VII SA/Wa 1175/21

WyrokWSA w Warszawie2021-12-29

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Monika Kramek, Mirosław Montowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe, co obejmuje sytuację, gdy sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją. Ponowne wszczęcie postępowania w takiej sytuacji naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i skutkowałoby wydaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący G. W. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej. Po serii postępowań i orzeczeń sądowych, Wojewoda decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe ze względu na wcześniejsze rozstrzygnięcie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję GINB, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym błędne uznanie tożsamości przedmiotowej wniosków i pominięcie nowych okoliczności faktycznych i prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, , Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi G. W. (dalej: skarżący) jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2021 r. Znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] (dalej: inwestor) pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr WK 5 zlokalizowanej na działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...]. W dniu [...] lipca 2015 r. do Wojewody [...] (dalej: Wojewoda, organ wojewódzki) wpłynął wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Wojewoda umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Od tej decyzji nie zostało wniesione odwołanie. W dniu [...] czerwca 2016 r. do organu wojewódzkiego wpłynął kolejny wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., Wojewoda odmówił wszczęcia, na wniosek skarżącego, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. GINB uchylił powyższe postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2016 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku rozpoznania skargi inwestora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 342/17, uchylił ww. postanowienie GINB z dnia [...] grudnia 2016 r., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1503/18, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę inwestora na postanowienie GINB z dnia [...] grudnia 2016 r. W związku z uchyleniem przez GINB postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r., Wojewoda wszczął na wniosek skarżącego postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora i skarżącego, GINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., uchylił w całości decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. Powyższa decyzja GINB została zaskarżona przez inwestora. W związku z decyzją GINB z dnia [...] kwietnia 2017 r., Wojewoda po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] listopada 2017 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Po rozpatrzeniu odwołania inwestora i skarżącego, GINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. Na skutek skargi wniesionej przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1412/18, uchylił decyzję GINB z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty wskazując, że organy obu instancji pominęły fakt, iż Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2015 r., umorzył postępowanie w sprawie nieważności decyzji Starosty, a z akt sprawy nie wynika, aby ta decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Z uwagi na wskazania zawarte w ww. wyroku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że pierwsze postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważność decyzji Starosty zostało zakończone decyzją Wojewody z dnia [...] września 2015 r., w której stwierdzono, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ żadna z należących do niego nieruchomości nie znajduje się w obszarze odziaływania elektrowni wiatrowej WK 5 usytuowanej na działce nr [...] z obrębu [...]. Wojewoda podniósł, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Jeśli zatem decyzja Starosty była już przedmiotem badania w trybie art. 156 § 1 k.p.a., to organ nie może przystąpić do merytorycznej analizy tej decyzji pod kątem wad kwalifikowanych, o których mowa w tym przepisie. Odwołanie od decyzji Wojewody wniósł skarżący. Opisaną na wstępie decyzją z dnia[...] marca 2021 r. GINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania w sprawie, a następnie podkreślił, że decyzja GINB z dnia [...] kwietnia 2017 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1480/17. W związku z tym wyrokiem, GINB decyzją z dnia [...] marca 2021 r. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia [...] października 2014 r. wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. Oznacza to, że ostateczną decyzją GINB z dnia [...] marca 2021 r. zostało zakończone postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Dalej GINB wskazał, że powyższa decyzja z dnia [...] marca 2021 r. zapadła w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1480/17, który po rozpatrzeniu skargi inwestora, uchylił decyzję GINB z dnia[...] kwietnia 2017 r., w wyniku której zapadła decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja GINB z dnia [...] kwietnia 2018 r., uchylone następnie przez WSA wyrokiem z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1412/18, co doprowadziło w konsekwencji do wydania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. Innymi słowy, decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r., została wydana "w związku" z decyzją GINB z dnia [...] kwietnia 2017 r., uchyloną następnie przez Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1480/17. Tym samym w ocenie GINB, niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego (data wpływu do organu wojewódzkiego -[...]czerwca 2016 r.), co postępowanie zakończone ostateczną decyzją GINB z [...] marca 2021 r. W efekcie GINB stwierdził, przywołując treść art. 105 § 1 k.p.a., że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. jest bezprzedmiotowe, ponieważ wniosek ten został już rozpatrzony decyzją GINB dnia [...] marca 2021 r. Decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. należało zatem utrzymać w mocy, chociaż z innych względów niż wskazane w jej uzasadnieniu. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku tożsamości pod względem przedmiotowym wniosku skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z wcześniejszym wnioskiem (data wpływu do organu wojewódzkiego - 1 lipca 2015 r.), GINB wyjaśnił, że nie miały one wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. W skardze na powyższą decyzję skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj: 1. art.105 par.1 k.p.a., w zw. z art.16 k.p.a., w zw, z art, 156 par,1 pkt.3 k.p.a ,w zw. z art. 156 par.1 pkt.2 k.p.a., w zw. z art. 13 art. 13 ust.3, w zw. z art. 13 ust.2 , w zw. z art. 4 ust.1 ,w zw. z art.5 ustawy z 20 maja 2016 r, o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w zw. w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane,, w zw. z art. 138 par.1 pkt.1 k.p.a., w zw. z art. 138 par.2 k.p.a. wyrażające się w: 1.1 błędnym uznaniu przez GINB w następstwie rozpoznania odwołania skarżącego że: a) wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty był tożsamy pod kątem przedmiotowym z wcześniejszym wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożonym w dniu 1 lipca 2015 r., a rozpatrzonym decyzją Wojewody z dnia [...] września 2015 r. umarzającą postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności (która to Decyzja z [...] września 2015 r. ma charakter ostateczny), skutkowała: 1.2 uznaniem przez GINB prawidłowości stanowiska zawartego w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r., że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zainicjowane przez skarżącego wnioskiem z 6 czerwca 2016 r., jako objęte powagą rzeczy osądzonej nie może zostać merytorycznie rozstrzygnięte, w świetle regulacji art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 16 k.p.a, a finalnie: c) skutkowała uznaniem przez GINB zasadności zawartego w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. rozstrzygnięcia w materii umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z wniosku skarżącego z 6 czerwca 2016 r, jako bezprzedmiotowego w świetle regulacji art. 105 § 1 k.p.a., a w konsekwencji: 1.3 skutkowała utrzymaniem przez GINB w trybie oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt1 k.p.a. decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. w sytuacji gdy: 1.4 szczegółowa analiza komparystyczna podstaw faktycznych oraz prawnych wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] złożonego 1 lipca 2015 r,, oraz podstaw faktycznych i prawnych, które legły u podstaw rozstrzygniętego ostateczną decyzją Wojewody z [...] września 2015 r., a także: a) okoliczności stanowiących podstawę kolejnego wniosku skarżącego z 6 czerwca 2016 r. (inicjującego postępowanie nieważnościowe, które zostało mocą zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. umorzone) prowadzi do konkluzji, iż: 1.5 nie zachodziła formalnoprawna przeszkoda do merytorycznego rozpoznania ponownego wniosku skarżącego z 6 czerwca 2016 r. w postaci powagi rzeczy osadzonej, a w konsekwencji także formalnoprawna przesłanka do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] albowiem: 1.6 ponowny wniosek skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r. miał w aspekcie przedmiotowym charakter szerszy niż wcześniejszy wniosek rozstrzygnięty ostateczną decyzją z [...] września 2015 r., obejmując: po pierwsze: wskazanie przez skarżącego w kolejnym wniosku o stwierdzenie nieważności z 6 czerwca 2016 r. nowej dodatkowej okoliczności uzasadniającej przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, w postaci: a)okoliczności prawomocnego uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z [...] maja 2014 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji w postaci elektrowni wiatrowej WK5, w związku z wydaniem w dniu 18 maja 2016 r. wyroku NSA II OSK 1912/15, która to okoliczność stanowiąca podstawę kolejnego wniosku o stwierdzenie nieważności z 6 czerwca 2016 r., nie była objęta zarówno zakresem wniosku S złożonego w dniu 1 lipca 2015 r., jak również wcześniejszą analizą w decyzji Wojewody z [...] września 2015 r., (w związku z zaistnieniem powyższej nowej okoliczność już po dacie wydania przedmiotowej decyzji), po drugie: wskazanie przez skarżącego w kolejnym wniosku o stwierdzenie nieważności z 6 czerwca 2016 r. nowych, dodatkowych istotnych okoliczności uzasadniających interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty, a mianowicie: a) okoliczności uchwalenia ustawy z dnia 20 maja 2016 r., mającej bezpośrednie zastosowanie także do przedsięwzięć w postaci elektrowni wiatrowych zainicjowanych przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016 r., w świetle której to ustawy nieruchomość skarżącego znajdować będzie się w odległości od elektrowni wiatrowej WK5, mniejszej niż dopuszczalna mocą przedmiotowej ustawy, a która to okoliczność nie będąca przedmiotem uprzedniej analizy w decyzji Wojewody z [...] września 2015 r.: a) kształtowała interes prawny skarżącego w stwierdzeniu niezgodności decyzji nr [...] jako właściciela nieruchomości znajdującego się zgodnie z regulacjami ustawy z 20 maja 2016 r. w obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowej WK5, ze względu na mniejszą niż przewidziana w ustawie z 20 maja 2016 r. odległości nieruchomości skarżącego od elektrownia wiatrowej WK5 b) kreowała rażącą wadliwość realizacji przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowej WK5 w związku ze znajdowaniem się wskazanego przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż przewidziana w ustawie z 20 maja 2016 r. od nieruchomości stanowiących budynki mieszkalne. 1.7 GINB w decyzji ostatecznej z [...] marca 2021 r. uznał zatem prawidłowość rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w decyzji Wojewody z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z wniosku skarżącego z 6 czerwca 2016 r. w szczególności: a) uznał prawidłowość podstawy rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Wojewody z [...] grudnia 2019 r. w postaci tożsamości przedmiotowej wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z [...] czerwca 2016 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozpoznanej uprzednio ostateczna decyzją Wojewody z [...] września 2015 r.: a w konsekwencji b) uznał zasadność zastosowania przez Wojewodę w decyzji z [...] grudnia 2019 r. instytucji umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] oraz finalnie: c) utrzymał w mocy wskazaną decyzję Wojewody z [...] grudnia 2019 r., w sytuacji gdy w rzeczywistości 1.8 wniosek skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r. oparty był na nowych okolicznościach, a zarazem na szerszych podstawach prawnych, dotyczących : a) zarówno istnienia przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] w postaci niezgodności projektu elektrowni wiatrowej WK5 ze środowiskowymi uwarunkowaniami zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia w związku z uchyleniem decyzji Wójta Gminy[...] [...] jak również: b) wskazujących na nowe prawne podstawy kształtujące interes prawny skarżącego w stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...], a także wskazujących na rażącą wadliwość realizacji elektrowni wiatrowej WK5 w związku ze znajdowaniem się przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż przewidziana w ustawie z 20 maja 2016 r. od nieruchomości stanowiących budynki mieszkalne, która to okoliczność skutkować winna a) wydaniem przez GINB rozstrzygnięcia w materii uchylenia w całości objętej zaskarżeniem decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w związku z faktem, że decyzja Wojewody z [...] grudnia 2019 r. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a ponadto: b) wskazana okoliczność kreuje wadliwość ostatecznej decyzji GINB, a zarazem podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. II. 2 naruszenie art. 153 p.p.s.a. w zw. z art.105 § 1 k.p.a., w zw. z art. 16 k.p.a., w zw. z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art.13 ust. 3, w zw. z art. 13 ust. 2, w zw. z art. 4 ust. 1, w zw. z art. 5 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. wyrażające się w : 1.1 uznaniu przez GINB prawidłowości zawartego w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w materii stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] zawartego w objętej zaskarżeniem decyzji, w szczególności: 1.2 uznaniu przez GINB, że zawarte w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. rozstrzygnięcie co do istoty sprawy uwzględnia treść oraz kierunek rozstrzygnięcia oraz podstawy rozstrzygnięcia sformułowanego w wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1412/18 (którego to wyroku rozstrzygnięcie stanowiło causę ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewodę), 1.3 która to ocena GINB determinowała treść oraz kierunek rozstrzygnięcia zawartego w ostatecznej decyzji GINB z [...] marca 2021 r. w materii utrzymania w mocy decyzji Wojewody z [...] grudnia 2019 r., w sytuacji gdy: 1.4 szczegółowa analiza podstaw merytorycznych kształtujących rozstrzygniecie zawarte w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r., dokonane przy uwzględnieniu wynikającego z regulacji art. 153 p.p.s.a. zakresu związania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy wytycznymi zawartymi w wyroku uchylającym decyzję ostateczną prowadzi do konkluzji, że: 1.5 w uznanej za prawidłową oraz utrzymanej w mocy decyzją ostateczną GINB, decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. Wojewoda w rzeczywistości 1.6 nie uwzględnił oraz nie zbadał aspektów wskazanych w wyroku WSA w Warszawie VII SA/Wa 1412/18, które to orzeczenie miało wiążący charakter dla Wojewody na etapie ponownego rozpoznania sprawy zgodnie z regulacją art. 153 p.p.s.a. mających relewantne znaczenie z punktu widzenia materii przedmiotowej sprawy, a mianowicie: a) aspektu dotyczącego istnienia interesu prawnego Skarżącego w stwierdzeniu nieważności Decyzji nr [...] w świetle regulacji art. z art.13 ust.3, w zw. z art, 13 ust.2 , w zw. z art. 4 ust.1 , w zw. z art.5 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w zw. w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, mających bezpośrednie zastosowanie do inwestycji których realizacja rozpoczęła się przed wejściem w życie ustawy z 20 maja 2016 r., w szczególności w świetle okoliczności znajdowania się nieruchomości Skarżącego w mniejszej odległości od elektrowni wiatrowej WK5, niż odległość wprowadzona w życie mocą ustawy z 20 maja 2016 r, a finalnie: 1.7 Wojewoda uznał apriori, że interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] jest analogiczny zarówno w dacie wydania decyzji Wojewody z [...] września 2015 r., jak też w dacie wydawania objętej zaskarżeniem decyzji oraz oparł rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z [...] grudnia 2019 r w przedmiocie umorzenia postępowania w materii stwierdzenia nieważności decyzji [...], jedynie na okoliczności uprzedniego wydania decyzji Wojewody z [...] września 2015r. (uznając błędnie tożsamość przedmiotową wniosku skarżącego złożonego w dniu 1 lipca 2015 oraz 6 czerwca 2016 r., w tym uznając tożsamość regulacji prawnych normujących interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych obowiązujących w dacie 1 lipca 2015 r. oraz 30 września 2015 r., a także w dacie 6 czerwca 2016 r. oraz 5 grudnia 2019 r.), pomijając w zupełności przeprowadzenie (zgodnie z wiążącymi wytycznymi inkorporowanymi w treści wyroku WSA w Warszawie VII SA/Wa 1412/18) oceny: a) czy wejście w życie regulacji ustawy z 20 maja 2016 r., mającej moc obowiązującą w dacie ponownego rozpoznawania sprawy przez Wojewodę, w tym wejście w życie regulacji normujących dopuszczalną minimalną odległość elektrowni wiatrowych od nieruchomości zabudowanych, kreuje interes prawny skarżącego w stwierdzeniu nieważności decyzji [...], w związku ze znajdowaniem się nieruchomości skarżącego od elektrowni wiatrowej WK5 w mniejszej odległości niż określona w ustawie z 20 maja 2016 r., a finalnie: b) czy wejście w życie regulacji ustawy z 20 maja 2016 r., mającej moc obowiązującą w dacie ponownego rozpoznawania sprawy przez Wojewodę, w tym wejście w życie regulacji normujących dopuszczalną minimalną odległość elektrowni wiatrowych od nieruchomości zabudowanych, nie kreuje podstawy do merytorycznego uwzględnienia wniosku skarżącego z 6 czerwca 2016 r. jako wniosku opartego na nowych okolicznościach faktycznych oraz prawnych, złożonego dodatkowo przez podmiot mający interes prawny, a w konsekwencji: 1.8 Wojewoda w decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. pominął w zupełności podstawy do stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji nr[...], jako rażąco naruszającej obowiązujące de lege lata regulacje ustawy z 20 maja 2016 r., mające bezpośredni zakres obowiązywania, która to sytuacja zaistniała na kanwie przedmiotowej sprawy: 1.9 skutkować winna wydaniem przez GINB rozstrzygnięcia w materii uchylenia w całości objętej zaskarżeniem decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, w związku z faktem, iż decyzja Wojewody z [...] grudnia 2019 r. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z uwagi na podniesione zarzuty, skarżący wniósł wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. W uzasadnieniu skargi rozwinięte zostały przywołane zarzuty i argumentacja na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie GINB, tożsama podmiotowo i przedmiotowo sprawa została już rozstrzygnięta przez organ. Decyzja w tej sprawie jest ostateczna. Zachodzi więc powaga rzeczy osądzonej, wobec czego ponowne rozpoznanie sprawy w tym przedmiocie jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu stanowisko to jest prawidłowe. Zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania w oparciu o wyżej przytoczoną regulację nie niesie żadnych skutków materialnoprawnych dla strony, lecz wywiera inny skutek prawny tj. skutek procesowy – rozstrzygnięcie to kończy postępowanie administracyjne bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty sprawy. Następuje tak, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe - brak bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 25 czerwca 2020 r., II SA/Rz 100/20, LEX nr 3051997.). Skutki decyzji umarzającej postępowanie mają zatem charakter procesowy i prowadzą do zniweczenia dotychczas toczącego się postępowania." (por. wyrok NSA z 19 marca 2019 r., I OSK 1088/17, LEX nr 3112041.). Forma decyzji administracyjnej została w tym wypadku przez ustawodawcę zastrzeżona intencjonalnie, aby móc zapewnić stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia pełną możliwość dochodzenia swoich praw. Umożliwia ona uruchomienie trybu kontroli decyzji przez drugą instancję i późniejsze ewentualne wniesienie skargi do sądu administracyjnego (za: Woś T.; Knysiak-Molczyk H.; Krawiec A.; Kamiński M.; Kiełkowski T.: Postępowanie administracyjne. Wyd. l, LexisNexis, Warszawa 2013, s. 296.). Do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego z przyczyn przedmiotowych należy niewątpliwie zaliczyć fakt istnienia w obiegu prawnym ostatecznej decyzji wydanej w tożsamej sprawie. Tożsamość spraw tj. tożsamość sprawy która została zakończona wydaniem decyzji ostatecznej, oraz sprawy objętej wnioskiem o wszczęcie postępowania oznacza, że w obu tych sprawach musi zaistnieć tożsamość podmiotowa – występują te same strony w obu sprawach jak i przedmiotowa – sprawa dotyczy tego samego przedmiotu. Jest to rozumiane jako tożsamość żądania w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym - przy czym ten ostatni warunek dotyczy regulacji prawnej, na podstawie której decyzję wydano a która to regulacja wpływa lub może wpływać na zasadność roszczenia zgłoszonego na nowo (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 czerwca 2018 r., II SA/Łd 167/18, LEX nr 2513934 jak i wyrok WSA w Warszawie z 14 stycznia 2020 r., IV SA/Wa 2391/19, LEX nr 3078968). W razie zaistnienia takiego stanu rzeczy tj. ustalenia, że postępowanie które zostało wszczęte na wniosek strony lub z urzędu było już przedmiotem rozstrzygnięcia organu decyzją ostateczną w niezmiennym stanie prawnym, obliguje organ do umorzenia wszczętego postępowania (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r., I OSK 3648/18, LEX nr 2799085). Jak wynika z ustaleń organu, postepowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty w sprawie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...], zostało zakończone ostateczną decyzją GINB z dnia [...] marca 2021 r., uchylającą w całości decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. i umarzającą postępowanie organu I instancji. Okoliczność ta jest niesporna w sprawie i znana Sądowi również z urzędu (sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 970/21). W sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zapadło szereg decyzji organów administracji, kontrolowanych następnie przez sądy obu instancji. Szczegółowy przebieg postępowania w sprawie został przedstawiony w decyzji organu odwoławczego, nie ma więc potrzeby przytaczania go na nowo. Tym niemniej Sąd wskazuje, że decyzja GINB z dnia [...] marca 2021 r. została wydana w związku z prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1480/17, który po rozpoznaniu skargi inwestora, uchylił decyzję GINB z dnia 28 kwietnia 2017 r., w wyniku której została wydana decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę, następnie utrzymana w mocy przez GINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Obie te decyzje zostały, w dalszej kolejności uchylone przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt 1412/18. W następstwie tego wyroku doszło do wydania przez Wojewodę decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją GINB z dnia [...] marca 2021 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Rację ma więc organ odwoławczy wskazując, że decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. została wydana "w związku" z decyzją GINB z dnia [...] kwietnia 2017 r. uchyloną następnie przez WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1480/17. Nie ma zatem wątpliwości, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r. – data wpływu do organu, co postepowanie zakończone decyzją GINB z dnia [...] marca 2021 r. Na skutek bowiem wydawanych w sprawie na przestrzeni kilku lat rozstrzygnięć organów administracji doszło niejako do "rozdzielenia" postępowania, w efekcie czego w toku procedowania w sprawie GINB musiał uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania skarżącego od decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. W tym też kontekście zarzuty skargi, że organ "nie uwzględnił i nie zbadał aspektów wskazanych w wyroku WSA w Warszawie – VII SA/Wa 1412/18", czym naruszył art. 153 p.p.s.a. należało uznać za chybione. Zainicjowanie postępowania administracyjnego przy zaistnieniu tożsamości stosunków administracyjnoprawnych oznacza jednoczesne potencjalne naruszenie stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) powstającego w momencie "ostateczności decyzji". Zarówno doktryna jak i orzecznictwo wypracowały jednolite stanowisko uznając, że jeżeli w obrocie prawnym istnieje już ostateczna decyzja administracyjna dotycząca podmiotowo i przedmiotowo tego samego zdarzenia prawnego, kolejne postępowanie w tej samej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe i w konsekwencji należy je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe, (por. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019. Ewentualne procedowanie przez organ w takiej sprawie i wydanie decyzji administracyjnej merytorycznie kończącej postępowanie stanowiłoby naruszenie tej zasady. Wydanie decyzji, w sprawie w której wydano już decyzję ostateczną oznaczałoby wydanie orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., naruszającego zasadę res iudicata (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 25 czerwca 2020 r., II SA/Rz 100/20, LEX nr 3051997 jak i wyrok NSA z 1 grudnia 2020 r., II OSK 1503/20, LEX nr 3149896.). Jak wywiedziono powyżej, zawisła przed organem sprawa jest tożsama ze sprawą rozpatrzoną decyzją GINB z dnia [...] marca 2021 r. w postępowaniu zainicjowanym tym samym wnioskiem skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r., a dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r. o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że postępowanie w tym stanie rzeczy należało umorzyć. Dalsze prowadzenie postępowania i wydanie decyzji in merito zaowocowałoby powstaniem decyzji obarczonej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skarżącego, zastosowanie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. należało uznać za prawidłowe - nie ma bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r., wskazując na inne względy niż zawarte w tej decyzji, co wbrew zarzutom skargi nie narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi o tym, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Ten skrót myślowy oznacza zatem, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w sposób identyczny jak organ I instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza przede wszystkim utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. Taka też sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji pozostają zarzuty skargi, podnoszone również w odwołaniu, a dotyczące braku tożsamości pod względem przedmiotowym wniosku skarżącego z dnia 6 czerwca 2016 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z poprzednim jego wnioskiem z dnia 1 lipca 2015 r., po rozpatrzeniu którego Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] września 2015 r. (od której nie zostało zresztą wniesione odwołanie) o umorzeniu postępowania. Aktualnie bowiem podstawą umorzenia postępowania nie była kwestia tożsamości wniosku z dnia 6 czerwca 2016 r., czy też jej braku z wnioskiem z dnia 1 lipca 2015 r., a wydanie już przez GINB w dniu [...] marca 2021 r. ostatecznej decyzji kończącej postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 6 czerwca 2016 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że zarzuty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. Postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organ odwoławczy w sposób należyty wyjaśnił okoliczności stanu faktycznego, dokonując prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienie decyzji wyjaśnia podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy. W tej sytuacji, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło