VII SA/Wa 1180/18

PostanowienieWSA w Warszawie2019-10-24

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu utrzymujące w mocy odmowę przyznania prawa pomocy może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w innej sprawie?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli podnoszone okoliczności nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności. Samo wydanie przez sędziego postanowienia utrzymującego w mocy odmowę przyznania prawa pomocy nie stanowi podstawy do jego wyłączenia od orzekania w innej sprawie, zwłaszcza gdy sędzia złożył oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia, a jego prawdziwość nie budzi wątpliwości.
Stan faktyczny
Skarżąca K.W. wniosła o wyłączenie sędziego WSA Izabeli Ostrowskiej od orzekania w sprawie dotyczącej postanowienia G.I.N.B. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Jako podstawę wniosku wskazała art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz fakt, że sędzia Izabela Ostrowska wydała postanowienie utrzymujące w mocy odmowę przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Izabeli Ostrowskiej od orzekania w niniejszej sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. o wyłączenie sędziego WSA Izabeli Ostrowskiej w sprawie ze skargi K.W. na postanowienie G. I. N. B. z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Izabeli Ostrowskiej od orzekania w niniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca K. W. wniosła o wyłączenie sędziego WSA Izabeli Ostrowskiej od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu powołała się na art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, podniosła, że postanowieniem z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SPP/Wa 62/19 ww. Sędzia niezasadnie utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r. odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 ww. ustawy i stanowią katalog zamknięty. Tym samym nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest natomiast istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, zatem rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zaznaczyć również należy, że w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącą zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności ww. Sędziego i w konsekwencji nie uzasadniają jego wyłączenia. We wniosku skarżąca podniosła, że występuje o wyłączenie sędziego w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wobec wydania przez ww. Sędziego postanowienia z dnia 4 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SPP/Wa 62/19 utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r. odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W ocenie Sądu, powyższe okoliczność nie mogą stanowić podstawy wyłączenia wskazanej w art. 19 p.p.s.a. Instytucja wyłączenia sędziego, zwłaszcza na podstawie przesłanki o której mowa w art. 19 p.p.s.a., ma służyć zapewnieniu obiektywizmu sądu, a nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się bowiem do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u skarżącej podejrzenia, co do braku bezstronności sędziów, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Dodatkowo wskazać trzeba, że z treści oświadczenia złożonego przez sędziego WSA w Warszawie Izabelę Ostrowską wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., które dawałyby podstawy do wyłączenia od rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu, prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, zatem wniosek o wyłączenie wskazanego Sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia NSA: z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08; z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło