VII SA/Wa 1194/21

WyrokWSA w Warszawie2023-01-12

Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Izabela Ostrowska, Elżbieta Granatowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wydający decyzję o warunkach zabudowy może odmówić jej wydania, jeśli istniejący budynek, który ma być nadbudowany, został wzniesiony jako samowola budowlana?
Ratio decidendi
Organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie może ustalić tych warunków dla obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. Wydanie takiej decyzji jest dopuszczalne jedynie w toku postępowania legalizacyjnego, przed jego zakończeniem. W przypadku braku dowodów na legalność istniejącego budynku, organ odwoławczy słusznie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił ustalenia warunków zabudowy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni D. K. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję pozytywną. Odwołanie od tej decyzji wnieśli sąsiedzi, podnosząc m.in. zarzut samowoli budowlanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, wskazując na brak dowodów legalności istniejącego budynku. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów o właściwości i brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Elżbieta Granatowska, , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r. nr KOC/4786/Ar/20 w przedmiocie ustalenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oddala skargę Zarząd Dzielnicy W. Miasta Stołecznego Warszawy ( dalej: "organ I instancji"), decyzją z dnia Nr [...] o warunkach zabudowy, na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 - ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej: "u.p.z.p.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713) w związku z § 17 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725), art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1817). po rozpatrzeniu wniosku D. K. z dnia 8 sierpnia 2019 r., ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na działce ew. nr [...] z obrębu [...] użytek gruntu B położonej przy ul. [...] na terenie Dzielnicy W. w W. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli H. M. i D. M., podnosząc m.in., że planowany do rozbudowy budynek stanowi samowolę budowlaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie ( dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy"), skarżoną decyzją dnia 13 kwietnia 2021 r. znak KOC/4786/Ar/20 działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu ww. odwołań, orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji budowlanej. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z dnia 18 grudnia 2020 r. D. K. wyjaśniła, że nie dysponuje odpisem prawomocnej decyzji o zatwierdzeniu pozwolenia na budowę, jednak decyzja taka mogła zostać wydana przez Wójta Gminy W., do której A. należał przed włączeniem w obręb m. st. Warszawy. Wnioskodawczyni została jednak powiadomiona w urzędzie dzielnicy W., że nie odnaleziono tego dokumentu, względnie, że dokument ten zaginął. W piśmie z dnia 26 stycznia 2021 r. Zarząd Dzielnicy W. m. st. Warszawy poinformował, że w archiwum Urzędu nie znajduje się dokumentacja potwierdzająca, że budynek będący przedmiotem wspomnianej decyzji powstał zgodnie z prawem. Kolegium po rozpoznaniu sprawy wskazało, że stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca no budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Nie budzi wątpliwości Kolegium, że decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie może dotyczyć legalizacji funkcjonowania inwestycji już zrealizowanych (istniejących). Nie można więc ustalić warunków zabudowy dla przebudowy obiektu już wybudowanego, a także dokonać zmiany funkcji takiego obiektu (sposobu użytkowania), jeżeli obiekt ten nie jest zalegalizowany. Organ przy tym wskazał, że analogiczny pogląd zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/GI 511/08. Kolegium podniosło, że jak wynika z przedstawionych powyżej okoliczności, brak jest dowodu na to, że planowany do nadbudowy budynek powstał zgodnie z prawem - nie jest tego w stanie wykazać inwestorka, brak jest również mogącej to potwierdzić dokumentacji w archiwum właściwego organu. Organ dodał, że wbrew sugestii odwołującej, decyzja o pozwoleniu na budowę nie mogła zostać wydana przez Wójta Gminy W., bowiem organem właściwym do wydawania tego rodzaju decyzji jest starosta. Wobec powyższego SKO wskazało, że nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. Ustalenie takich warunków będzie możliwe po ewentualnym zalegalizowaniu planowanego do nadbudowy budynku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Kolegium wniosła D. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo Budowlane poprzez uwzględnienie w sprawie o decyzję o warunkach zabudowy okoliczności pozostających poza kompetencjami organu, tj. stwierdzenia czy budynek posadowiony na działce objętej wnioskiem o wydanie warunków zabudowy stanowi samowolę budowlaną, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 Kpa; 2) przepisów prawa procesowego - art. 6 oraz art. 19 Kpa poprzez oparcie decyzji na przesłankach pozostających poza kompetencją organu, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1 Kpa 3) przepisów prawa procesowego - art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że budynek którego dotyczy przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy powstał po 1 stycznia 1999 r. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o: 1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności skarżonej w całości decyzji; 2) na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. o umorzenie postępowania administracyjnego. 3) na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. o przeprowadzenie postępowania w trybie uproszczonym; 4) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego od organu na rzecz skarżącego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że mimo, że organ w sentencji oraz uzasadnieniu decyzji wskazał, że orzekł na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to wydana decyzja nie znajduje oparcia w powołanych przez SKO przepisach. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, następnie zaś stwierdził, że nie budzi jego wątpliwości, iż decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie może dotyczyć legalizacji funkcjonowania inwestycji już zrealizowanych. Organ nie wskazał przy tym żadnego aktu prawnego, który wspierałby takie przekonanie. Dodano, że powołany wyrok wydany został nie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, ale przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, co zresztą wynika z jego sygnatury II SA/Gl 511/08. Ponadto wyrok ten został wydany na kanwie stanu faktycznego, który trudno porównywać z przedmiotową sprawą, a zatem wątpliwe jest, aby jego wnioski były w tym przypadku miarodajne. Nie można bowiem stawiać znaku równości pomiędzy sytuacją w której dokumentacja budynku, który wybudowany został najprawdopodobniej jeszcze w latach czterdziestych XX w., ze względu na upływ czasu, zmianę granic administracyjnych oraz wielokrotne przekazywanie akt - mogła ulec zagubieniu lub zniszczeniu, a sytuacją będącą kanwą powołanego przez SKO wyroku, w której z całą pewnością można było uznać za samowolę budowlaną, ponieważ budynek został wzniesiony na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę, które późnej zostało uchylone, natomiast inwestor nie skorzystał z przewidzianej przez art. 51 ust. 4 Prawa Budowlanego możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego. Podniesiono też, że z braku możliwości przedstawienia przez stronę prawomocnej decyzji o zatwierdzeniu pozwolenia na budowę nie można wyciągać wniosku o tym, że budynek ten jest w istocie samowolą budowlaną. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to organy nadzoru budowlanego są właściwe w kwestiach orzekania o tym, czy dany budynek stanowi samowolę budowlaną. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, względnie orzekające w II instancji SKO, nie są organami kompetentnymi do orzekania w kwestii legalności budynków, zatem branie pod uwagę przy orzekaniu w sprawie decyzji o warunkach zabudowy kwestii legalności (lub jej braku) budynku, stanowi naruszenie przepisów o właściwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. II SA/Kr 428/16, że decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest w celu ustalenia czy planowana inwestycja nie będzie naruszać ładu przestrzennego (jakkolwiek ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym systemowo jest ściśle skorelowana z ustawą Prawo budowlane, gdyż oba te akty określaj zespól działań, które składają się na proces inwestycyjny, to jednakże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy bada niezbędne elementy nie z punktu widzenia przepisów budowlanych, a właśnie przepisów planowaniu przestrzennym). Na etapie ustalania warunków zabudowy właściwy organ rozstrzyga w oparciu o kryteria i w sposób ustalony przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, mając na względzie ład przestrzenny, a nie kryteria określone przepisami techniczno-budowlanymi. Pogląd taki wyraził wcześniej także Wojewódzki Sąd Apelacyjny w Opolu w wyroku z 13 stycznia 2015r., sygn. II SA/Op 508/14 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2014 r. II OSK 1123/13. Przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy nie jest zatem stwierdzenie, czy planowana inwestycja będzie zgodna z wymogami prawa budowlanego. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny z siedzibą w Gdańsku w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Gd 607/17 stwierdzając, że rzeczywiste wystąpienie zwiększenia uciążliwości dla terenów sąsiednich nie może stanowić podstawy do podważania prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy, ani tym bardziej o wydaniu jej z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kwestie zwiększenia uciążliwości, jak chociażby w postaci przekroczenia norm hałasu, mogą podlegać kontroli przez organy nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu, a także być podstawą do wystąpienia do sądu powszechnego z roszczeniem o zaniechanie czy ograniczenie immisji z gruntu sąsiedniego. W myśl tego wyroku, wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie jest obwarowane przesłankami niewynikającymi z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a ocena zgodności planowanego przedsięwzięcia budowlanego z innymi przepisami podlega kontroli przez organy do tego powołane. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z dnia 27 października 2015, sygn. II SA/Rz 612/15, proces inwestycyjny nie jest domeną jednego organu administracji publicznej i tak wydanie decyzji o warunkach zabudowy jak i udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego są dwoma odrębnymi sprawami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 Kpa oraz prowadzone przez różne organy administracji publicznej. Oznacza to, że nie jest prawnie dopuszczalne przekształcenie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę w postępowanie o warunkach zabudowy i odwrotnie. W toku wydawania decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 bada się między innymi czy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu - ustawa nie czyni jednak rozróżnienia pomiędzy sytuacją, w której ta sąsiednia działka zabudowana została w sposób zgodny z prawem budowlanym oraz sytuacją, w której sąsiednia działka jest zabudowana, ale budowla ta jest samowolą budowlaną. Na potrzeby kształtowania ładu przestrzennego ustawodawca nie przeprowadził bowiem takiego rozróżnienia. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w przywoływanym już wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. II SA/Kr 428/16 nie można przesądzać w trybie wydania tej decyzji [o warunkach zabudowy], co jest, a co nie jest samowolą budowlaną i jakie w związku z tym działania należy podjąć. Skarżąca dodała, że zgodnie ze statuowaną przez art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą legalizmu, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Sąd Najwyższy w postanowieniu siedmiu sędziów SN z dnia 18 stycznia 2005 r. (sygn. WK 22/04) wyjaśnił przy tym, że tak sformułowana zasada nakazuje, aby wszelkie działania organu władzy publicznej były oparte na wyraźnie określonej normie kompetencyjnej. Skoro kompetencja do orzekania w przedmiocie legalności budynku jest wyraźnie przyznana organom nadzoru budowlanego i nie stanowi jednocześnie kompetencji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, którzy odpowiedzialni są za wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, to decyzja o warunkach zabudowy nie może rozstrzygać o legalności istniejących budynków. Racjonalność takiego rozwiązania ma wyraz w tym, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie kreuje żadnego prawa dla wnioskodawcy. Ustala ona jedynie parametry przyszłej inwestycji i jej wydanie jest jednym z warunków skutecznego złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Niezależnie od uzyskanej decyzji o warunkach zabudowy inwestor musi jednak dodatkowo spełnić warunki wynikające z przepisów prawa budowlanego, w tym w szczególności z przepisów technicznych dotyczących lokalizowania budynków, i to dopiero ich spełnienie oraz wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę kreuje prawo zrealizowania planowanego przedsięwzięcia budowlanego. Skarżąca dodała, że na marginesie powyższych rozważań zastanawiające jest kategoryczne stwierdzenie organu, że ewentualna decyzja o pozwoleniu na budowę nie mogła być wydana przez Wójta Gminy W., bowiem organem właściwym do wydawanie tego rodzaju decyzji jest starosta, skoro budynek ponad wszelką wątpliwość powstał przed 1 styczniem 1999 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 5 czerwca 1998 o samorządzie powiatowym, a zatem w czasie gdy w Polsce nie funkcjonował urząd starosty. Budzą się przeto wątpliwości co do należytego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego sprawy, skoro nie zwrócił on uwagi na to w jakim stanie prawnym budynek w ogóle został wzniesiony. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja SKO nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r. znak: KOC/4786/Ar/20, którą Kolegium działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713, ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu odwołań H. M. i D. M. od decyzji Zarządu Dzielnicy W. m. st. Warszawy nr 302/WZ/2020 z dnia 18 sierpnia 2020 r., ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na działce o nr ew. [...] z obr. [...], położonej w W., przy ul. [...], orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293, ze zm.) o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i oraz odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji budowlanej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, nie została wydana z naruszeniem art. 6, art. 19 i art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz naruszeniem 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo Budowlane. Zarzuty skargi sprowadzają się do stwierdzenia, że organ orzekający w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, nie był właściwy do odmowy jej wydania na tej podstawie, że budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania, został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej. Sąd nie podziela powyższej argumentacji. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz nie doszło do naruszenia art. 6 i art. 19 k.p.a. Nie można zatem tym bardziej mówić o rażącym naruszeniu prawa. Wbrew argumentacji zawartej w skardze, Kolegium nie orzekało w zakresie uregulowanym przepisami Prawa budowlanego lecz kontrolowało decyzję o warunkach zabudowy z dnia 18 sierpnia 2020 r. Kwestie związane z legalnością budynku, którego dotyczyła planowana nadbudowa, mają w istotne znaczenie w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i mogły być uwzględniane przez Kolegium. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma PINB z 26 lutego 2019 r., w aktach dotyczących przedmiotowej nieruchomości, brak jest pozwoleń na budowę znajdujących się na tej działce budynków. Jak wynika z ogólnodostępnego widoku tej działki na portalu geoportal, na działce o nr ew. [...] z obr. [...], położonej w W., przy ul. [...], znajdują trzy budynki w tym budynek którego dotyczy rozbudowa. Jet to budynek mieszkalny, do którego przylega budynek gospodarczy. W odniesieniu do przedmiotowego budynku, inwestorka nie legitymuje się zarówno pozwoleniem na budowę, jak również pozwoleniem na jego użytkowanie. Zatem słusznie Kolegium uznało, że przedmiotowy budynek zrealizowany został w warunkach samowoli. Wbrew argumentacji podniesionej w skardze, wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, nie może zdaniem Sądu dotyczyć obiektu zrealizowanego w warunkach samowoli. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 stycznia 2020 r., IV SA/Wa 957/19, LEX nr 3034032, "Wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do inwestycji już zrealizowanych lub będących w toku dopuszczalne jest wyjątkowo - w sytuacji nałożenia na inwestora przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia tej decyzji w ramach postępowania zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Nie jest dopuszczalne, aby inwestor inicjował postępowanie co do ustalenia warunków zabudowy niezależnie od działań podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego". Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 10 maja 2017 r., II SA/Kr 123/17, LEX nr 2303849, wskazując, że "Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej jest możliwe, gdy decyzja ta jest niezbędna dla legalizacji samowoli budowlanej, wynikającej z art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b p.b., w ramach postępowania legalizacyjnego". Podsumować zatem należy, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do nielegalnie wzniesionego obiektu możliwe jest wyłącznie w toku postępowania legalizacyjnego, przed jego zakończeniem. Kolegium słusznie w ocenie Sądu wskazało, że ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji będzie możliwe po ewentualnym zalegalizowaniu planowanego do nadbudowy budynku. Nie jest także zasadny w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, Wskazać bowiem należy, że organ dysponował informacją że w aktach dotyczących przedmiotowej nieruchomości, brak jest pozwoleń na budowę znajdujących się na tej działce budynków. Organ nie miał obowiązku podejmowania dalszych poszukiwań dokumentów potwierdzających legalizację znajdujących się na działce budynków, w tym budynku co do którego planowana była przez inwestorkę nadbudowa. Podkreślić należy, że inwestorka nie dysponuje jakimkolwiek dokumentem nawet pośrednio potwierdzającym legalność wzniesienia przedmiotowego budynku. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., I OSK 1704/06, LEX nr 386433, w postępowaniu administracyjnym organy mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie oznacza to jednak przerzucanie na nie całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń, dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Zatem to inwestorka powinna podjąć działania zmierzające do uzyskania dokumentów potwierdzających legalność wzniesionego budynku. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło