VII SA/Wa 1172/14

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-25

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi działającemu z substytucji przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu, jeśli pierwotnie ustanowiony pełnomocnik reprezentował stronę w obu instancjach?
Ratio decidendi
Adwokatowi działającemu z substytucji, który reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu, nawet jeśli pierwotnie ustanowiony pełnomocnik reprezentował stronę w obu instancjach. Wynagrodzenie to jest ustalane na podstawie przepisów dotyczących opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, z uwzględnieniem stawki podatku VAT.
Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek adwokata o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej oraz udziałem w rozprawie przed NSA. Skarżąca I. D. została zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiono jej adwokata z urzędu. Po oddaleniu skargi przez WSA, wniesiono skargę kasacyjną, a następnie NSA oddalił tę skargę. Wniosek dotyczył kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata działającego z substytucji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi A. B. kwotę 180,00 zł oraz kwotę 41,40 zł (23% VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, łącznie kwotę 221,40 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2017r. po rozpoznaniu wniosku adwokata A. B. w sprawie ze skargi I. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi A. B. kwotę 180,00 zł (sto osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych i czterdzieści groszy) stanowiącą 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, łącznie kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych i czterdzieści groszy). Postanowieniem z dnia 16 lipca 2014r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej I. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – A. M. B. Wyrokiem z dnia 22 maja 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] oraz przyznał ze środków budżetowych Sądu na rzecz adwokata A. M. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 złotych. W dniu 20 lipca 2015r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna skarżącej sporządzona przez adw. P. O. – działającego z substytucji adwokata A. M. B. od ww. wyroku. W skardze kasacyjnej pełnomocnik zawarł m.in. wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed Sądem II instancji oświadczając, iż nie zostały one opłacone w całości ani w części. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2017r. sygn. akt II OSK 2190/15 oddalił skargę kasacyjną I. D. wniesioną od ww. wyroku. Na rozprawie przed Sądem II instancji skarżącą reprezentował adwokat P.O. działający z substytucji adwokat A.B. W dniu 5 maja 2017r. wpłynął do Sądu wniosek adwokata P. O. o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej przed NSA, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016r. W § 22 ww. rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016r. W § 22 tego rozporządzenia wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Skarga kasacyjna (nadana w UP w dniu 17 lipca 2015r. ) - wpłynęła do Sądu w dniu 20 lipca 2015r. (data stempla biura podawczego), a zatem zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461 ze zm.) powoływanego dalej jako "Rozporządzenie". Przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit a) Rozporządzenia stanowi, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia, stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja, czy też postanowienie Urzędu Patentowego - wynoszą 240 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przed adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie stawka ta wynosi 23%. W niniejszej sprawie ustanowiony pełnomocnik adwokat A. B. (działająca w sprawie poprzez substytuta) reprezentowała skarżącą w pierwszej jak i drugiej instancji. Za udział w postępowaniu w pierwszej instancji koszty nieopłaconej pomocy prawnej zostały przyznane w wyroku Sądu z dnia 22 maja 2015r. Na obecnym etapie sprawy pomoc sprowadza się do zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, która polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji. Ponadto pełnomocnik (jego substytut) reprezentował stronę na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zasadne jest zatem w takiej sytuacji przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia w wysokości 75 % stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia (która wynosi 180 zł). Na mocy § 2 ust. 3 rozporządzenia, ustalona opłata ulega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. W konsekwencji w niniejszej sprawie adwokatowi A. B. należy się wynagrodzenie w wysokości 180 zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwota 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwota 221,40 zł. Wskazać należy, iż powołany wyżej przepis art. 250 p.p.s.a wyraźnie wskazuje, że prawo do wynagrodzenia przysługuje wyłącznie wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikowi. Stosownie natomiast do art. 253 p.p.s.a., o wyznaczeniu pełnomocnika decyduje organ samorządu korporacyjnego, który wyznacza - w zgodzie z właściwymi dla niego regułami - określoną osobę do reprezentowania strony, której Sąd przyznał pomoc. Przez wyznaczonego pełnomocnika należy zatem rozumieć pełnomocnika wskazanego przez właściwy organ samorządu. Z akt sądowych wynika, że wyznaczonym przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie pełnomocnikiem dla skarżącej został adwokat A.M. B. Zatem stosowne wynagrodzenie przysługuje temu pełnomocnikowi. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło