VII SA/Wa 1184/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji okien I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. M. z Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] lokal [...] w [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2001r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 1062 z 2000r. poz. 1126 z późn zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót prowadzonych w istniejącej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. B. [...] nałożył na T. i W. W. obowiązek likwidacji nowopowstałych okien w istniejącej części budynku od strony północnej. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestorzy wykonali nowe okna w ścianie północnej istniejącego budynku oddalonego od granicy nieruchomości o odległość mniejszą niż 3 m w sytuacji, gdy dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi należy zachować odległość 4 m zgodnie z § 12 rozporządzenia ministra gospodarki przestrzennej i budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 10 z 1995r. poz. 46 z późn zm.). Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] w dnia [...] maja 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000r. poz. 1071 zwanej dalej kpa) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożył na inwestorów obowiązek likwidacji w terminie 2 miesięcy od otrzymania decyzji nowopowstałych dwóch otworów okiennych w istniejącej części budynku przy ul. B. w W. od strony północnej. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że powołane w odwołaniu "przesunięcie okien w stosunku do stanu sprzed rozbudowy" stanowi faktycznie wykonanie w nowym miejscu nowych okien. Organ wskazał, że wykonanie w/w okien wypełnia dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mającego odniesienie do prowadzenia robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach przy czym bezcelowe jest wydanie w niniejszym postępowaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, gdyż okna te zostały wykonane. Jednocześnie organ wskazał, że podstawą prawną nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem winien był przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. W. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzji ją poprzedzającej. Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy wydał decyzję bez sprawdzenia, czy stan sprzed 8 lat nadal istnieje i czy nałożenie obowiązku nie stało się bezpodstawne. Skarżąca stwierdziła, że w ścianie północnej nie wykonała samowolnie żadnych otworów okiennych. Podniosła że budynek został posadowiony z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy na kilkadziesiąt lat przed rozbudową i przebudową. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, dlatego też skarga nie może być uwzględniona. Cechą postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 kpa jest to, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji I instancji lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Istotnym elementem zasady dwuinstancyjności postępowania jest zakres rozpoznania i w konsekwencji rozstrzygnięcia sprawy. Sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym powinna być tożsama ze sprawą rozpatrywaną w I instancji pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Zasada ta została w kontrolowanym przez sąd postępowaniu przez organ odwoławczy zrealizowana. Pomimo bardzo znacznego upływu czasu organ odwoławczy mógł oprzeć swe ustalenia na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji bowiem z materiału tego wynikały okoliczności wystarczające do podjęcia decyzji. Z protokołu kontroli robót budowlanych przeprowadzonej w dniu 8 grudnia 2000r. wynika, że niezależnie od robót budowlanych prowadzonych w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. Burmistrza Gminy W. o pozwoleniu na rozbudowę budynku jednorodzinnego na dwurodzinny inwestor samowolnie wykonał dwa otwory okienne. W odwołaniu z dnia [...] października 2001r. od decyzji I instancji skarżąca stwierdziła, że w trakcie obecnych prac zostały dokonane zmiany powodujące odstępstwo w stosunku do stanu pierwotnego i planów polegające na zmniejszeniu szerokości okien z 1,4 m do 0,9 m i przesunięciu ich w stosunku do stanu sprzed rozbudowy o 1,5 m". W tej sytuacji ustalenie organów, że zostały wykonane nowe okna należy uznać za prawidłowe. Rozbieżność co do lokalizacji okien wynika z odmiennego określenia ściany, w której okna wykonano. Organ w decyzji określił tę ścianę, jako północną zaś w Opisie technicznym projektu przebudowy w punkcie 3.2. stwierdzono, że istniejący dom jednorodzinny od strony wschodniej jest usytuowany od granicy działki o 3,1 m. Jednakże ten sam Opis przedstawia graficznie elewację istniejącą z istniejącymi w niej uprzednio oknami, jako elewacje północną. Na rozprawie w dniu 4 grudnia w której uczestniczył inwestor T. W. i uczestnik sąsiad M. P. umiejscowienie nowych okien w ścianie zwanej raz północną, a raz wschodnią zostało potwierdzone. Nie budzi też wątpliwości, że organ nakazał likwidację dwóch okien w istniejącej części budynku (a nie dobudowywanej), że chodzi o ścianę budynku oddaloną od granicy z sąsiadem .M P. na odległość mniejszą niż 4 m. Z protokołu kontroli z dnia 8 grudnia 2000r. wynika, że okna zostały już wykonane, natomiast z robót objętych pozwoleniem na budowę pozostały do wykonania balustrady na balkonach, schodach i tarasach, parkiety, malowanie i okładziny płytkami ceramicznymi na części nadbudowanej budynku. Trafnie organ odwoławczy podniósł, że skoro wykonanie okien zostało zakończone bezprzedmiotowe było wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót natomiast z uwagi na wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach należało nałożyć obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania. Stan prawny istniejący zarówno w dacie wykonania okien, jak i w dacie orzekania przez organy wynikający z przepisów wykonawczych do ustawy Prawo budowlane przewidywał dla ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi odległość co najmniej 4 m od granicy z działką sąsiednią. Jednym możliwym sposobem doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest usunięcie wykonanych otworów okiennych; organ miał więc podstawy prawne do nakazania ich likwidacji. Stan faktyczny ustalony przez organ odwoławczy był tożsamy ze stanem faktycznym ustalonym w postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy przeprowadził analizę prawną przepisów mających zastosowanie w tym przypadku i trafnie zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego bowiem jeśli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo 49b zostały wykonane w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 praz ust. 3 mają odpowiednie zastosowanie (art. 51 ust. 7). W tym przypadku należało zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego co też organ odwoławczy na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa uczynił. Z tych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd orzekł jak w sentencji wyroku.