VII SA/Wa 1188/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-22
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Małgorzata Miron, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, gdy strona konsekwentnie domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nawet jeśli organ uważa, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, jeśli strona aktywnie domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie wtedy, gdy wydanie decyzji administracyjnej jest zbędne z przyczyn faktycznych lub prawnych, a nie wtedy, gdy organ nie znajduje podstaw do uwzględnienia żądania strony. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję merytoryczną, a nie umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący T.D. złożył wniosek o wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ obiekt był tymczasową wiatą służącą do składowania materiałów budowlanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, argumentując, że obiekt jest użytkowany jako garaż i że postępowanie nie powinno zostać umorzone.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T.D. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 105§1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa)
- umorzył wszczęte na wniosek T.D. postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego na działce nr [...] w S. przy ul. [...] stanowiącej współwłasność J.D. i T.D.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż przedmiotowy obiekt budowlany służy do składowania materiałów używanych do budowy klatki schodowej realizowanej na podstawie decyzji pozwoleniu na budowę. Zgodnie z ustaleniami przedmiotowa wiata nie może być traktowana jako samowola budowlana, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 Nr 156 poz. 1118 ze zm.) obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych zlokalizowane na terenie budowy nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
W odwołaniu od tej decyzji T.D. wskazał, iż klatka schodowa została już wybudowana i wykończona a wiata wykorzystywana jest jako garaż. Podniósł, iż kierownik budowy dokonuje wpisów do dziennika budowy tak, by decyzja o pozwoleniu na budowę nie straciła ważności. Wniósł o uchylenie decyzji organu powiatowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa i 83 ust. 2 Prawa budowlanego
- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko organu I instancji. Wskazał, iż w sprawie występuje przesłanka bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, gdyż obiekt pozostaje poza reglamentacją prawa budowlanego, wiata jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie budowy klatki schodowej, która jak wynika z przeprowadzonych oględzin oraz wpisów w dzienniku budowy nie jest zakończona.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T.D. W jej uzasadnieniu wskazał, iż klatka schodowa została już wybudowana, a tymczasowy obiekt budowlany jest użytkowany jako garaż. Powtórzył, iż kierownik budowy nie prowadzi rzetelnie dziennika budowy, co skutkuje faktem, iż decyzja o pozwoleniu na budowę klatki schodowej nie traci ważności. Podniósł, iż żaden przepis Prawa budowlanego nie zezwala na samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu, który służy za zaplecze budowy i powinien być rozebrany po jej zakończeniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek zupełnie z innych względów niż w niej podniesione.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. umarzającą jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie wszczęte na wniosek T.D. w sprawie wydania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego na działce nr [...] w S. przy ul. [...].
Zgodnie z art. 105 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny natury faktycznej lub prawnej, ze względu na podmiot postępowania lub jego przedmiot, stało się bezprzedmiotowe. Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Nader istotnym jest, aby organ oceniając przesłanki bezprzedmiotowości postępowania oceniał sprawę wyłącznie w aspekcie zbędności rozstrzygania jej co do istoty. Wynik tego postępowania nie powinien mieć jednak charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Wobec tego nie ma podstawy prawnej w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której istnieje co najmniej jedna strona zainteresowana wynikiem merytorycznym. "Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak postaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy" ( wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94 ONSA 1996/2/80 powołany też w Komentarzu do Kodeksu Postępowania Administracyjnego M.Jaśkowska i A. Wróbel wyd. LEX a Wolters Kluwer Wa-wa 2009 str. 521 ).
Należy zwrócić uwagę na to, że nie są pojęciami tożsamymi bezprzedmiotowość postępowania i bezzasadność żądania strony. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie zaszły bowiem okoliczności, które czyniły wydanie decyzji administracyjnej zbędnym. Ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. W przedmiotowej sprawie wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o wszczęcie postępowania administracyjnego złożył T.D., który w toku toczącego się postępowania wyraźnie i konsekwentnie domagał się rozbiórki spornej wiaty, kwestionując ustalenia faktyczne organu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania w rozpoznawanej sprawie skoro sprawa istnieje, istnieje jej przedmiot oraz osoba, która w tej sprawie domaga się konkretnego rozstrzygnięcia. Brak było natomiast przesłanek do umorzenia postępowania w sytuacji, gdyby organ nie znalazł podstaw do nałożenia obowiązku rozbiórki.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło