VII SA/Wa 1174/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. znak [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego S. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] stycznia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek S. W. o przyznanie odszkodowania w wysokości trzydziesty tysięcy złotych za straty wynikłe z realizacji budowy bocznicy kolejowej dla Centrum [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] wydanej w dniu [...] sierpnia 2006 r., Nr [...]. Wnioskodawca wskazał, iż wskutek realizacji przedmiotowej inwestycji "drastycznie pogorszyły się warunki krajobrazowe, widok z okna sypialni lokomotyw, wagonów towarowych, czy sam rozładunek tych wagonów nie należą do przyjemności, a wręcz odwrotnie, zakłóca mój spokój i dobra osobiste (...), wobec braku ustaw o uciążliwości zapachowej drastycznie pogorszyły się również standardy jakościowe powietrza, smród w trakcie i po rozładunku dostarczanego wagonami towarów staje się nie tyle, co uciążliwy a wręcz nieznośny". Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał wyżej opisany wniosek do rozpatrzenia Burmistrzowi Miasta S. Wojewoda uznał bowiem, iż przedmiotowy wniosek powinien zostać skierowany do organu, który zadecydował o lokalizacji inwestycji w ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r. Wojewoda [...] argumentował, że wprawdzie inwestycja została zrealizowana na podstawie jego decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2006 r., ale w oparciu o ostateczną decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...]o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. S. W. złożył zażalenie na powyższe postanowienie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odwołujący się kwestionował twierdzenia organu, że pozwolenie na budowę bocznicy kolejowej zostało wydane przez Wojewodę [...] w oparciu o poprzedzającą ją decyzję lokalizacyjną Burmistrza Miasta S. W ocenie strony, podstawą jej wydania był, na odcinku, którego dotyczyło roszczenie odszkodowania, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazywał, że decyzja o pozwoleniu na budowę, nie uwzględniła ustaleń planu, który zawierał zakaz "wykonywania uciążliwości wszelkich obiektów budowlanych, w tym także bocznicy poza granice obszaru objętego planem", jak również nie uwzględniła ograniczeń ustalonych przez decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r., znak: [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał zażalenie S. W. wraz z aktami sprawy do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W dniu [...] maja 2009 r. zapadło zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowym postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Organ odwoławczy podniósł, iż podstawowym obowiązkiem organów administracji publicznej jest przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. Zaś istotnym dla ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia danej sprawy pozostaje w pierwszej kolejności precyzyjne ustalenie jej zakresu – przedmiotu danej sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podzielił stanowisko Wojewody [...] wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lutego 2008 r., iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku S. W. jest Burmistrz Miasta S. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przywołał art. 82 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego, organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji jest starosta. Powołał się również na ustalenia zawarte w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., wskazujące, że wniosek inwestora o pozwolenie na budowę był zgodny z wydaną przez Burmistrza Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto stwierdził, że przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) określa, iż właściciel nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę związaną z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą. Skargę na powyższe postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. W., zarzucając: - błędne ustalenie stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że bocznica kolejowa, która jest źródłem uciążliwości dla jego posesji i powodem zgłoszenia roszczenia, została zbudowana w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. Burmistrza Miasta S. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; - błędne ustalenie, że podstawą roszczenia jest art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdy tymczasem z treści wniosku o odszkodowanie wynikalo, że podstawą roszczenia jest naruszenie prawa nie przez Radę Miejską, która uchwaliła plan, lecz przez Wojewodę [...], który nie przestrzegał prawa przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. W dniu 11 sierpnia 2009 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, w którym podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, iż organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania, powinien być Wojewoda [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) . Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Słusznie zauważył organ II instancji, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest przestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej. Przy czym istotnym dla ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia danej sprawy pozostaje w pierwszej kolejności precyzyjne ustalenie jej zakresu – przedmiotu danej sprawy. Przekazanie przez organ w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 65 k.p.a. wniesionego do niego pisma - organowi właściwemu, zakłada że sprawa ma charakter administracyjny, ale żądaniem strony powinien zająć się inny – właściwy organ. W przypadku, gdy treść pisma nie wskazuje na sprawę o charakterze administracyjnym, przepis art. 65 k.p.a., nie może mieć zastosowania. W tym kontekście stwierdzić należy, że organy rozpoznające wniosek skarżącego w sposób wadliwy określiły przedmiot postępowania, który stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. wyznacza treść złożonego przez stronę żądania - uznając, iż ma ona charakter administracyjny. Tymczasem z analizy pisma skarżącego z dnia 16 stycznia 2008 r. wynika jednoznacznie, że przedmiotem wniosku było żądanie przyznania mu odszkodowania za uciążliwości, które wynikły w związku ze zrealizowaniem inwestycji "bocznicy kolejowej". Przedmiotowa sprawa nie ma zatem charakteru sprawy administracyjnej, ale ma charakter sprawy cywilnej, do rozpoznania której powołany jest sąd powszechny, co wynika z treści art. 417 1 Kodeksu cywilnego. Należy podkreślić, że przedmiotowe pismo, poza wnioskiem o przyznanie odszkodowania nie zawiera jakichkolwiek innych wniosków, które podlegałyby rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego. W szczególności nie zawiera wniosków zmierzających do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenia na budowę inwestycji, z którą związane są uciążliwości, podnoszone przez skarżącego. Powyższe oznacza zatem, iż zastosowanie w niniejszej sprawie powinien znaleźć przepis art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 66 § 3 k.p.a., w części, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Jedynie na marginesie należy dodać, że skarżący bardzo wyraźnie akcentował, właściwość Wojewody [...] do rozpatrzenia jego wniosku. Natomiast argumentacja organu, iż właściciel nieruchomości może żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę związaną z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, w ogóle nie korespondowało z treścią wniosku, skoro skarżący nie kwestionował w nim ustaleń planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku S. W. z dnia 16 stycznia 2008 r. Wojewoda [...] zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższych uwag i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.