VII SA/Wa 1193/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi D. P. oraz W. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją pozwalającą na użytkowanie budynku skargę oddala. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. na podstawie art. 149 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku D. P. i W. Ś. odmówił wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku nr [...] przy ul. [...] w J. gmina P.. W uzasadnieniu organ podał, że Burmistrz Gminy P. w dniu [...] kwietnia 2001 r. wydał decyzję udzielającą inwestorowi - firmie N. Spółka z o.o. pozwolenia na użytkowanie mieszkalnych segmentów jednorodzinnych "[...]" usytuowanych na działkach nr ew. [...], wybudowanych na podstawie pozwoleń na budowę z dnia [...] maja 1999 r. i z dnia [...] czerwca 1999 r. We wniosku z dnia 24 listopada 2004 r. D. P. i W. Ś. domagając się wznowienia postępowania wskazali na nieprawidłowości budowlane związane z realizacją przedmiotowego budynku. Na zlecenie małżonków Ś. opracowana została ekspertyza techniczna wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. M. I., ale zdaniem organu nie stwierdzono w niej bezpośredniego zagrożenia życia lub mienia. Wnioskodawcy nie byli stroną postępowania w sprawie przyjęcia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, co w ocenie organu wykluczało możliwość wznowienia postępowania na ich wniosek. Jednocześnie organ zauważył , że prowadzone jest postępowanie w sprawie nieprawidłowości budowlanych z wniosku D. P. i W. Ś. w użytkowanym budynku i nie zostało jeszcze zakończone. Biorąc powyższe pod uwagę, organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie przyjęcia do użytkowania budynku nr [...] przy ul. [...] w J. W odwołaniu od tej decyzji D. P. i W. Ś. wskazali ,że przedłożone przez nich dokumenty to jest : ekspertyza stanu technicznego budynku przy ul. [...] w J. z września 2002 roku, uwagi do obliczeń statycznych części konstrukcyjnej projektu budowlanego zespołu domków jednorodzinnych w P. (J.) przy ul. [...] z sierpnia 2003 roku , koreferat do opinii na temat ekspertyzy stanu technicznego budynku z października 2003 roku dowodzą, że w trakcie realizacji przedmiotowego budynku nastąpiły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zmiany dotyczyły zarówno elewacji budynku jak i podstawowych elementów nośnych stropów, powodując znaczne przekroczenie stanów granicznych ich nośności i użytkowania co skutkuje zagrożeniem bezpieczeństwa użytkowników i mienia. Stosownie do treści art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego (Dz. U. 2000 Nr 106, poz. 1126), obowiązującego w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor był obowiązany dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a także uzupełniający opis. Mimo wystąpienia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu inwestor nie sporządził i nie załączył dokumentacji powykonawczej, a nawet kopii rysunków z naniesionymi zmianami i opisu. Decyzja dotycząca udzielenia pozwolenia na użytkowanie została wydana w oparciu o nieprawdziwe oświadczenie kierownika budowy i inspektora nadzoru, że osiedle domów jednorodzinnych [...] wykonane zostało zgodnie z projektem budowlanym , warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami. W ocenie odwołujących się wyszły na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co stanowi podstawę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wskazali, że warunkiem wznowienia postępowania jest, aby nowa okoliczność miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, przy czym nie była znana organowi, który wydał decyzję . Gdyby organ wiedział o odstępstwach od zatwierdzonego projektu budowlanego , zażądałby przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dokumentacji powykonawczej oraz oświadczenia kierownika budowy o dokonanych zmianach, potwierdzonego również przez projektanta. Wnioskodawcy powoływali się na dokumenty dotyczące stanu technicznego budynku mówiące o przekroczeniu w elementach nośnych stanów granicznych nośności i użytkowania. Takie zagrożenie budynku ma bezpośredni związek odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego przy wykonywaniu prac budowlanych. Wznowienie postępowania było w ocenie odwołujących się niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego. Tymczasem w ocenie organu nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia życia lub mienia i uznano ,że brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Ponadto odwołujący się podnieśli ,że wbrew stwierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosek o wznowienie postępowania, złożyli w dniu 5 marca 2004 roku a nie jak podał organ w dniu 24 listopada 2004 roku. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał , że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 kpa. D. P. i W. Ś. nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Gminy P., a zakończonym ostateczną decyzją udzielającą inwestorowi - firmie N. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie mieszkalnych segmentów jednorodzinnych "[...]" usytuowanych na działkach [...] w J. przy ul. [...], w tym również budynku (nr [...] przy ul. [...] w J.), którego obecnie są właścicielami. Fakt nieposiadania przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną stanowi negatywną przesłankę procesową, uniemożliwiającą wznowienie postępowania administracyjnego. W myśl art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wnioskodawcy nabyli od firmy N. Sp. z o.o. własność nieruchomości na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2001 r., tak więc nie mogli być stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu zakończonego decyzją z dnia [...] kwietna 2001 r. Okoliczności przywołane w odwołaniu od decyzji pierwoszoinstancyjnej nie wskazują na istnienie po stronie D. P. i W. Ś. interesu prawnego mogącego skutkować wznowieniem postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 145 § 1 wyczerpująco wylicza podstawy wznowienia postępowania nie dopuszczając wykładni rozszerzającej a argumenty przedstawione przez skarżących w odwołaniu nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Ocena merytorycznych uwag zawartych w odwołaniu możliwa byłaby po wznowieniu postępowania przez organ I instancji, a taka okoliczność nie zachodzi z powodu braku interesu prawnego po stronie skarżących, uniemożliwiając tym samym wznowienie postępowania administracyjnego. Ponadto organ nie znalazł podstaw, w świetle art. 145 Kpa, do wznowienia postępowania z urzędu. Organ odwoławczy wskazał ,że w stosunku do przedmiotowego budynku mieszkalnego organ I instancji prowadzi odrębne postępowanie mające na celu usunięcie ewentualnych nieprawidłowości stanu technicznego budynku uniemożliwiających użytkowanie budynku zgodnie z przeznaczeniem. Odnosząc się do wadliwości wybudowanego obiektu organ zauważył ,że skarżący mogą dochodzić w ramach gwarancji i rękojmi odszkodowania od inwestora za wadliwie wykonane roboty budowlane, jednakże w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie organami administracji państwowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję utrzymującą w mocy odmowę wznowienia postępowania złożyli D. P. i W. Ś. Podnieśli, że z materiału dowodowego sprawy wynika ponad wszelką wątpliwość, iż w trakcie realizacji budynku przy ul. [...] w J. nastąpiły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odstępstwa te zostały szczegółowo opisane w ekspertyzie stanu technicznego budynku, opracowanej we wrześniu 2002 roku oraz w "Koreferacie do opinii na temat ekspertyzy stanu technicznego ....", opracowanym w październiku 2003 roku. Zmiany dotyczyły zarówno elewacji budynku jak i podstawowych elementów nośnych stropów, powodując znaczne przekroczenie ich stanów granicznych nośności i użytkowania, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników i mienia. Stosownie do treści art. 57 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2000 Nr 106, poz. 1126), obowiązującej w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor był zobowiązany dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a także uzupełniający opis. Mimo wprowadzenia istotnych zmian do zatwierdzonego projektu inwestor nie sporządził i nie załączył dokumentacji powykonawczej i kopii rysunków z naniesionymi zmianami i opisem . Decyzja Burmistrza Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2001 r. dotycząca pozwolenia na użytkowanie została wydana w oparciu o niezgodne z prawdą oświadczenie kierownika budowy i inspektora nadzoru , że osiedle domów jednorodzinnych [...] wykonane zostało zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami. Poza tym skarżący wskazali ,że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszył art. 107 kpa, przez wadliwe i niepełne uzasadnienie wydanej decyzji. Zdaniem skarżących wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku nr [...] przy ul. [...] w J. powinno nastąpić z urzędu, ale dopiero po zakończeniu odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie nieprawidłowości budowlanych w użytkowanym przez nich budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna . Na wstępie należy zauważyć , że wszczęcie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną zależne jest od zaistnienia formalnych podstaw wznowienia czyli ustalenia ,że żądanie zostało zgłoszone przez stronę, że powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz, że został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 kpa. Zasadnie organy stwierdziły ,że brak przymiotu strony u wnioskodawców stanowi w niniejszej sprawie negatywną przesłankę procesową, uniemożliwiającą wznowienie postępowania administracyjnego a w konsekwencji powoduje konieczność wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) i to niezależnie od tego czy okoliczności wskazywane przez wnioskodawców mogłyby być poddane merytorycznej ocenie jako przesłanki wznowieniowe wymienione w przepisie art. 145 § 1 kpa . Skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją udzielającą inwestorowi - firmie N. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie segmentów mieszkalnych jednorodzinnych bowiem nie posiadali interesu prawnego . Nie byli wówczas ani inwestorami w procesie budowlanym ani też nie byli jeszcze właścicielami działki i budynku. W związku z tym nie mogli odwołać się do własnego interesu prawnego istniejącego w dacie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją. Także aktualnie skarżący nie mogą być stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie gdyż wyklucza to przepis art. 59 ust 7 Prawa budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ) , który stanowi ,że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Natomiast inwestorem w przedmiotowym procesie inwestycyjnym była firma N. Sp. z o.o. Fakt nieposiadania przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną stanowi negatywną przesłankę procesową, uniemożliwiającą wznowienie postępowania administracyjnego. Poza tym postępowanie nie mogło zostać wznowione (co uszło uwadze organów ) gdyż wnioskodawcy uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie określonego w art. 148 § 1 kpa . Przepis ten stanowi ,że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jako przesłanki do wznowienia postępowania zostały wskazane okoliczności dotyczące realizacji budynku przy ul. [...] w J. z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zdaniem wnioskodawców odstępstwa dotyczyły zarówno elewacji budynku jak i podstawowych elementów nośnych stropów, powodując znaczne przekroczenie ich stanów granicznych nośności i użytkowania, co skutkuje zagrożeniem bezpieczeństwa użytkowników i mienia. Odstępstwa te zostały szczegółowo opisane w ekspertyzie stanu technicznego budynku, opracowanej we wrześniu 2002 roku na zlecenie małżonków Ś. oraz w kolejnym dokumencie to jest "Koreferacie do opinii na temat ekspertyzy stanu technicznego ...." opracowanym w październiku 2003 roku. Tymczasem po raz pierwszy skarżący sformułowali wniosek o wznowienie postępowania w piśmie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2004 r. a kolejny wniosek pochodził z dnia 24 listopada 2004 r. Zatem przekroczenie terminu określonego w art. 148 § 1 kpa jest ewidentne bowiem okoliczności podnoszone jako przesłanki wznowieniowe znane były wnioskodawcom co najmniej od września 2002 r. a o wydaniu kwestionowanej decyzji zostali poinformowani przez inwestora bezpośrednio po wydaniu aktu 2001 r. Z przyczyn powyższych postępowanie zakończone decyzją Burmistrza Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2001 r. udzielającą inwestorowi - firmie N. Spółka z o.o. pozwolenia na użytkowanie mieszkalnych segmentów jednorodzinnych "[...]" wznowione być nie mogło a tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu . Zarzuty skarżących okazały się nieskuteczne dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną- oddalił.