VII SA/Wa 1179/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r., działając na podstawie art. 40 w związku z art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r., Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) – nakazał R. N. likwidację drzwi wjazdowych do pomieszczenia gospodarczego w budynku gospodarczym, znajdującym się w odległości 2,00 m od okien budynku usytuowanego w granicy z działką nr [...] położonej w O. przy ul. L. stanowiącej własność K. S. - w terminie do końca pierwszego kwartału 2007r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 1997r., sygn. akt IV SA 1393/97 uchylił decyzję Wojewody O. z dnia [...] lipca 1994r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w 1994r., przez R. N. przy ul. L. w O. W wyniku kolejnych rozstrzygnięć podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego, dokonano w dniu [...] stycznia 2004r. oględzin przedmiotowego budynku i stwierdzono, że w jednym z pomieszczeń przeznaczonym według projektu zamiennego pod garaż, znajdują się urządzenia i maszyny typu spawarka, tokarka, pilarka, regały, opał. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. organ zobowiązał R. N. do przedłożenia opinii technicznej wykonanej przez uprawnioną osobę odnośnie wyciszenia ścian pomieszczenia gospodarczego oraz opracowania inwentaryzacji wraz z opinią techniczną budynku gospodarczego. Wobec nie wykonania powyższego obowiązku organ wszczął postępowanie egzekucyjne, wystosowując upomnienie, następnie wystawiając tytuł egzekucyjny oraz nakładając grzywnę w celu przymuszenia. Ostatecznie R. N. w dniu [...] sierpnia 2006r., złożył 3 egzemplarze dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku gospodarczego, która jednak została opracowana na nieaktualnych mapach i nie odzwierciedlała aktualnego stanu budynku. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zobowiązał R. N. do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji o: ← aktualną opinie techniczną wykonaną przez uprawnioną osobę w sprawie wyciszenia ścian pomieszczenia budynku gospodarczego, w którym znajdują się maszyny typu spawarka, tokarka, pilarka; ← opracowania aktualnej inwentaryzacji wraz z opinią techniczną z ustosunkowaniem się do kwestii: - wykonania wieńca budynku gospodarczego, opierającego się na budynku K. S. na długość 5,4 m i długości od 3 m do 6 cm, - zarysowań ukośnych na suficie od narożników ścian poprzecznych, rys na nadprożach okiennych i drzwiowych oraz ścian podłużnych od strony ul. L. [...] - wykonanych drzwi wjazdowych do pomieszczenia w którym znajdują się w/w maszyny, - zamontowanego w piwnicy budynku gospodarczego hydrofonu. W dniu [...] grudnia 2006r., R. N. przedłożył uzupełnioną dokumentację z której wynika, że wszystkie zalecenia lub ustalenia zostały wykonane lub są nieaktualne i budynek może być użytkowany. Jednak z dokumentacji wynika, iż w przedmiotowym budynku od strony południowo – zachodniej istnieją drzwi wjazdowe w odległości około 2,00 m od istniejących drzwi w budynku K. S. Stan ten jest niezgodny z warunkami technicznymi co uzasadnia nałożenie obowiązku zamocowania drzwi wjazdowych. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r.,działając na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołań K. S. i R. N. – uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy ustalił, iż właścicielem działki nr [...] położonej przy ul. L. [...] w O. jest również żona R. N. – D. N., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. Nadto zdaniem organu wyjaśnienia wymaga status własnościowy działki nr [...] celem ustalenia czy istnieją inne podmioty mające interes prawny w niniejszej sprawie, bowiem naruszenie ogólnej zasady czynnego udziału stron w postępowaniu stanowi kwalifikowaną wadę procesową stanowiącą podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ odwoławczy podkreślił nadto, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa nie wyjaśnił, w stosunku do których okien w jakim budynku K. S. odległość drzwi wjazdowych w budynku gospodarczym R. N. jest mniejsza niż 4,00 m. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż normy zawarte w warunkach technicznych dotyczą sytuacji, gdy ściana budynku z otworem drzwiowym usytuowana jest w stosunku do ściany budynku z drzwiami na działce sąsiedniej równolegle, nie zaś gdy otwory te znajdują się w jednej płaszczyźnie wobec siebie. Nadto z przedłożonych opinii technicznych wynika, że przedmiotowe pomieszczenie użytkowane jest jako gospodarcze, a nie garaż i warsztat, a istniejące drzwi nie powodują uciążliwości w użytkowaniu sąsiedniego budynku. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniono należycie czy nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r., Prawo budowlane, a podczas gdy ustalenia w tej kwestii winny być szczegółowe i wskazane w uzasadnieniu decyzji. Dopiero bowiem wyeliminowanie okoliczności wskazanych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 stanowi podstawę możliwości zastosowania przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. Skargę na powyższą decyzję wniosła K. S. domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, iż przedmiotowe pomieszczenie wbrew twierdzeniom organu, użytkowane jest jako garaż z warsztatem. Budynek gospodarczy powstał w warunkach samowoli budowlanej, usytuowany jest 15 m na posesji skarżącej a jego wieniec wylany został na ścianie nośnej jej budynku. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja zmierza do bezprawnej legalizacji samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. ‘ Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W sprawie niniejszej tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły co czyni skargę niezasadną. Na wstępie należy zauważyć, iż decyzję kasacyjną (art. 138 § 2 kpa) organ odwoławczy może wydać tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości zachodzi wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził go w ogóle, zaś przeprowadzenie go w znacznej części konieczne jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego. W sprawie niniejszej podstawą prawną działania organu I instancji był art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r., Prawo budowlane, który pozwala organowi nadzoru budowlanego na podjęcie działań zmierzających do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami jedynie wówczas gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tej ustawy. Warto przy tym zauważyć, iż art. 37 i 40 powołanej ustawy wzajemnie się wykluczają i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych. Wynika to jednoznacznie z użytego w art. 40 sformułowania - "jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37" (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 1999r., sygn. akt IV SA 895/97). Jak słusznie podniósł organ odwoławczy brak postępowania wyjaśniającego w tym zakresie czyni niemożliwą kontrolę prawidłowości decyzji organu I instancji znajdującej swoje oparcie w art. 40 i stanowi naruszenie prawa materialnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 1999r., sygn. akt IV SA 149/97). Należy także podzielić zarzut organu odwoławczego o przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego dotyczącego naruszenia przepisów wykonawczych – rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa. Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji, ani z ustaleń przez organ ten dokonanych nie wynika w sposób jednoznaczny jak usytuowane są drzwi garażowe w przedmiotowym budynku gospodarczym w stosunku do ściany z otworami okiennymi budynku mieszkalnego skarżącej oraz w jakiej odległości od granicy obu działek znajduje się ściana zawierająca okna budynku skarżącej. Dopiero rzetelne ustalenie tych faktów pozwoli organowi I instancji na ocenę czy w ogóle i jakie ewentualnie przepisy rozporządzenia wykonawczego zostały naruszone. Zasadnie także organ odwoławczy podniósł, iż obowiązkiem organu I instancji jest prawidłowe ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje legitymacja strony danego postępowania w myśl art. 28 kpa. Bez wątpienia przymiot taki przysługuje D. N. – współwłaścicielce nieruchomości objętej inwestycją – która została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Sytuacja taka wyczerpująca przesłanką z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i stanowiąca przesłankę podstawę do wznowienia postępowania, winna być brana pod uwagę przez organ prowadzący postępowanie. Z tych wszystkich względów należy uznać, iż zasadnie organ odwoławczy wydał decyzję kasacyjną celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Zarzuty skargi natomiast nie zasługują na uwzględnienie, bowiem działanie organów nadzoru budowlanego wynika właśnie z faktu, iż przedmiotowy obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Z tych względów Sąd orzekł jak na wstępie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.).