VII SA/Wa 1193/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 roku, nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B.D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] stycznia 2006 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przystąpienia do użytkowania inwestycji pod nazwą "budowa w pasie drogi wojewódzkiej nr [...] zjazdów dla stacji paliw na działce nr ew. [...] w [...]" – do czasu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w pasie drogowym. Ponieważ w dniu [...] lutego 2006 r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. o pozwoleniu na budowę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] marca 2006 r. na podstawie art. 97 § 2 kpa podjął z urzędu zawieszone postępowanie, ponieważ ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł B. D. podnosząc, że złożył odwołanie od decyzji nr [...] wydanej przez Wojewodę [...] i podjęcie postępowania przed zakończeniem postępowania odwoławczego jest przedwczesne. Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...] wydanym dnia [...] kwietnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie zjazdów jest wyłącznie inwestor. Ponieważ B. D. nie jest stroną postępowania koniecznym było umorzenie postępowania zażaleniowego. Skargę na powyższe postanowienie do Sądu Administracyjnego wniósł B.D.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, skarżący podał, że nie zostało zakończone postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę zjazdów z czego wynika, że nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie wydania pozwolenia na ich użytkowanie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zdaniem składu orzekającego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Jak wynika z akt sprawy kontrolowane postanowienia zostały wydane w postępowaniu prowadzonym w sprawie przystąpienia do użytkowania zjazdów w pasie drogi wojewódzkiej – do stacji paliw na działce nr ew. [...] w [...]. W pierwszej instancji postępowanie było prowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który zdaniem Sądu, nie był organem właściwym do jego prowadzenia. Dla określenia jaki organ jest właściwy do prowadzenia w pierwszej instancji postępowania w sprawie budowy, czy użytkowania zjazdów z drogi publicznej wojewódzkiej istotne znaczenie ma określenie pojęcia "zjazdu". W ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych określono, co należy rozumieć przez drogę, pas drogowy, nie określono natomiast, co należy rozumieć przez "zjazd". Dopiero ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych i o zmianie niektórych innych ustaw, określała iż "zjazd" jest to połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z definicji zjazdu zamieszczonego w powyższej ustawie wynika, że zjazd nie jest częścią drogi lecz jedynie miejscem dostępu do drogi publicznej. Właściwość wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu I instancji, określona została w art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego poprzez odesłanie do art. 82 ust. 3 i 4 tejże ustawy, to jest do przepisu określającego kompetencje wojewody do działania w pierwszej instancji jako organu administracji architektoniczno - budowlanej. Do tych kompetencji należą więc m.in. sprawy dotyczące dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu - niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad - wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek. Według definicji "zjazdu" zawartej w art. 3 pkt 3 ustawy o drogach publicznych "zjazd" nie jest częścią drogi publicznej. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla określenia organu właściwego do rozpoznawania w pierwszej instancji sprawy użytkowania zjazdu z drogi publicznej wojewódzkiej. Uwzględniając wymienioną wyżej definicję "zjazdu", zdaniem Sądu, stwierdzić należy, iż: organem nadzoru budowlanego właściwym do rozpoznania w pierwszej instancji w sprawie użytkowania zjazdu z drogi publicznej wojewódzkiej od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 200, poz.1953) – tj. od dnia 9 grudnia 2003 r. jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Należy podkreślić, że przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości (art. 19 kpa), a przypadki legalnego wykroczenia poza właściwość są ściśle określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (np. art. 23, art. 100 § 2 kpa). Wydanie w niniejszej sprawie postanowień w prowadzonym postępowaniu w sprawie użytkowania zjazdów w pasie drogi wojewódzkiej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (jako organu I instancji) i w postępowaniu odwoławczym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi przesłankę do stwierdzenia ich nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 134 § 1, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.