VII SA/Wa 117/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-08
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, uznając, że jego legalizacja jest niemożliwa, mimo istnienia opinii wskazującej na możliwość dostosowania obiektu do wymogów prawnych po uzyskaniu odstępstw i wykonaniu robót budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy wadliwie oceniły materiał dowodowy i jego kompletność, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia o niemożliwości legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Prawidłowe postępowanie powinno polegać na nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia zmienionego sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem, a nie na a priori odrzuceniu możliwości legalizacji.Stan faktyczny
Spółka "S." Sp. z o.o. została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-handlowych na cele mieszkalne. Organ uznał, że budynek nie spełnia wymogów techniczno-budowlanych i planistycznych dla funkcji biurowo-handlowej, a jego legalizacja jest niemożliwa. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Spółka wniosła skargę do sądu, twierdząc, że nie dokonała zmiany sposobu użytkowania i że ocena powinna być dokonana według stanu prawnego z okresu, gdy zaczęła użytkować obiekt.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VII SA/Wa 117/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd Sędzia WSA Sędzia WSA Tadeusz Nowak Bogusław Cieśla (spr.) Protokolant Piotr Bibrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi " S." Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania . I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego " S." Sp. z o.o. w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 117/07
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 207 z 2003r. poz. 2016 - z póź. zm.), w związku z art. 2 ust. 2 ustawy 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane( Dz. U. Nr 93 z 2004r.,poz. 888) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych w budynku w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w W., nakazał firmie S. Sp. z o.o. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo -handlowych tj. na cele mieszkalne.
W uzasadnieniu organ wskazał, że było to kolejne rozpatrzenie sprawy po uchyleniu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005r., poprzedniej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] lipca 2005r. nakazującej firmie S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń na cele mieszkalne,
Obecnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. odwołując się do oględzin budynku przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2003 r., w wyniku których stwierdzono, że budynek przy ul. [...] w W. usytuowany w zabudowie bliźniaczej wykorzystywany jest na cele mieszkalne (poddasze) i usługowe (piwnica, parter, piętro) postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r. nakazał wstrzymanie użytkowania pomieszczeń biurowo handlowych w budynku przy ul. [...] w W. i nałożył na spółkę obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy: zaświadczenia Prezydenta W. o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo - handlowych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opinii w zakresie spełnienia wymogów wynikających z przepisów techniczno - budowlanych i Polskich Norm oraz wymogów wynikających z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ ustalił, że zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Rejonu W. i W. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] października 2002r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 296 poz. 7763 z dnia 16 listopada 2002r.) działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] znajdują się w obszarze [...] tj. na terenie usług i zabudowy jednorodzinnej.
Z przedłożonej w dniu [...] maja 2006r. przez firmę S. opinii w zakresie spełnienia wymagań dla użytkowania pomieszczeń biurowo handlowych, sporządzonej przez. inż. A. W. wynikało, że pomieszczenia użytkowane na cele biurowo - handlowe nie spełniają wymogów określonych w przepisach techniczno budowlanych i Polskich Normach i wynikających z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
We wnioskach końcowych tej opinii wykazano na niezgodności z przepisami oraz zakres robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Według ustaleń opinii:
1 . nie był spełniony warunek zaspokojenia potrzeb parkingowych na terenie lokalizacji własnej, obsługa parkingowa przedmiotowego obiektu wymaga uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno - budowlanych, zgodnie z art. 9 ust. 1 Prawa budowanego.
schody wewnętrzne nie spełniają warunków technicznych, jakim powinny
odpowiadać budynku i ich usytuowanie ze względu na nienormatywną szerokość
biegu i podestu, istnieją przesłanki do wystąpienie uzyskania zgody na odstępstwo
od przepisów techniczno - budowlanych, zgodnie z art. 9 ust. 1 Prawa budowanego.
wejście do budynku należy wykonać w sposób zapewniający osobom
niepełnosprawnym dostęp na poziom parteru poprzez właściwe ukształtowanie
terenu lub wybudowanie pochylni.
4. należy przebudować pomieszczenie we na parterze, które nie jest
dostosowane dla osób niepełnosprawnych z powodu zbyt małej szerokości
przestrzeni manewrowej, odpowiednio przystosowanych urządzeń i zbyt małej
szerokości drzwi wejściowych.
5. należy wykonać daszek nad drzwiami wejściowymi o szerokości większej o
co najmniej 1 m od szerokości drzwi oraz o wysięgu lub głębokości nie mniejszej niż
1 m.
6. brak jest poręczy obustronnych przy schodach wewnętrznych, balustrady są
niższe od wysokości normatywnej (balustrady przy schodach, powinny mieć
konstrukcję przenoszącą siły poziome, określone w Polskich Normach, oraz
wysokość 1,1m).
Analizując dokumenty przedłożone przez spółkę S. organ stwierdził, że w obecnym stanie budynek nie spełnia wymogów wynikających z przepisów techniczno - budowlanych i Polskich Norm aby użytkować go na cele biurowo - handlowe.
Zdaniem organu z przedstawionej opinii wynika, że doprowadzenie obiekt do stanu zgodnego z przepisami wymagałoby uprzedniego uzyskania zgody właściwego organu na odstępstwa od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 z dnia 2002r., poz. 690 z poź. zm.), a zakres koniecznych robót wymaga uzyskania pozwolenia na budowę właściwego organu.
Przewidywana funkcja obiektu, co prawda, nie koliduje z ustaleniami planu, jednakże warunki wynikające z ustaleń planu w zakresie zapewnienia wymaganych miejsc parkingowych nie są spełnione w tym zakresie.
Zgodnie więc z dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane organ nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania wskazanych pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w W. na cele mieszkalne.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. złożyła spółka S. wnosząc o jej uchylenie.
W odwołaniu wskazano, że decyzja jest sprzeczna ze stanem faktycznym, gdyż spółka nie dokonała żadnej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...]. Przedmiotową nieruchomość spółka nabyła w dniu [...] kwietnia 2002 r. od innego podmiotu gospodarczego, na cele biurowo - handlowe Poprzednio budynek był już wykorzystywany na cele biurowo-handlowe.
W tej sytuacji zdaniem odwołującej się nie istnieją podstawy do wykazywania zakresu robót, które miałyby doprowadzić obiekt do wymogów technicznych takich, jakie obowiązują obecnie w stosunku do obiektów nowo budowanych, a opisane w opinii inż. A. W. Brak było podstaw faktycznych i prawnych do
stosowania powoływanych przez organ przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o. o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-handlowych w budynku przy ul. [...] w W., tj. na cele mieszkalne - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie wszczęte zostało w związku z pismami z dnia 21 sierpnia 2002 r. T. S., F. A., D. S. i M. S. oraz wniosku z dnia 29 sierpnia 2002 r. złożonego przez W. i Z. J. w sprawie przebudowy przez firmę S. Sp. z o.o. budynku przy ul. [...] w W .
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. w dniu [...] kwietnia 2003 r. przeprowadzili kontrolę przedmiotowego budynku mieszkalnego, w wyniku której stwierdzono, że budynek przy ul. [...] w W. usytuowany w zabudowie bliźniaczej wykorzystywany jest na cele mieszkalne (poddasze) i usługowe (piwnica, parter, piętro).
W budynku Firma S. Sp. z o.o. prowadzi handel hurtowy i detaliczny narzędziami i wyrobami dla kosmetologii i fryzjerstwa w związku z czym w budynku znajdują się pomieszczenia biurowe, magazynowe i ekspozycyjne. Właściciel obiektu nie uzyskał decyzji pozwalającej na zmianę sposobu użytkowania budynku (przekwalifikowanie piwnicy, parteru i piętra na pomieszczenia usługowe).
Według oświadczenia D. N., współwłaściciela spółki, zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła od września 2002 r.
Organ odwoławczy dokonał analizy stanu prawnego mającego zastosowanie przy likwidowaniu samowoli budowlanej, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia i przytoczył aktualne brzmienie przepisu art. 71 a ust. 1 i ust. 4. ustawy - Prawo budowlane
Stosownie do art. 71 a Prawa budowlanego, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje jego użytkowanie, a następnie nakłada
obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku i w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.
Organ wskazał, że ustalenie zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do zbadania, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania.
Materiał dowodowy wskazuje, iż zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] na cele biurowo-handlowe nastąpiła we wrześniu 2002r.
W świetle tych ustaleń organ odwoławczy uznał, że zasadne było nałożenie na właściciela obiektu, tj. spółkę S. Sp. z o.o. obowiązku przedłożenia dokumentów mogących doprowadzić do zalegalizowania dokonanej zmiany użytkowania obiektu. Mimo, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] kwietnia 2006r. nakazujące wstrzymanie użytkowania pomieszczeń i nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów zostało następnie uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006r., to jednak zobowiązana firma S. wcześniej, w dniu [...] maja 2006r. złożyła opinię w zakresie spełnienia wymogów dla użytkowania pomieszczeń biurowo-handlowych, sporządzoną przez inż. A. W.
Jednak z opinii tej wynikało, że pomieszczenia użytkowane na cele biurowo-handlowe nie spełniają wszystkich wymogów określonych w przepisach techniczno-budowlanych i Polskich Normach.
We wnioskach końcowych opinii wskazano, że pomieszczenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., spełnią wymogi (przepisów techniczno budowlanych i Polskich Normach oraz wynikających z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) dla użytkowania ich na cele biurowo handlowych, po uzyskaniu niezbędnych odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych i wykonaniu robót budowlanych koniecznych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W tym kontekście organ stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego wniosek do ministra w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo właściwy organ składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zatem, doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami wymagałoby uprzedniego uzyskania zgody właściwego organu na odstępstwa od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a zakres robót przedstawionych w opinii wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Zasadne więc, wobec braku możliwości legalizacji (doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem) było wydanie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] W. z dnia [...] maja 2006, nakazującą spółce S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-handlowych w budynku przy ul. [...] w W. na cele mieszkalne wniosła spółka S., domagając się uchylenie tych decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że spółka S. nie dokonała żadnej zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] na cele biurowo -handlowe. Obiekt wynajmowała od 1996 r. a następnie kupiła w dniu [...] kwietnia 2002 r. od innego podmiotu gospodarczego. Budynek był już poprzednio wykorzystywany na cele użytkowe, biurowo-handlowe.
Bezzasadnym było twierdzenie, jakoby D. N. oświadczył, że zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła od września 2002 r.
Organy nie przeprowadziły wnioskowanego przez S. postępowania dowodowego, które wykazałoby, że firma nie zmieniała sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń.
Niesłuszne było powoływanie się na opinię inż. A. W., która swoją ekspertyzę odnosiła do stanu prawnego obowiązującego w czasie jej sporządzania w 2006 r. a skarżąca spółka użytkuje budynek na cele użytkowe od 1996 r., zatem ocena winna nastąpić według stanu obowiązującego nie później niż w tamtym roku.
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nakazujące wstrzymanie użytkowania pomieszczeń, zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego z dnia [...] października
2006 r. Tymczasem warunkiem decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest istnienie prawomocnego postanowienia z art. 50 ust. 1.
Nie miał w niniejszej sprawie zastosowania art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego , ani przepis art. 71 a Prawa budowlanego, przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, który został wprowadzony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy nie stosuje się go do zmiany sposobu użytkowania obiektu dokonanej przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem .
W związku z tym, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póz. zm.), wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej przez organ administracji, możliwe jest jedynie wówczas gdy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji.
Na wstępie odnieść się należy do twierdzenia skarżącej spółki S., iż nie dokonała żadnej zmiany sposobu użytkowania w budynku przy ul. [...] w W. na cele biurowo - handlowe i był on od 1996 r. wykorzystywany przez spółkę na cele użytkowe.
W kontekście tego zarzutu wskazać należy, iż obowiązkiem organu było ustalenie pierwotnego sposobu użytkowania obiektu w oparciu o pozwolenie wydane na jego budowę. Ustaleń tych zabrakło a tylko porównanie pierwotnego sposobu
użytkowania obiektu wynikającego z pozwolenia na budowę z aktualnym sposobem użytkowania mogło w sprawie stanowić niezbity dowód co do jego zmiany.
Tym niemniej zasadnie organ wskazał, że ustalenie zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do oceny, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego sposobu użytkowania. Ustaleń tych należało dokonać poprzez porównanie do poprzedniego sposobu użytkowania obiektu.
Jednak istotą sprawy niniejszej jest ocena możliwości zalegalizowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku. Organy uznały bowiem, że w okolicznościach sprawy nie jest to możliwe ale zdaniem sądu stwierdzenie to nie zostało poparte właściwą analizą.
Podstawą prawną nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu wskazaną w decyzji I instancji (decyzja organu odwoławczego utrzymała ją w mocy ) był przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. Nr 207 z 2003r. poz. 2016 - z póź. zm.), w związku z art. 2 ust. 2 ustawy 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 93 z 2004r.,poz. 888). Nie był nią natomiast przepis art. 71 a ustawy Prawo budowlane, błędnie przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zasadnie organ I instancji wziął pod uwagę stan prawny z daty dokonania ustalonej przez niego samowolnej zmiany użytkowania obiektu, gdyż znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego, obowiązujących od 31 maja 2004 r. zgodnie z art. 2 ust. 3 z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu dokonanej przed dniem jej wejścia w życie .
Dlatego należy przytoczyć regulację zawartą w przepisie art. 71 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania przez organ I instancji oględzin obiektu:
zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga
pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części
rozumie się w szczególności:
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo
przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio
miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także
przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne,
2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego
części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego,
powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony
środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.
3. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Natomiast brzmienie przepisu art. 51 było następujące:
1. Przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję:
1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego
części albo
2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu
doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania
pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności.
1a. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
2. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy
organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu
lub jego części.
3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegających na rozbiórce
obiektu lub jego części, właściwy organ w decyzji, o której mowa w ust. 2, może
nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w
przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym
mowa w art. 50 ust. 1.
Zatem całe postępowanie legalizacyjne w niniejszej sprawie powinno być oparte o wskazane w tym przepisie procesowe możliwości. Przy czym uchylenie
przez organ odwoławczy postanowienia wydanego w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego po wydaniu w terminie jego ważności decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 1 nie miało w sprawie większego znaczenia.
Konieczne było natomiast ustalenie stanu prawnego w zakresie wymagań dla użytkowania przedmiotowego obiektu w sposób wykonywany przez skarżąca spółkę a następnie analiza możliwości doprowadzenia tego sposobu użytkowania do stanu zgodności z prawem. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż zarówno opinia inż. A. W. jak i decyzja organu nie przywołują żadnych przepisów o charakterze techniczno- budowlanym ani też nie przywołują konkretnych zapisów miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego - określających te wymagania.
Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji , iż przewidywana funkcja obiektu, co prawda, nie koliduje z ustaleniami planu, jednakże warunki wynikające z ustaleń planu w zakresie zapewnienia wymaganych miejsc parkingowych nie są spełnione w tym zakresie. Ta niezgodność, jak się wydaje była główną przyczyną uznania, iż legalizacja nie jest możliwa.
Tymczasem z opinii inż. A. W. wynikało, że "obsługa parkingowa dla przedmiotowego obiektu wymaga uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, zgodnie z art. 9.1. Prawa budowlanego (- k. [...] ) .
Zatem nie jest wiadomo czy nie zostały spełnione wymogi wynikające z przepisów techniczno-budowlanych czy też te, które związane były z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego albowiem nigdy precyzyjnie określone to nie zostało.
Podkreślić również należy, że przedstawiona przez spółkę opinia inż. A. W. jak każdy dowód, podlegała ocenie organu prowadzącego postępowanie i nie była prawnie wiążąca , również w zakresie ustaleń końcowych.
W ocenie Sądu wskazane w tych wnioskach a konieczne do wykonania roboty możliwe były do wykonania, a założenie a priori, iż wykonane być nie mogą było wadliwe. Prawidłowe postępowanie organu powinno zmierzać do nałożenia na właściciela na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia zmienionego sposobu użytkowania do stanu zgodnego z prawem. Tymi czynnościami byłyby określone roboty budowlane a wówczas pozwolenie na budowę nie byłoby wymagane tak jak nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę w sytuacji samowolnie
wykonywanych robót budowlanych, które następnie są legalizowane, przy czym inwestor musi w tym celu wykonać inne "naprawcze" roboty .
Poza tym dodać należy, że jeżeli sposób użytkowania obiektu jest dopuszczony przez prawo, natomiast zdaniem właścicieli sąsiednich nieruchomości powoduje on zakłócenie spokoju i porządku to organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do ingerowania, albowiem ich zadaniem jest jedynie czuwanie nad przestrzeganiem i stosowaniem przepisów prawa budowlanego głównie o charakterze technicznym. Mając na uwadze treść wyroku, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wyżej ocenę.
Wobec wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego, jak również jego niekompletności Sąd uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło