VII SA/Wa 1192/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-12

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek ocenić, czy zakres planowanej inwestycji (wynikający z projektu budowlanego) odpowiada zakresowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które inwestor uzyskał na podstawie umowy cywilnoprawnej, zwłaszcza gdy właściciel nieruchomości kwestionuje ten zakres?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek ocenić, czy zakres planowanej inwestycji odpowiada prawu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które inwestor uzyskał na podstawie umowy cywilnoprawnej. Jeśli właściciel nieruchomości kwestionuje ten zakres, organ musi wyjaśnić uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości lub zakresu oświadczenia inwestora, analizując projekt budowlany w kontekście umowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę sieci gazowej. Inwestor uzyskał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie umowy użytkowania, ograniczonej do instalacji sieci gazowej w celu podłączenia konkretnych działek. Właściciel nieruchomości, M. S., zakwestionował zakres planowanej inwestycji, wskazując, że projekt przewiduje znacznie szerszy przekrój rur i podłączenie większej liczby działek niż wynikało z umowy. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że sposób wykonania inwestycji należy do projektanta i nie jest związany z treścią umowy. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu II instancji, uznając, że organ ten nie ocenił wszechstronnie materiału dowodowego i naruszył wytyczne sądu z poprzedniego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: W dniu 7 stycznia 2009 r. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. [...] złożyła wniosek o pozwolenie na budowę sieci gazowej dystrybucyjnej średniego ciśnienia na terenie działek nr ew. [...], [...], [...] z obrębu [...], w rejonie ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm. - zwana dalej ustawą Prawo budowlane) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę sieci gazowej ś.c. (kategoria obiektu XXVI) na terenie działek nr ew. [...], [.], [...] z obrębu [...] w ul. [...] oraz w ulicy nr [...] w W. Od decyzji tej odwołanie złożył M. S. wskazując, iż jako właściciel działek [...] i [...] z obrębu [...] nie zgadza się na realizację sieci gazowej w formie proponowanej przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wymienionego odwołania uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] Nr [...] złożyła M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1294/09 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009r., Nr [...], w związku z powyższym organ II instancji został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia odwołania M. S. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. S., zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...], którą organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nr [...]. W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że w wyroku z dnia 3 listopada 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1294/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nakazał organowi odwoławczemu ocenę, czy skarżący dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane mając na uwadze, że co do działek o nr ew. [...] i [...] prawo inwestora wynika z ograniczonego prawa rzeczowego tj. użytkowania ustanowionego przez M. S. w akcie notarialnym z dnia 3 lipca 2007 r. Dlatego organ przywołał treść art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz zauważył, że weryfikacja oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie należy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego wydającego pozwolenie na budowę. Jednakże, w sytuacji ujawnienia się w toku postępowania okoliczności faktycznych, z których wynika uzasadniona wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia o posiadaniu tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ administracji publicznej ma obowiązek wątpliwości te wyjaśnić. W kontekście powyższego, wobec zakwestionowania przez M. S. złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, za konieczne organ uznał poddanie oświadczenia inwestora z dnia 7 stycznia 2009 r. analizie przez pryzmat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W toku tej analizy organ stwierdził, że inwestor w oświadczeniu stanowiącym załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę wskazał, że jego prawo do dysponowania działkami nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] na cele budowlane wynika z prawa użytkowania, ustanowionego przez właściciela-M. S. na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. aktem notarialnym z dnia 3 lipca 2007 r. Rep A nr [...] sporządzonym w Kancelarii Notariusza A. S. w W. Z treści tego aktu wynikało, że prawo do użytkowania działek nr [...] i [...] z obrębu [...] (obecnie działki nr ew. [...], [...] z obrębu [...] ) zostało ograniczone do przeprowadzenia i zainstalowania na przedmiotowej nieruchomości sieci gazowej, przyłącza gazowego i punktu redukcyjno-pomiarowego, na czas eksploatacji tych urządzeń, z prawem dostępu do nich w celu wykonania czynności związanych z remontami, eksploatacją i konserwacją gazociągu, celem podłączenia sieci wyłącznie do działek [...] i [...] z obrębu [...] (obecnie działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]). Zatem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikało ze stosunku umownego pomiędzy właścicielem nieruchomości a inwestorem i precyzyjnie określono jego zakres. Organ II instancji odnosząc się do argumentacji M. S. wskazanej w odwołaniu tj. zastosowania w projekcie wielokrotnie większych niż wystarczające w celu zasilenia dwóch domów jednorodzinnych przekroju rur gazowych, niczym nieuzasadnionego zróżnicowania przekrojów rur gazowych oraz umieszczenia zupełnie niepotrzebnych rozgałęźników w osiach ulic [...] i ulicy nr [...], wskazał, iż sposób wykonania planowanej inwestycji i związane z tym parametry nie zostały sprecyzowane w umowie zawartej w dniu 3 lipca 2007 r. Dlatego zdaniem organu zastosowanie konkretnych rozwiązań technologicznych niezbędnych do zrealizowania inwestycji należało do projektanta, który odpowiada za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego. Rozwiązania te w ocenie organu nie mają związku z treścią oświadczenia woli zawartego we wskazanym akcie notarialnym, zwłaszcza jeśli chodzi o użycie materiałów o odpowiednich parametrach w celu prawidłowego wykonania przyłączenia do sieci gazowej. Natomiast, ewentualny spór co do sposobu wykonania prawa wynikającego z umowy użytkowania należy do właściwego sądu cywilnego i może być wniesiony przez zainteresowane strony do sądu powszechnego. Nie było możliwe rozstrzyganie tych kwestii na drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem administracji architektoniczno-budowlanej. Uzasadniając swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podniósł, że załączony do wniosku projekt budowy sieci gazowej dystrybucyjnej średniego ciśnienia jest kompletny i sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane: W. C. nr [...], wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...]); sprawdzony przez mgr inż. arch. M. C. (posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych nr [...], wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem [...]). Do projektu budowlanego zostało załączone oświadczenie projektantów o kompletności projektu i sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Przedłożony projekt budowlany został oceniony jako zgodny z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - część "[...]", zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Ponadto, warunki techniczne przyłączenia do sieci gazowej wydane zostały przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. [...] w dniu [...] maja 2007 r., znak [...]. Projekt budowlany był również uzgodniony w Zespole Uzgodnień [...] zgodnie z protokołem Komisji Oceny Technicznej nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Inwestor posiada pozytywną opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Zdaniem organu II instancji, w związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę treść art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nie można było w niniejszej sprawie odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. złożył M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze wskazał m.in., że decyzja organu I instancji zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, wynikający z projektu budowlanego sposób realizacji inwestycji wskazuje, iż inwestor w istocie poprowadzi gazociąg osiedlowy przez jego działki. Zamiar inwestycyjny sprzeczny jest z jego oświadczeniem złożonym a akcie notarialnym z dnia 3 lipca 2007 r., a organ odwoławczy nie odniósł się do argumentacji skarżącego w zakresie tej niezgodności. Na rozprawie w dniu 12 października 2010 r., toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, skarżący M. S. oświadczył, iż działki [...] i [...] (obecnie numery [...] i [...]) zostały przez niego sprzedane i obecnie nabywcy budują tam domy. Podniósł, iż nadal jest właścicielem działek [...] i [...] (obecnie [...] i [...]), które stanowią drogę. Ponadto podniósł, iż w projekcie budowlanym zastosowano dużo szerszy przekrój rur biegnących w działkach co oznacza, że inwestor chce podłączyć całe osiedle do gazociągu na co nie wyraził zgody. W drodze zastosowano rury gazowe o średnicy 10 i 15 cm, gdy tymczasem do podłączenia domu jednorodzinnego wystarczy rura 2,5 cm. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga M. S. zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydana została z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., co doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym w sprawie wyroku z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1294/09 wskazał, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ I instancji w całości, a rzeczą organu odwoławczego była ocena, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy skarżący dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego mając na uwadze, że co do działek o nr ew. [...] i [...] wynikało ono z ograniczonego prawa rzeczowego tj. użytkowania określonego w akcie notarialnym z dnia 3 lipca 2007r., repertorium A nr [...]. Zdaniem sądu, organ II instancji rozpatrując ponownie sprawę nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1294/09), czym naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ odwoławczy nie dokonał bowiem wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, w kontekście zarzutu skarżącego, iż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestycji przedstawionej w projekcie budowlanym, gdyż wykracza ona poza jego uprawnienia wynikające z aktu notarialnego z dnia 3 lipca 2007 r. Rep A nr [...]. Podkreślić trzeba, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzekał w tym postępowaniu merytorycznie. Zgodnie z art. 140 k.p.a. organ ten jest tak samo, jak organ I instancji związany był przepisami art.7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Wprawdzie słusznie Wojewoda [...] wskazał, że co do zasady weryfikacja oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie należy do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego wydającego pozwolenie na budowę, jednak w sytuacji ujawnienia się w toku postępowania okoliczności faktycznych, z których wynika uzasadniona wątpliwość co do prawdziwości lub zakresu oświadczenia o posiadaniu tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ administracji publicznej ma obowiązek wątpliwości te wyjaśnić i ustalić zakres prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z tej słusznej konstatacji organ nie wyciągnął jednak właściwych wniosków, bowiem właśnie w niniejszej sprawie kwestionowany był przez skarżącego zakres posiadanego przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W kontekście powyższego, skoro zakwestionowane zostało przez M. S. złożone przez inwestora oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to obowiązkiem organu było poddanie oświadczenia inwestora z dnia 7 stycznia 2009 r. wnikliwej analizie przez pryzmat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a zwłaszcza zamiaru inwestycyjnego wynikającego z przedłożonego projektu budowlanego. Tymczasem organ w kwestii tej stwierdził jedynie, że zastosowanie konkretnych rozwiązań technologicznych niezbędnych do zrealizowania inwestycji należało do projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, który odpowiada za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego. Nadto, że rozwiązania techniczne nie mają związku z treścią oświadczenia woli zawartego we wskazanym akcie notarialnym, a zatem z treścią prawa jakie uzyskał inwestor aby wykazać możliwość dysponowania cudzą nieruchomością na cele budowlane w celu podłączenia określonych działek do gazociągu. Stanowisko takie w ocenie Sądu jest błędne, gdyż uprawnienie inwestora do dysponowania cudzą nieruchomością na cele budowlane było precyzyjnie określone i wynikało ze stosunku umownego pomiędzy właścicielem nieruchomości a inwestorem. Prawo użytkowania działek nr [...] i [...] z obrębu [...] (obecnie działki nr ew. [...], [...] z obrębu [...] ) zostało ograniczone do przeprowadzenia i zainstalowania na przedmiotowej nieruchomości sieci gazowej, przyłącza gazowego i punktu redukcyjno-pomiarowego, na czas eksploatacji tych urządzeń, z prawem dostępu do nich w celu wykonania czynności związanych z remontami, eksploatacją i konserwacją gazociągu, celem podłączenia sieci wyłącznie do działek [...] i [...] z obrębu [...] (obecnie działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]). Organ wobec sprzeciwu właściciela powinien ocenić czy przedłożony projekt budowlany odpowiada treści prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Gdyby bowiem zamiar inwestycyjny przekraczał zakres uprawnień inwestora do działek o nr ew. [...] i [...] wynikający z użytkowania opisanego w akcie notarialnym z dnia 3 lipca 2007r., repertorium A nr [...], to tym samym brak byłoby podstaw do wydania pozwolenia budowlanego. Oczywistym jest w świetle art. 35 Prawa budowlanego, że organ architektoniczno-budowlany nie ma kompetencji do oceny i kwestionowania szczegółowych rozwiązań projektowych, tym niemniej zgodnie z art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego zakres i treść projektu powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu. Charakter obiektu został określony w akcie notarialnym jako roboty zmierzające do zainstalowania sieci gazowej, przyłącza gazowego i punktu redukcyjno-pomiarowego, celem podłączenia sieci wyłącznie do działek [...] i [...] z obrębu [...] (obecnie działki nr ew. [...] i [...]). Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną zawartą w tym wyroku i po analizie całości materiału dowodowego wydać stosowne rozstrzygnięcie. Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji, z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd oparł się na art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło