VII SA/Wa 1169/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu – M.S. – ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. M. S. ("skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta P. dla obszaru ograniczonego ulicami: G., J., O. i P. Skarga ta została nadana w placówce pocztowej operatora wyznaczonego 6 kwietnia 2023 r. (koperta - k. 10). Pismem z 1 czerwca 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 25 maja 2023 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do udzielenia informacji, czy przed wniesieniem do Sądu skargi skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm. – dalej: "u.s.g." – w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.) – tj. czy wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną uchwałą i do nadesłania tego środka prawnego z adnotacją wskazującą na datę jego złożenia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. (k. 17). Przy piśmie z 16 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał odpis wezwania z 14 listopada 2022 r. do usunięcia naruszenia prawa złożonego w imieniu skarżącego do Rady Miejskiej w P., a także potwierdzenie nadania tego pisma przesyłką poleconą 14 listopada 2022 r. (k. 18-21). Pismem z 20 lipca 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 20 lipca 2023 r., wezwano organ do wskazania daty, w której wpłynęło do organu pismo M. S. reprezentowanego przez r.pr. A. S. z 14 listopada 2022 r. – tj. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz do wskazania czy Rada Miejska w P. udzieliła skarżącemu odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – a jeśli tak – to w jakiej dacie odpowiedź została doręczona pełnomocnikowi skarżącego (k. 24). W piśmie z 25 lipca 2023 r. organ wskazał, że przedmiotowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do Rady Miejskiej w P. 21 listopada 2022 r. i nie udzielono skarżącemu odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny złożonej skargi Sąd ocenia zachowanie przez stronę skarżącą warunków formalnych, w tym czy został zachowany termin do wniesienia skargi. Spełnienie przez stronę łącznie przewidzianych przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") warunków formalnych skargi umożliwia nadanie jej dalszego biegu i przystąpienie do merytorycznej oceny. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w P. z [...] lutego 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlega kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowych organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Takim aktem niewątpliwe jest uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co literalnie wynika z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm. – dalej: "u.p.z.p."). Podstawę prawną wniesienia skargi na akt prawa miejscowego stanowi art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którego aktualnym brzmieniem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oznacza to, że obecnie przepisy nie przewidują żadnego środka prawnego poprzedzającego wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy (miasta). Wskutek tego na podstawie art. 53 § 2a p.p.s.a. – w obecnym brzmieniu – w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Przepisy te nie mają jednak zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem należy uwzględnić datę podjęcia zaskarżonej uchwały i zmiany przepisów. I tak Sąd zauważa, że 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 – dalej: "ustawa nowelizująca"). Zmieniła ona między innymi treść art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. Jednak istotne jest to, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, art. 52 i art. 53 p.p.s.a., jak również przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zatem dla ustalenia, która wersja art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie w danej sprawie rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu (v. wyrok NSA z 28 sierpnia 2018 r., sygn. alt: II OSK 1624/18). Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w P. została podjęta [...] lutego 2010 r., a więc przed datą wskazanej nowelizacji. Oznacza to zatem, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 52 i 53 p.p.s.a. oraz art. 101 u.s.g. – w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W myśl natomiast art. 52 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a. – w brzmieniu sprzed nowelizacji). Zgodnie zaś z art. 52 § 4 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Z kolei zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z powyższej regulacji wynika zatem, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi na uchwałę rady gminy podjętej przed 1 czerwca 2017 r. jest skierowane do organu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie – w zależności od reakcji organu na powyższe wezwanie – wniesienie skargi w odpowiednim terminie. Przy czym zauważyć należy, że w sytuacji braku odpowiedzi przez organ na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) skargę można wnieść w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, natomiast w przypadku udzielenia odpowiedzi termin ten wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie bezsprzeczne jest, że skarżący M. S. złożył do Rady Miejskiej w P., na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z informacji przekazanych przez pełnomocnika skarżącego przedmiotowe wezwanie zostało nadane przesyłką poleconą na adres Rady Miejskiej w P. 14 listopada 2022 r. (v. pismo pełnomocnika skarżącego – k. 18, nadesłane przez pełnomocnika skarżącego potwierdzenie nadania przesyłki – k. 21). Nie ulega także wątpliwości, że organ nie udzielił skarżącemu odpowiedzi na powyższe wezwanie (v. pismo organu – k. 30). Powyższe oznacza zatem, że termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, na przedmiotową uchwałę, rozpoczął się z dniem następnym pod dniu nadania przesyłki przez pełnomocnika skarżącego do organu, a więc z dniem 15 listopada 2022 r. Sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi – o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) upłynął zatem z dniem 13 stycznia 2023 r. Tymczasem jak wynika z akt sprawy – skarga została wniesiona 6 kwietnia 2023 r. (v. koperta – k. 10), a więc z uchybieniem ww. terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy – na mocy art. 58 § 1 pkt 2 i art. 58 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.