VII SA/Wa 1172/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Bożena Więch -Baranowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2011r. sprawy ze skargi S. S. i G. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie ukarania grzywną za niestawienie się na wezwanie organu. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. S. i G. S. kwotę 620 zł (sześćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. [...], działając na podstawie art. 88 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156 poz. 118 ze zm.) – ukarał G. S. i S. S. grzywnami w wysokości 50 zł. Organ wskazał, że w związku z postępowaniem w sprawie dwóch szop drewnianych położonych na działce nr Ew. [...] przy ul. [...] w [...], pismem z dnia [...] lutego 2009r., w trybie art. 50 kpa, wezwał G. i S. S., jako współwłaścicieli tejże działki do stawienia się (osobistego lub przez pełnomocnika) w dniu [...] lutego 2009r. na terenie działki. Jednak wezwani nie stawili się w wyznaczonym terminie. Organ wyjaśnił, że p.p S. wezwanie otrzymali [...] lutego 2009r. W dniu [...] lutego 2009 r. wpłynęło pismo podpisane przez S. S., będące wnioskiem w imieniu wszystkich współwłaścicieli o zaniechanie czynności, w związku ze złożoną w dniu [...] lutego 2009r. skargą do sądu administracyjnego oraz toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym w [...]. Organ podniósł że uprzednio p.p. S. byli zawiadamiani niejednokrotnie o terminie przeprowadzenia czynności w tej sprawie. Organ dodał, że bez dokonania oględzin nie można ustalić stanu faktycznego ww. obiektów, na co wskazał [...]WINB w decyzji z [...] stycznia 2009 r. [...], uchylając decyzję organu powiatowego z [...] września 2008r. umarzając postępowanie administracyjne. W ocenie organu zastosowanie znajdował zatem art. 88 kpa przewidujący możliwość nałożenia środka przymusu (grzywnę) również względem stron postępowania, wobec bezzasadnej odmowy udziału w czynności urzędowej. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 2 ww. ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia G. i S. S. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił argumentację faktyczną i prawną organu I instancji i dodał, że w niniejszej sprawie ze względu na charakter czynności urzędowych nie wystąpiły okoliczności o jakich mowa w art. 86 kpa, wyłączające stosowanie przepisów o środkach przymusu do przesłuchania stron. Organ wskazał ponadto że nie zachodzą również okoliczności opisane w art. 51 kpa, który przewiduje że do osobistego stawienia się wezwany jest obwiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa, a także, że obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy także wezwanego zamieszkałego lub przebywającego w sąsiedniej gminie albo mieście. Organ podkreślił że stosownie do art. 53 kpa, przepisu art. 51 kpa nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub czynności wymaga dokonania czynności przed organem prowadzącym postępowanie. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli G. i S. S. podnosząc, że art. 88 kpa nie dotyczy stron postępowania, gdyż – w przeciwieństwie do art. 88 kpa obowiązującego przed 1996r. – nie wskazuje strony jako podmiotu, co do którego można użyć środków przymusu. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym16 listopada 2009r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1412/19 skargę oddalił uznając, że przepis art. 88 kpa ma zastosowanie także do stron postępowania, jeśli są one jednocześnie osobami które w sposób nieuzasadniony odmówiły okazania przedmiotu oględzin, bądź udziału w innej czynności urzędowej. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez G. S. i S. S. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym 5 kwietnia 2011r. w sprawie o sygn. II OSK 460/10 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. do dnia 29 kwietnia 1996r.) dokonanej ustawą 21 marca 1996r. – o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczpospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego , ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1996 r., Nr 43, poz. 189) przepis art. 88 § 1 k.p.a. stanowił: " Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako strona, świadek, biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania , wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 1.000 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania – grzywną do 1.500 zł". Z dniem 30 kwietnia 1996 r., z mocy art. . 4 pkt 2 w/w ustawy z dnia 1 marca 1996 r., uzyskał on treść obowiązującą do chwili obecnej stanowiąc, że " kto , będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51) mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania , wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania – grzywną do 200 zł". Od czasu wskazanej nowelizacji polegającej na zmianie wysokości grzywny i pominięciu w treści przepisu słowa: ‘’strona" niedopuszczalne stało się wymierzanie stronom postępowania kary, o jakiej mowa w przepisie art. . 88 § 1 kpa jako sankcji za nieusprawiedliwione niestawiennictwo. Grzywna może być wymierzana jedynie innym uczestnikom postępowania administracyjnego, a więc świadkom, biegłym, czy osobom uchylającym się od udostępnienia przedmiotu oględzin. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sad, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ocenę dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny i przyjmuje ją za własną. Należy podkreślić, iż skarżący G. i S. S. niewątpliwie byli stronami w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano zaskarżone postanowienie. Wobec tego tak zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 88 § 1 i 2 kpa – w jego brzmieniu z daty wydania postanowień – poprzez jego błędną interpretację, a wobec tego winny zostać uchylone. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.