VII SA/Wa 1186/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-19

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 3737,90 zł i ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem, alimentami i bieżącym utrzymaniem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej dochody i ponoszone wydatki pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Jednakże, ze względu na koszty leczenia i inne wydatki, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, uznając, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
E. K. złożyła skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej dotyczącą ograniczenia prawa wykonywania zawodu lekarza. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, utrzymuje się z umowy o pracę, ale przebywa na zwolnieniu lekarskim i ponosi znaczne koszty leczenia, alimentów oraz bieżącego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2018r. po rozpoznaniu wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] marca 2018r. Nr [...]. w przedmiocie ograniczenia prawa wykonywania zawodu lekarza postanawia: 1. przyznać E. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz ze skargą wniesioną na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] marca 2018r. Nr [...]. w przedmiocie ograniczenia prawa wykonywania zawodu lekarza wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek E. K. o przyznanie prawa pomocy w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu umowy o pracę w wysokości 3737,90 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że od grudnia 2017r. przebywa do chwili obecnej na zwolnieniu lekarskim. Jest osobą samotną, nie może liczyć na pomoc osób trzecich, nie ma rodziny poza przewlekle chorą siostrą, ubezwłasnowolnioną, otrzymującą niską rentę. Ma syna, który jest uczniem liceum. Ponosi koszty na leki i leczenie. Do ponoszonych wydatków zaliczyła: czynsz w wysokości 434,71 złotych, opłatę za energię w wysokości 71,91 złotych, internet 24,90 złotych, telefon 19,90 złotych, koszty leczenia ok. 400 złotych, alimenty 400 złotych, gospodarstwo domowe 2000 złotych, pomoc przewlekle chorej siostrze 200 złotych. W tym stanie faktycznym zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi dysponuje oraz przy ponoszonych miesięcznych wydatkach związanych z bieżącym utrzymaniem i kosztami związanymi z leczeniem, nie jest ona w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu ustanowić pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest na tyle osobą ubogą, iż jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają jej wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzono, że wnioskodawczyni, która uzyskuje dochód miesięczny w wysokości 3737,90 złotych jest w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty jej płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zauważyć trzeba, że wysokość wpisu sądowego od skargi wynosi jedynie 200 zł. Inne koszty sądowe, o ile w ogóle się pojawią (ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – w przypadku oddalenia skargi – 100 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej - 100 zł) byłyby rozłożone w czasie. Pozwala to na przyjęcie, iż wnioskodawczyni będzie w stanie zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło