VII SA/Wa 1190/12

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2013 r. po rozpoznaniu wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T.G. i Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić T. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 31 października 2012 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż. Wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.092,47 złotych miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że razem z mężem jest współwłaścicielką zabudowy siedliskowej na działce nr [...] i [...] wraz z domem mieszkalnym pobudowanym na działce stanowiącej własność męża, uzyskaną w wyniku spadkobrania i darowizny oraz współwłaścielką działki rekreacyjnej o powierzchni 1000 m2. Wskazała, że mąż posiada użytki rolne o powierzchni około 2,5 ha stanowiące jego wyłączną własność. Zaznaczyła, że mąż nie prowadzi działalności rolniczej i poza rolniczej. Wnioskodawczyni poinformowała, że mąż posiada na koncie środki pieniężne, które otrzymał z tytułu odszkodowania za działkę przejętą przez Skarb Państwa pod budowę drogi oraz środki uzyskane z tytułu darowizny od córki. Nadto podała, że posiada samochód osobowy. Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie; powierzchni domu, w którym wnioskodawczyni zamieszkuje oraz kosztów związanych z jego utrzymaniem (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, wywóz nieczystości stałych, płynnych, itp.). Wezwano wnioskodawczynię także do wskazania jakie budynki wchodzą w skład zabudowy siedliskowej znajdującej się na działce nr [...] oraz nr [...] oraz czy wnioskodawczyni lub jej małżonek uzyskują jakiekolwiek dochody z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni około 2,5 ha, np. z tytułu dzierżawy, jeśli tak, należało podać ich wysokość. Nadto zwrócono się o udzielenie informacji czy wnioskodawczyni lub jej małżonek posiadają jakiekolwiek działki budowlane, jeśli tak należało podać ich powierzchnię. Zapytano, czy wnioskodawczyni lub małżonek podejmują prace dodatkowe np. z tytułu umów zlecenia, o dzieło, prac dorywczych lub sezonowych, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych oraz jakiej marki samochód osobowy posiada, w którym roku został on wyprodukowany, jaka jest jego wartości rynkowa jak również, jakie ponosi koszty związane z jego utrzymaniem (paliwo, ew. naprawy). Wezwano wnioskodawczynię także do wskazania wysokości środków pieniężnych, które otrzymał małżonek tytułem odszkodowania za przejęcie na własność przez Skarbu Państwa działki oraz wysokości środków otrzymanych od córki w drodze darowizny. Zwrócono się do wnioskodawczyni również o nadesłanie kserokopii wyciągów z konta bankowego z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawczyni lub małżonek posiadają konta bankowe. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 14 listopada 2012 r. wpłynął do Sądu kolejny formularz wniosku PPF w którym wnioskodawczyni przedstawiła ponownie swoją sytuację majątkową i finansową. Zawarła w nim informacje, które podała już we wniosku z dnia 31 października 2012 r. Wnioskodawczyni otrzymała ww. wezwanie w dniu 20 listopada 2012 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 27 listopada 2012 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie nadesłała do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których została wezwana. W dniu 23 listopada 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek T. G. i Z. G. o połączenie oddzielnych spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w celu ich łącznego rozpoznania. W piśmie tym strona jednak nie udzieliła odpowiedzi na zarządzenie z dnia 13 listopada 2012r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 13 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżąca w formularzu PPF podała ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego stanu majątkowego. We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.092,47 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że razem z mężem jest współwłaścicielką zabudowy siedliskowej wraz z domem mieszkalnym pobudowanym na działce nr [...] i [...] stanowiącej własność męża, uzyskaną w wyniku spadkobrania i darowizny oraz współwłaścicielką działki rekreacyjnej o powierzchni 1000 m 2. Wskazała, że mąż posiada także użytki rolne o powierzchni około 2,5 ha stanowiące jego wyłączną własność. Podała również, że posiada samochód osobowy. Oznajmiła, że mąż posiada na koncie środki pieniężne, które otrzymał z tytułu odszkodowania za działkę przejętą przez Skarb Państwa pod budowę drogi oraz środki uzyskane z tytułu darowizny od córki. Skarżąca uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim wnioskodawczyni nie podała wysokości środków pieniężnych posiadanych przez męża na koncie. Nie wskazała także jakiej wielkości dom posiada oraz jakie ponosi koszty stałe związane z jego utrzymaniem ( np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, wywóz nieczystości stałych, płynnych, itp.). Nie wiadomym jest również jakie budynki wchodzą w skład zabudowy siedliskowej znajdującej się na działce nr [...] i [...] oraz czy wnioskodawczyni lub małżonek uzyskują jakiekolwiek dochody, czy też ich nie uzyskują z tytułu posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni około 2,5 ha, np. z tytułu dzierżawy. Wnioskodawczyni nie udzieliła informacji czy posiadają z małżonkiem jakiekolwiek działki budowlane. Nie wyjaśnionym jest także, czy wnioskodawczyni wraz z małżonkiem oprócz dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury uzyskuje jakiekolwiek inne dochody, np. z tytułu podejmowanych prac dodatkowych, umów zlecenia, czy o dzieło, prac dorywczych lub sezonowych. Wnioskodawczyni nie wskazała także kwoty jaką przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj, na zakup żywności odzieży, środków chemicznych, jak również nie podała kosztów związanych z utrzymaniem samochodu osobowego, który posiada, jego marki, wartości rynkowej oraz roku jego produkcji. Wnioskodawczyni nie nadesłała także wyciągów z konta bankowego własnego lub męża, jak również nie złożyła oświadczenia, że wraz z mężem żadnych kont bankowych nie posiadają. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie, czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.