VII SA/Wa 1194/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku skargę oddala Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. ([...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej kpa, oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), po rozpatrzeniu odwołania I. i A. B. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lutego 2014 r. (Nr [...]) nakazującą I. i A.B. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], tj. pomieszczenia gospodarczego pod balkonem, powstałego w wyniku wykonania ściany murowanej ocieplonej styropianem o łącznej grubości 17 cm i wysokości 1,67 m - 1,98 m, w której zamontowane są drzwi o wymiarach: 0,98 m x 1,98 m; murowanej zabudowy stanowiącej przedsionek budynku o wymiarach 2,45 mx 1,45 m i wys. 2,58 m od podwórza w narożniku budynku, w której wykonano drzwi o wymiarach: 0,98 m x 2,05 i dwa rzędy luksferów. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że 12 grudnia 2012 r., pod nieobecność inwestorów, dokonano oględzin na ww. nieruchomości, podczas których ustalono, że zabudowano przestrzeń pod balkonem budynku, w której wykonano drzwi wejściowe. Od podwórza w narożniku budynku przy słupie wykonano zabudowę murowaną (szer. 1,5 m x 1,20 m). W dniu 3 stycznia 2013 r. w siedzibie organu A. B. wyjaśnił, że nie posiada zgłoszenia zamiaru wykonania ww. robót budowlanych oraz że wykonał płot z bloczków betonowych gr. 6 cm i wys. 1,7 m odgradzający część działki pod balkonem, który będzie wykorzystywał do rąbania i chwilowego składowania drewna opałowego. Podczas kolejnych oględzin organ potwierdził uprzednie ustalenia precyzując, że ściana murowana pod balkonem ocieplona jest styropianem o gr. 17 cm (łącznie), o wysokości 1,67 m - 1,98 m. Jej górna krawędź całkowicie przylega do płyty balkonu. W tak zamkniętej przestrzeni przechowywane są narzędzia ogrodowe, drewno itp. (pomieszczenie gospodarcze). Ściana ta jest zlicowana ze ściana zewnętrzną. W narożniku budynku od podwórza przy słupie wykonano zabudowę murowaną o szerokości 2,45 m x 1,45 m, w której wykonano skrzydła drzwiowe 0,98 m x 2,05 m. Wysokość zabudowy to 2,58 m. Nad drzwiami wykonano dwa rzędy luksferów. Zabudowa ta tworzy przedsionek do budynku. Organ powiatowy wskazał, że A. B. nie okazał żadnych dokumentów zezwalających na wykonanie w/w robót i odmówił złożenia podpisu pod protokołem. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. W dniu 26 lipca 2013 r. p.p. B. złożyli cztery egzemplarze inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej z projektem zagospodarowania działki, zaświadczenie o zgodności wykonanych robót z planem zagospodarowania przestrzennego i oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ powiatowy pismem z 11 września 2013 r. wezwał inwestorów do uzupełniania dokumentacji w terminie 30 dni od daty doręczenia pisma, a po upływie zakreślonego terminu wydał decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania organ podzielił ustalenia organu pierwszej instancji i nie zgodził się ze skarżącymi, że zabudowa pod balkonem stanowi ogrodzenie wewnętrzne. Z protokołów oraz zdjęć z akt sprawy wynika bowiem, że w rezultacie wybudowania ściany wykonano dodatkowe pomieszczenie w budynku. Ogrodzenie jest otoczeniem działki za pomocą płotu, muru dla ochrony przed dostępem osób trzecich. Natomiast "wygrodzenie" przestrzeni, w której niektóre ściany stanowią elementy budynku stanowi rozbudowę, bowiem została powiększona kubatura budynku. Wobec samowolnej rozbudowy słusznie organ powiatowy zastosował tryb z art. 48 Prawa budowlanego. Budowa obiektu budowlanego lub jego części w tym rozbudowa, nadbudowa i odbudowa bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wypełnia przesłanki ww. przepisu. W celu legalizacji ww. samowoli organ powiatowy zobowiązał inwestorów do przedłożenia odpowiednich dokumentów w zakreślonym terminie, po upływie którego przedstawiono jedynie inwentaryzację architektoniczno - budowlaną, zaświadczenie o zgodności wykonanych robót budowlanych z planem zagospodarowania przestrzennego i oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pomimo ponownego wezwania inwestorzy nie uzupełnili dokumentów, zatem zastosowanie znajdował art. 48 ust. 4 cyt. ustawy zobowiązujący organ do wydania nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że inwentaryzacja architektoniczno-budowlana nie stanowi projektu budowlanego. Skargę na powyższą decyzję wniósł A.B. i domagając się jej uchylenia stwierdził, że organ nie podał ani jednego dowodu, iż doszło do rozbudowy budynku. Postawiona konstrukcja o grubości 6 cm, wys. 167 cm licząc od poziomu gruntu i 198 cm od podłoża zamknęła przestrzeń we wnęce pod balkonem, co nie jest jednoznaczne z utworzeniem nowego pomieszczenia. Sporna przestrzeń była już ograniczona z pięciu stron: z trzech boków oraz od góry przez balkon i od dołu przez grunt. Konstrukcja nie tworzy nowego pomieszczenia w sensie prawa budowlanego, gdyż byłaby ścianą zewnętrzną budynku i powinna mieć grubość ok. 60 cm grubości, tak jak pozostałe ściany zewnętrzne w tym budynku, ponadto nie posiada fundamentu. Opisane cechy jednoznacznie wykluczają konstrukcję jako ścianę zewnętrzną budynku i jednoznacznie określają jako parkan wewnętrzny, na który nie jest wymagana żadna zgoda administracji budowlanej. Skarżący podniósł także, że inwestorzy złożyli inwentaryzację architektoniczno-budowlaną zawierającą wszystkie zmiany w budynku. Skarżący wywodził także, że druga zabudowa, podobnie jak pierwsza, to 6 cm konstrukcja we wnęce z drugiej strony domu postawiona także we wnęce i istniała już wówczas, gdy skarżący zakupił budynek. Obecnie wymienił w niej drzwi i pomalował i ta zmiana także ujęta jest w złożonej inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, co do której nie wnoszono zastrzeżeń. Skarżący twierdził, że inwestorzy przedstawili żądane dokumenty dnia 11 kwietnia 2013 r., w tym także projekt geodezyjny działki. Podniósł, że szereg niezgodności w budynku powstało w wyniku działań poprzedniej właścicielki, która budowała obiekt. W ocenie skarżącego domaganie się sporządzania ponownie dokumentacji dotyczącej tego samego faktu jest nadużyciem władzy przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący ponownie stwierdził, że organ odwoławczy nie podał ani jednego przepisu Prawa budowlanego, który został naruszony, jak również żadnych dowodów, zatem skarżący nie jest w stanie odnieść się do kwestii wskazanych w uzasadnieniu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie natomiast z art. 48 ust. 1 ww. ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przewidziano możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W tym przypadku organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, w którym ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie szeregu dokumentów, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentów niezbędnych do zatwierdzenia projektu budowlanego (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. W świetle przytoczonych regulacji prawnych obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu samowoli budowlanej, jest zatem w pierwszej kolejności rozważenie możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Postępowanie to musi jednakże łączyć się z wolą i aktywnością inwestora. Brak zainteresowania inwestora w zalegalizowaniu samowoli budowlanej, przejawiający się w niewykonaniu obowiązku przedłożenia odpowiednich dokumentów wymaganych przez organ skutkuje obowiązkiem nałożenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, które zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do samowoli budowlanej. Z protokołu oględzin obiektu budowlanego dokonanych w dniu 12 grudnia 2012 r. wynika, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w [...], od strony działki przy ul. [...], wykonano zabudowę przestrzeni pod balkonem w ten sposób, że postawiono ścianę od poziomu terenu do spodu balkonu, w ścianie tej wykonano drzwi wejściowe oraz od strony podwórza w narożniku budynku przy istniejącym słupie wykonano zabudowę murowaną o szerokości 1,5 m x 1,20 m. Podczas oględzin ww. obiektu, które miały miejsce w dniu 27 lutego 2013 r. ustalono, że pod balkonem ww. budynku od strony ul. [...] wykonana została ściana murowana ocieplona styropianem o grubości 17 cm (łącznie), o wysokości 1,67 m – 1,98 m. Z protokołu oraz załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że górna krawędź ściany przylega do płyty balkonu i w ten sposób powstała zamknięta przestrzeń (pomieszczenie gospodarcze), w której (według stanu na dzień przeprowadzenia oględzin) przechowywane były narzędzia ogrodowe, drewno, etc. Ww. ściana jest zlicowana ze ścianą zewnętrzną, a w narożniku budynku od podwórza przy istniejącym słupie wykonano zabudowę murowaną, w której wykonano drzwi – jak ustalił organ wysokość zabudowy to 2,58 m. Nad drzwiami wykonano dwa rzędy luksferów, a zabudowa tworząca ściany stanowi przedsionek do budynku. W konsekwencji doszło do zmiany parametrów ww. budynku poprzez jego powiększenie o dodatkowe pomieszczenie, zatem do rozbudowy budynku. Nie można było zatem zgodzić się twierdzeniami skarżącego, że zabudowa pod balkonem stanowi ogrodzenie wewnętrzne, albowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w rezultacie wybudowania ściany powstało dodatkowe pomieszczenie w budynku. Opisane roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, albowiem inwestor nie występował o pozwolenie na budowę ani nie dokonywał zgłoszenia. Sąd na podstawie całości akt administracyjnych uznał, że powyższy stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy i stanowił podstawę do zastosowania trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe organ powiatowy przystąpił do legalizacji samowoli budowlanej nakładając na inwestora postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. obowiązek przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Wprawdzie skarżący przedstawił zaświadczenie o zgodności wykonanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednak zamiast czterech egzemplarzy projektu budowlanego złożył cztery egzemplarze inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej. Wskazana inwentaryzacja nie stanowi projektu budowlanego i została sporządzona w celu uzyskania pozwolenia na prace zalecane przez sąd w sprawie podziału budynku na dwa niezależne lokale. Organ ponownie wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji o projekt budowlany zgodnie z postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Inwestor jednak nie wykonał wezwania. W opisanej sytuacji organ powiatowy związany był treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, a więc nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia niż nakaz rozbiórki opisanej rozbudowy. Z powyższych powodów również zaskarżoną decyzję [...]WINB należy ocenić jako zgodną z prawem, a zarzuty skargi jako niezasadne. Na koniec dodać należy, że na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. skarżący okazał inwentaryzację architektoniczno-budowlaną opatrzoną stemplem Urzędu [...] stwierdzając, że stanowi ona załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013r., którą udzielono pozwolenia na wykonanie m.in. robót objętych kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzją. W wykonaniu zobowiązania Sądu, skarżący przy piśmie z dnia 24 listopada 2014r. złożył ww. decyzję z dnia [...] listopada 2013r. Sąd przeprowadził dowód uzupełniający z tego dokumentu, którego analiza nie potwierdziła stanowiska skarżącego, albowiem decyzją z dnia [...] listopada 2013r. organ architektoniczno-budowlany udzielił inwestorowi pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających wyłącznie na zamurowaniu okien i drzwi balkonowych oraz wykonaniu nowych otworów okiennych w przedmiotowym budynku. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi nie dostrzegł wad powodujących konieczność eliminacji zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego. Zarówno PINB dla [...], jak i organ II instancji przeprowadzili postępowanie zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 ppsa skargę oddalił.