W konsekwencji nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji materialnej skarżącego i ustalenie czy spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05). Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.