VII SA/Wa 1191/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska Sędziowie: WSA Joanna Gierak-Podsiadły WSA Mirosława Kowalska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z wszczęciem na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...], postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r., Nr [...], znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2017 r., Nr [...], znak: [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę - umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r., Nr [...], znak: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że stosownie do treści art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Pojęcie strony zostało określone w art. 28 k.p.a. i wskazuje, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Ponadto, postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest wyprowadzany z art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.), który jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora, właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że wnioskodawca - Wspólnota Mieszkaniowa [...] swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r., Nr [...], znak: [...], wywodzi z tytułu prawa użytkowania wieczystego działki o nr ew. [...] położonej przy ul. W. (zob. KW Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy [...], VII Wydział Ksiąg Wieczystych). Jak wynika z projektu budowlanego, przedmiotem spornej inwestycji jest "budynek mieszkalny, wielorodzinny "[...]" z garażem podziemnym na działce ew. nr [...] w obrębie [...] wraz z towarzyszącym zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną oraz budową wjazdu na teren posesji części działki ew. nr [...] w obrębie [...], położonych przy Al. [...] w rejonie ul. G. w W., dzielnica [...]. Budynek składa się z części nadziemnej o wysokości 4 kondygnacji - 16,5 m, oraz części podziemnej - jednej kondygnacji" (zob. proj. bud. tom I; "Projekt zagospodarowania terenu, "Przedmiot inwestycji", str.146). Analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że działka nr ew. [...] (należąca do wnioskodawcy) nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr ew. [...] (na której zaprojektowano sporny budynek mieszkalny wielorodzinny). Działka nr ew. [...] oddzielona jest od ww. działki inwestycyjnej działką budowlaną nr ewid. [...]. Działka nr ew. [...] (należąca do wnioskodawcy) jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym (zob. proj. bud. tom I, proj. zagospodarowania terenu, rys. A-PB-PZT-01, str. 152). Ponadto, analiza projektu zagospodarowania terenu wykazała, że sporny budynek mieszkalny wielorodzinny o wysokości 16,5 m został zaprojektowany w odległości ok. 35 m od działki nr ew. [...], zaś tarasy projektowanego budynku usytuowano w odległości ok. 31 m od działki nr ew. [...] (zob. proj. bud. proj. zagospodarowania terenu, rys. A-PB-PZT-01, str. 152). Mając na uwadze przedstawione powyżej usytuowanie wymienionych elementów projektowanej inwestycji organ stwierdził, że należąca do wnioskodawcy działka o nr ew. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje bowiem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania ww. działki. Innymi słowy wnioskodawca - Wspólnota Mieszkaniowa [...], może bez przeszkód zagospodarować należącą do niej działkę, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Ponadto, działka należąca do wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r., poz. 2285). W szczególności ww. działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 ww. rozporządzenia (dotyczący sytuowania obiektów budowlanych), § 13 (dotyczący przesłaniania obiektów budowlanych), § 57 i § 60 (dotyczy nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi). Z projektu budowlanego wynika, że "Analiza cienia rzucanego projektowanej zabudowy wykazuje, że projektowana zabudowa nie ogranicza sąsiednich działek budowlanych w zakresie wymaganego czasu nasłonecznienia". "W zakresie rzucanego cienia oddziaływanie na działki nr ew. [...],[...],[...],[...], z obrębu [...] dla działki nr ew. [...] okna budynku są nasłonecznione od godz. 11 tej do 17 z częściowym przesłonięciem od godz. 15.40 co zapewnia min. 4 godz. i 40 min. Do 6 godz. (wymagane 3 godziny)" [zob. proj. bud. tom I; "Projekt zagospodarowania terenu, określenie obszaru oddziaływania obiektu, zacienianie", str. 149; rys. A-PB- PZT-04 "Analiza nasłonecznienia", str. 155; rys. A-PB-PZT-05 "Analiza nasłonecznienia (zacienianie), str. 156. Z projektu budowlanego wynika również, że "Analiza przesłaniania projektowanej zabudowy wykazuje, że projektowana zabudowa nie ogranicza sąsiednich działek budowlanych w zakresie wymaganych odległości od okien dla projektowanych i istniejących budynków w kącie widoczności 60 stopni zgodnie z warunkami technicznymi" (zob. proj. bud. tom I; "Projekt zagospodarowania terenu, określenie obszaru oddziaływania obiektu, przesłanianie", str. 149; rys. A-PB-PZT-02 "Analiza przesłaniania oddziaływanie budynku projektowanego na budynki istniejące", str. 153). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie dopatrzył się aby działka należąca do wnioskodawcy znajdowała się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji wyznaczonym w oparciu o inne przepisy ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jak również w oparciu o przepisy innych aktów normatywnych. Podsumowując powyższe rozważania organ stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, zaś on nie dopatrzył się interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w kwestionowaniu decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r., Nr [...], znak: [...]. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W przypadku, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, iż podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Ponadto z uwagi na formalny charakter niniejszego rozstrzygnięcia, merytoryczne zarzuty wniosku dotyczące zlokalizowania ww. inwestycji na istniejącym kolektorze ciepłowniczym, budowy zjazdu, nieuwzględnienia wszystkich drzew znajdujących się w inwentaryzacji, niespełnienia przez pomieszczenie na odpadki wymogów prawem przewidzianych, braku miejsca na ustawienie kontenera do zbiórki odpadów ponadgabarytowych i choinek czy szerokości drogi dojazdowej, nie mogły zostać poddane ocenie w ramach niniejszego postępowania. Podobnie, z uwagi na wskazany wyżej formalny charakter rozstrzygnięcia, wniosek strony o zawieszenie postępowania zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mógł zostać rozpoznany. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła cyt.: ,,naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a., w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że skarżącej Wspólnocie nie przysługuje przymiot strony we wszczęciu i prowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] września 2017 r., nr [...], podczas, gdy skarżącej przysługuje przymiot strony w rozumieniu ww. przepisów’’. Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Skarżąca wskazała w szczególności, że byłą stroną wszystkich postępowań, które w trybie zwykłym toczyły się w związku z niniejszą inwestycją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Na rozprawie, profesjonalny pełnomocnik ustanowiony w imieniu skarżącej poparł skargę i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa – art. 28 ustawy Prawo budowlane i art. 105 § 1 k.p.a. Zasadą jest, że podmioty, które dysponowały przymiotem strony w postępowaniu zwykłym zachowują ten przymiot w postępowaniu nadzwyczajnym, nieważnościowym. W okolicznościach niniejszej sprawy, organ nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, że we wszczętym postępowaniu nieważnościowym zachodzi konieczność odmiennej oceny przymiotu strony skarżącej Wspólnoty [...] w W., niż było to w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę. W decyzji tej nieruchomość, do której prawo przysługuje skarżącej wspólnocie, zaliczona została do obszaru oddziaływania inwestycji. Była też przedmiotem analizy wpływu inwestycji na dostęp do światła dziennego w lokalach usytuowanego tam budynku wspólnoty. Jak przyjmuje się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, przymiot strony nie jest uzależniony od tego, czy oddziaływanie projektowanej inwestycji na nieruchomość sąsiednią przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływanie na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiedniej. Jeżeli obiekt jest takim, który może (podkreślmy ,,może’’) oddziaływać na prawa właściciela sąsiedniej nieruchomości to, znajduje się ona w obszarze jego oddziaływania. To z kolei stanowi, że jej właściciel powinien być stroną takiego postępowania. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej wspólnoty o stwierdzenie nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, organ przeprowadzi postępowanie uwzględniając ocenę Sądu, że Wspólnota [...] w W. ma przymiot strony w tym postępowaniu. Podda decyzję objętą wnioskiem kontroli z punktu widzenia przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., z właściwym odniesieniem się również do zarzutów wnioskodawców. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz c) p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania w szczególności na podstawie art.. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).