VII SA/Wa 1176/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-27
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli w rzeczywistości przeprowadził postępowanie merytoryczne i wydał rozważania dotyczące meritum sprawy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przeprowadził analizę merytoryczną żądania strony. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest aktem formalnym, a nie merytorycznym, i może nastąpić jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów. W przypadku przeprowadzenia postępowania merytorycznego, organ powinien wydać decyzję odpowiadającą wynikowi tego postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej dotyczącej odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Organ pierwszej instancji (Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny) oraz Główny Inspektor Sanitarny odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia tej decyzji, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, wskazując na nowe dowody i przebieg dotychczasowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sygn. VII SA/WA 1176/14
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny (dalej GIS), po rozpatrzeniu zażalenia Z. K. z dnia 22 marca 2014 r. na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 1993 r. o braku podstaw do stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej - choroby skóry (poz. 10 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, Dz. U. Nr 65, poz. 294, z późn. zm.) – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a, art. 144, art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.) oraz na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 2 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.; dalej u.p.i.s.) – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], znak: [...].
Z akt sprawy wynika, że Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w [...], decyzją z dnia [...]września 1993 r. odmówił stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej - choroby skóry. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r., ze względu na pozazawodową etiologię choroby. Ostatnia z wymienionych decyzji była przedmiotem weryfikacji sądowej - Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 września 1994 r. (sygn. akt Sa/Wr 741/94) oddalił skargę.
Z. K. pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. wniosła o uchylenie, w trybie art. 154 k.p.a., decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]odmówił wszczęcia postępowania.
Z. K. pismem z dnia 22 marca 2014 r. wniosła zażalenie na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...].
Po rozpatrzeniu sprawy w drugiej instancji Główny Inspektor Sanitarny w wydanym postanowieniu z dnia [...]maja 2014 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GIS powołał się na art. 16 k.p.a., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne a uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zasadą jest zatem – jak wyjaśnił organ - trwałość decyzji ostatecznych, a ich zmiana, czy uchylenie, jest wyjątkiem. Zatem – wskazał dalej - wszystkie tryby postępowania nadzwyczajnego regulujące procedurę zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej należy - jak wszystkie wyjątki od reguły - interpretować zwężająco.
Dalej organ powołał art. 154 k.p.a., przewidujący możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej i zauważył, że stanowi on o trzech warunkach, które muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować ten tryb. Pierwszym warunkiem – jak zauważył - jest, aby zmieniana (uchylana) decyzja była ostateczna, drugim - by na jej mocy strona nie nabyła prawa a trzecim - by za zmianą lub uchyleniem przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony.
Przyznał, że w niniejszym przypadku, w sposób oczywisty, spełnione są dwie pierwsze przesłanki. Jednocześnie wskazał, że przed analizą wystąpienia trzeciej z przywołanych przesłanek należy jednak zwrócić jeszcze uwagę na dwa inne kryteria dopuszczalności zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. Na kryteria te – jak wskazał - zwraca uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych a chodzi o niezmieniony stan prawny i o brak związanego charakteru decyzji, która miałaby być zmieniana (uchylana).
Stwierdził, że w orzecznictwie przyjmuje się, że organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną na podstawie art. 154 k.p.a. tylko przy niezmienionym stanie prawnym, istniejącym w dniu wydania takiej decyzji i wskazał tutaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 1646/11.
Podkreślił, że zmiana stanu prawnego, tj. zmiana obowiązującego prawa, w ogóle nie może być elementem rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 154 k.p.a. Zawsze powoduje ona bowiem – jak wyjaśnił – to, iż powstaje nowa sprawa w sensie formalnoprawnym (procesowym), lecz również w znaczeniu materialnoprawnym, która podlega całkowicie autonomicznemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu bez potrzeby bezpośredniego nawiązywania do wcześniejszej decyzji ostatecznej, wydanej na podstawie odmiennego stanu prawnego (wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie II GSK 26/11 oraz wyrok NSA z dnia 4 marca 2010 r. w sprawie I OSK 1287/09).
Wskazał, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. została wydana w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Nadmienił, że załącznik do rozporządzenia, w punkcie 10 w sposób ogólny odwoływał się do chorób skóry. Zauważył, że obecnie obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) a załącznik do rozporządzenia w poz. 18 odwołuje się do chorób skóry, ale w podpunktach wymienia jedynie siedem kategorii chorób, co oznacza, że nie każda choroba skóry może być chorobą zawodową. Dodał, że rozporządzenie określa, w odróżnieniu do rozporządzenia z 1983 r., czasokres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Stwierdził, że należy zatem uznać, iż stan prawny uległ zmianie od czasu wydania decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r., co stanowi przeszkodę do uruchomienia trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a.
GIS zauważył ponadto, że sądy administracyjne konsekwentnie uznają, iż w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i ta okoliczność powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności a interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a., może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy wydaniu ich organ nie jest ściśle związany przepisami prawa. Zgodnie z powołaną przez GIS judykaturą jest to przesłanka, która nie została wyrażona wprost w redakcji przepisu art. 154 k.p.a., ale wynika z jego wykładni systemowej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie II SA/Wa 1810/12, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie II GSK 2127/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2012 r. w sprawie I SA/Wa 2479/11, wyrok NSA z dnia 8 maja 2012 r. w sprawie II OSK 1693/11).
Podsumowując, organ wskazał, że decyzja w sprawie stwierdzenia bądź odmowy stwierdzenia choroby zawodowej jest decyzją związaną przynajmniej w zakresie orzeczenia lekarskiego w sprawie rozpoznania konkretnego schorzenia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2013 r. w sprawie VII SA/Wa 468/13). Zauważył, że w niniejszej sprawie decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej zapadła m.in. w oparciu o opinię Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia 24 sierpnia 1993 r. oraz opinię Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia 20 stycznia 1994 r., które wskazywały na pozazawodową etiologię choroby. Wyjaśnił, że w związku z tym, że organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest w tym zakresie związany orzeczeniami lekarskimi, wykluczone jest wszczynanie postępowania w trybie art. 154 k.p.a.
W skardze na niniejsze postanowienie Z. K. zarzuciła, że Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] marca 2014 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r., utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...]września 1993 r., którą odmówiono stwierdzenia choroby zawodowej – choroby skóry z poz. 10 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), niezgodnie z art. 154 k.p.a., przepisami ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 49) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w brzmieniu jak w Dz. U. Nr 61, poz. 369 z 1989 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Państwowy Terenowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] września 1993 r. odmówił stwierdzenia choroby zawodowej – choroby skóry z poz. 10, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Podniosła, że dochodzenie epidemiologiczne, które wykazało narażenie zawodowe nie zostało uznane na podstawie wykonanych testów standardowych na alergen zawodowy w zawodzie tapicera w 1978 r.; testy wypadły ujemnie.
Skarżąca wskazała, że wymieniona decyzja Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. była przedmiotem weryfikacji sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2013 r. o sygn. VII SA/Wa 1418/13 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 1994 r.
Stwierdziła, że odnosząc się do argumentów prezentowanych przez nią organ Inspekcji Sanitarnej wskazał, iż orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia 25 stycznia 1993 r. zostało wydane w oparciu o błędną informację dotyczącą początku wystąpienia leczenia i po uzyskaniu nowych dowodów zostało ono cofnięte przez organ Inspekcji Sanitarnej.
Z. K. podniosła, że przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i wskazała, że wbrew twierdzeniom organu Inspekcji Sanitarnej – przedstawione nowe dowody na podstawie pisma z dnia 22 lipca 2008 r., znak: [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i opinii prawnej z dnia 21 maja 2007 r. [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we [...]Oddział w [...] nie prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej, ponieważ nie wzięto do tej pod uwagę dwóch podstawowych dowodów, tj. orzeczenia lekarskiego z dnia 25 stycznia 1993 r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], gdzie rozpoznano chorobę zawodową oraz dochodzenia epidemiologicznego, które wykazało narażenie zawodowe.
Wskazała, że decyzją Głównego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...]stycznia 2010 r., znak: [...]uchylono zaskarżoną decyzję w całości i umorzono postępowanie. Podniosła, że nie uzasadniono w decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., że wniosek z dnia 15 marca 2007 r. nie powinien zostać potraktowany jako nowe zgłoszenie choroby zawodowej.
Wskazała, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. została wydana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych oraz orzeczenia lekarskiego nr [...][...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we [...] Oddział w [...]. Natomiast – jak zaznaczyła -w dacie składania wniosku z dnia15 marca 2007 r. obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie zgłoszenia chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 z późn. zm.).
Podniosła, że decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej zapadła w oparciu o opinię Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia [...] stycznia 1993 r., gdzie rozpoznano chorobę zawodową oraz dochodzenia epidemiologicznego, które wskazało narażenie zawodowe.
Z. K. wskazała, że na podstawie pisma z dnia 29 kwietnia 2014 r. do Głównego Inspektora Sanitarnego w [...], w którym stwierdzono weryfikację i zmianę orzeczenia lekarskiego z dnia 20 stycznia 1994 r. Instytutu Medycyny Pracy w [...], opinii o rozpoznaniu choroby zawodowej – choroby skóry z poz. 10 orzeczeniem lekarskim nr [...] r. z dnia [...] października 2007 r. [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we [...] Oddział w [...], którego to orzeczenia lekarskiego nr [...]r. Główny Inspektor Sanitarny nie uznał, oraz zmianę opinii orzeczenia lekarskiego [...]z dnia [...] maja 2008 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej – choroby skóry z poz. 10 przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...].
Skarżąca zauważyła, że przedstawione przez nią dowody świadczą, że organ Inspekcji Sanitarnej rażąco naruszył prawo odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej decyzją z dnia [...]września 1983 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lutego 1994 r., nieuwzględniając tym samym orzeczenia lekarskiego z dnia 25 stycznia 1993 r., [...] w [...], gdzie rozpoznano chorobę zawodową oraz dochodzenia epidemiologicznego, które wykazało narażenie zawodowe.
Konkludując stwierdziła, że decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. i postanowienie z dnia [...] maja 2014 r. Głównego Inspektora Sanitarnego w [...] są – jej zdaniem - niezgodne z prawem, co wynika ze sprawy, w której uchylono decyzję z dnia [...] lutego 1994 r. na mocy wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn.. VII SA/Wa 1418/13.
W odpowiedzi na skargę GIS wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację przedstawioną już w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. Dodatkowo wskazał, że kwestia orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] stycznia 1993 r., w którym rozpoznano u zainteresowanej chorobę zawodową była już wielokrotnie wyjaśniana Z. K. Wyjaśnił, że powyższe orzeczenie zostało wycofane przez ten Instytut, gdyż zostało wydane w oparciu o błędną ocenę narażenia zawodowego oraz błędną informację o początku wystąpienia zmian chorobowych, co – jak zauważył - zostało wyjaśnione i zawarte również w decyzjach wydanych po zakończeniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Państwowemu Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 1994 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 1993 r.
Natomiast wskazywana przez zainteresowaną decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2010 r. – jak wyjaśnił organ - umarzała postępowanie dotyczące potraktowania wniosku zainteresowanej z dnia 15 marca 2007 r. o wydanie decyzji w sprawie choroby zawodowej w oparciu o orzeczenie lekarskie nr [...][...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we [...] Oddziału w [...], jako wniosku o zmianę bądź uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 1994 r. w trybie art. 154 k.p.a. Zauważył też, iż zarówno orzeczenie lekarskie nr [...]z dnia [...] września 2006 r. jak o nr [...]z dnia [...] października 2007 r. [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we [...]Oddziału w [...] są orzeczeniami o braku podstaw do rozpoznania u Z. K. choroby zawodowej skóry. Wskazał, że podobnie orzeczenie lekarskie nr [...]Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] z dnia [...] maja 2008 r. jest orzeczeniem o braku podstaw do rozpoznania u Z. K. choroby zawodowej skóry. Wyjaśnił, że z kolei wskazywany w skardze zainteresowanej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1418/13 dotyczył postanowienia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2013 r. nie zaś decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji rozstrzygnięcia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Skarga jest zasadna, lecz z przyczyn innych niż wskazane w jej uzasadnieniu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], którym utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], znak: [...]o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 1993 r. o braku podstaw do stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej.
Podstawę materialno-prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a, art. 144, art. 154 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 37 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Podkreślić należy, że w pierwszej instancji zaś jako podstawę rozstrzygnięcia przyjęto art. 61a w zw. z art. 154 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Powyższe oznacza, że jako podstawę rozstrzygnięcia w obu instancjach organy administracji przyjęły zatem m.in. art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym - gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosując wskazany przepis organy obu instancji nie wyjaśniły jednak, dlaczego powołały właśnie tę podstawę prawną, skoro w istocie, jak wynika z uzasadnienia postanowienia przeprowadziły postępowanie administracyjne mające na celu wyjaśnienie sprawy i zawarły rozważania merytoryczne w uzasadnieniach rozstrzygnięć. Tego rodzaju rozważania przeprowadzone przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie mają charakteru formalnego właściwego dla postanowienia wydanego w trybie art. 61a § 1 k.p.a.
Należy zauważyć, że w postanowieniu wydanym w trybie 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 241/14). Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów. Tymczasem z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że organy przeprowadziły w niniejszej sprawie postępowanie i odniosły się do żądania skarżącej w swoich rozstrzygnięciach.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie organy działały z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a., albowiem wbrew treści rozstrzygnięcia przeprowadziły postępowanie merytoryczne, jednocześnie nie wskazując żadnej okoliczności, która usprawiedliwiałaby odmowę wszczęcia postępowania.
W zaistniałej sytuacji organ winien wydać decyzję, która w swoim rozstrzygnięciu zawierałaby treść odpowiadającą wynikowi postępowania. Brak takiego sposobu załatwienia sprawy stanowi istotne naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.ps.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzające je postanowienie organu I –ej instancji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło