VII SA/Wa 117/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. W. K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2004 r., znak: [...] - odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...].05.2004 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. Nr [...] z dnia [...].10.1998 r. nakazującej J. Z. rozebrać samowolnie wybudowaną konstrukcję wiaty stalowej oraz rozmontować trak do cięcia drewna wraz z fundamentami pod trak, na nieruchomości w Z. ul. P. [...], nr ewid. [...], a także doprowadzić teren nieruchomości do stanu poprzedniego. Jerzy W. K. wystąpieniami z dnia 16.12.2013 r., z dnia 15.01.2014 r. (złożonymi do protokołu) i z dnia 23.01.2014 r. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z.z dnia [...].10.1998 r. Z uwagi na fakt. że J. W. K. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją GINB z dnia [...].05.2004 r., organ pismem z dnia 14.08.2014r. "wezwał wnioskodawcę do wykazania interesu prawnego oraz wskazania przesłanki z art. 145 Kpa. na podstawie której żąda wznowienia postępowania i wskazania daty w której dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania." Pismem z dnia 05.09.2014 r. J. W. K. odpowiedział na ww. wezwanie. Rozpatrując wniosek organ wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 Kpa i może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych wart. 145 § 1 pkt 1-8 Kpa oraz art. 145a i 145b Kpa. Wznowienie postępowania administracyjnego stanowi instytucję procesową, polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego wydania rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej. Modyfikacja decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 145 § 1 Kpa prowadzi do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Organ administracji, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, bada przede wszystkim, czy nie zachodzą przesłanki przedmiotowe lub podmiotowe, uzasadniające wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 Kpa). Do pierwszego etapu postępowania prowadzonego w związku ze złożonym podaniem o wznowienie należy ustalenie, czy został zachowany termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. Ponadto, w toku postępowania wstępnego organ sprawdza, czy podanie spełnia wymagania formalne tj. czy opiera się na ustawowej przesłance wznowienia oraz czy pochodzi od osoby uprawnionej do jego wniesienia, tj. od strony postępowania. Z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 Kpa. uzasadniającego jej udział. W sytuacji stwierdzenia, że podmiot składający wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego nie jest stroną tego postępowania właściwy organ administracji jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 K.p.a. Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest tylko ten podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być "własny", nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki między nimi byłyby silne i miały charakter nie tylko faktyczny, ale i prawny. Oznacza to, że jeżeli dana sprawa dotyczy dwóch lub więcej podmiotów, to interes prawny mają tylko te z nich, których sytuacja prawna wprost wynika z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu (wyrok NSA z dnia 13.11.2007 r., sygn. akt II GSK 144/07). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. J. W. K. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją GINB z dnia [...].05.2004 r. Ponadto, nie jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. P. [...] w Z., nie jest również właścicielem sąsiedniej nieruchomości. W piśmie z dnia 5.09.2014 r.. stanowiącym odpowiedź na wezwanie GINB z dnia 14.08.2014 r., wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 3 Kpa odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją GINB z dnia [...].05.2004 r., znak: [...]. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej. Z postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2014 r. nie zgodził się J. K., wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].09.2014 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...].09.2014 r., odmówił J. W. K. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego własną decyzją z dnia [...].05.2004 r., [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] WINB Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. Nr [...] z dnia [...].10.1998 r., nakazującej J.Z. rozebranie samowolnie wybudowanej konstrukcji wiaty stalowej oraz rozmontowanie traku do cięcia drewna wraz z fundamentami pod trak, na nieruchomości w Z. ul. P. [...], oraz doprowadzenie terenu nieruchomości do stanu poprzedniego. Ponownie wskazał, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania, w którym można dochodzić wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 Kpa. Podstawy wznowienia postępowania określa art. 145 § 1 Kpa. Z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub która wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 Kpa, uzasadniającego jej udział. Zgodnie z art. 28 Kpa, stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przesłanką decydującą o przymiocie strony postępowania administracyjnego jest interes prawny, rozumiany jako występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się rozstrzygnięcie, które rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa bezpośrednio na prawa i obowiązki tej osoby. W analizowanej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca J. K. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją GINB z dnia [...].05.2004 r. Ponadto, nie jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. P. [...] w Z., nie jest również właścicielem sąsiedniej nieruchomości. W piśmie z dnia 5.09.2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie GINB z dnia 14.08.2014 r., wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa. W świetle powyższego GINB powtórnie stwierdził, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez podmiot nie legitymujący się przymiotem strony, co ma miejsce w omawianym przypadku, stanowi przesłankę o charakterze podmiotowym, skutkującą odmową wznowienia postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazał, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. W skardze podniósł, że z oświadczenia biegłego sądowego inż. A. D. z listopada 2007 r. wynika, że przedmiotowa wiata nie podlega Prawu budowlanemu. Dalej wywodził, że postanowienie organu nadzoru budowlanego z dnia [...].10.1989 r., o nałożeniu na J. Z. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 81 tyś. 144 zł. (plus 40 zł. za wydanie postanowienia), zostało wydane bez udziału J. Z.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nigdy nie był na tej budowie, a mimo to zostały postawione zarzuty samowoli budowlanej, co jest niezgodne ze stanem faktycznym. Z dokumentacji fotograficznej wykonanej przez biegłego sądowego wynika, że J.Z. nigdy nie dokończył wiaty. Nie można było zatem stawiać zarzutów samowoli budowlanej. Skoro Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postawił J.Z. zarzuty samowoli budowlanej, to popełnił świadome przestępstwo. Z niewiadomych powodów i niezgodnie z prawem organy nadzoru budowlanego nie chcą zweryfikować błędnych decyzji. Skarżący wskazał, że J.Z. dostał olbrzymią grzywnę "przez oszusta z Nadzoru Budowlanego z Z.". W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zadaniem Sądu, było dokonanie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. W związku z treścią skargi przypomnieć należy, że Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. decyzją z dnia [...].10.1998 r. Nr [...] nakazał J. Z. rozebrać samowolnie wybudowaną konstrukcję wiaty stalowej oraz rozmontować trak do cięcia drewna wraz z fundamentami pod trak, na nieruchomości w Z. ul. P. [...], nr ewid. [...], a także doprowadzić teren nieruchomości do stanu poprzedniego. W odniesieniu do decyzji rozbiórkowej przeprowadzone było na wniosek J. Z., postępowanie o stwierdzenie jej nieważności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].05.2004 r., znak: [...]. utrzymał w mocy decyzję [...] WINB Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. Nr [...] z dnia [...].10.1998 r. nakazującej J. Z. rozebrać samowolnie wybudowaną konstrukcję wiaty stalowej oraz rozmontować trak do cięcia drewna wraz z rozebraniem fundamentów pod trak na nieruchomości w Z. ul. P. [...], nr ewid. [...]. Decyzja ta została doręczona stronom postępowania, to jest wnioskodawcy J. Z. oraz uczestniczce J. G. Mimo pozytywnego zweryfikowania decyzji rozbiórkowej z dnia [...].10.1998 r. w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności, w kolejnych latach J. K. działający w imieniu własnym jak również w imieniu J. Z. (będącego w podeszłym wieku), kwestionował zgodność z prawem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. [...].10.1998r. nakazującej J. Z. rozebrać samowolnie wybudowaną konstrukcję wiaty stalowej oraz trak. Skarżący kwestionował również dalsze działania i rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego, zmierzającego do wyegzekwowania wskazanego nakazu rozbiórki. Wielokrotne pisma J. K. kierowane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (oraz innych najwyższych organów państwa) zmierzały do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. Nr [...] z dnia [...].10.1998 r. nakazującej J. Z. rozbiórkę. Pisma te były wielowątkowe, zawierały rozmaite twierdzenia, wnioski i żądania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż żądania zawarte w pismach z dnia 16.12.2013 r., z dnia 15.01.2014 r. (złożone do protokołu) i z dnia 23.01.2014 r. zawierają wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...].10.1998 r. Tym samym zasadne było odniesienie się organu do możliwości wszczęcia na wniosek J. K. postępowania wznowieniowego w odniesieniu do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2004 r., znak: [...]. utrzymującej w mocy decyzję [...] WINB Nr [...] z dnia [...].03.2004 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] .10.1998 r. nakazującej rozbiórkę. W tym kontekście słusznie organ zauważył, że wnioskodawca J. W. K. nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2004 r. Postępowanie to zastało bowiem wszczęte na wniosek J. Z. zobowiązanego do rozbiórki i w odniesieniu do jego żądania, organ odmówił stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki. Ponadto ustalono, że J. K. nie jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. P. [...] w Z., nie jest również właścicielem sąsiedniej nieruchomości. W piśmie z dnia 5.09.2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie GINB z dnia 14.08.2014 r., wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa. W świetle powyższego słusznie GINB w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez podmiot nie legitymujący się przymiotem strony, co ma miejsce w omawianym przypadku, stanowi przesłankę o charakterze podmiotowym, skutkującą odmową wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem zarzuty skargi J. K. - w istocie nie korespondujące z przyczynami dla których organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2004 r., znak: [...] - nie mogły osiągną zamierzonego skutku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.