VII SA/Wa 12/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-16
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie uzupełniła wymaganych informacji?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie. W przypadku niewykonania zarządzeń sądu wzywających do uzupełnienia informacji dotyczących sytuacji materialnej, wniosek ten nie może zostać uwzględniony z powodu braku pełnych danych.Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z wynagrodzenia męża, a poprzedni pełnomocnik zmarł. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji dotyczących jej sytuacji materialnej, w tym dochodów, wydatków, posiadanych nieruchomości i rachunków bankowych. Po częściowym uzupełnieniu wnioskodawczyni ponownie wezwano do przedstawienia dalszych wyjaśnień, w szczególności dotyczących jej sytuacji w Wielkiej Brytanii, gdzie mieszkała u córki. Wnioskodawczyni nie ustosunkowała się do kolejnego wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 12/12 ze skargi B. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na formularzu PPF wniosek B. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż B. K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę męża wnioskodawczyni w wysokości 375 zł. Wskazała, w uzasadnieniu wniosku, że poprzedni pełnomocnik strony, który pobrał wynagrodzenie za prowadzenie sprawy, zmarł. Nie wskazała posiadania majątku, ani oszczędności.
Z uwagi na okoliczność, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do pełnej oceny możliwości finansowych strony zobowiązano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez:
- wskazanie, czy osobiście lub czy ktoś z osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, prowadzi serwis opon/warsztat wulkanizacyjny mieszczący się pod adresem M. w G., wskazanym przez wnioskodawczynie jako adres dla doręczeń, jeśli tak to należało wskazać jakie dochody uzyskuje z prowadzenia tej działalności,
- wskazanie gdzie wnioskodawczyni mieszka wraz z rodziną i kto jest właścicielem domu mieszczącemu się pod adresem M. w G.,
- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz mieszkania (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.),
- wskazanie czy rodzina wnioskodawczyni posiada inne źródła dochodu ponad dochód wskazany w formularzu PPF (umowa o pracę L. K.),
- nadesłanie przez L. K. zaświadczenia z pracy o uzyskiwanych zarobkach,
- wskazanie czy wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, jeżeli tak należało nadesłać zaświadczenie z urzędu pracy o posiadanym statusie bezrobotnego,
- wskazanie czy otrzymuje pomoc od rodziny, jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega,
- wskazanie czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak, to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc,
- nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżąca wskazała, że nie prowadzi osobiście, ani przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym żadnej działalności, w szczególności pod adresem M. w G. i nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów, jest to tylko adres dla doręczeń. Wnioskodawczyni mieszka na terenie Wielkiej Brytanii u córki, pozostaje na jej utrzymaniu, nie ponosi żadnych kosztów utrzymania własnego i mieszkania. Nie jest zarejestrowana w Polsce jako bezrobotna. Posiada zawieszoną około 2 lata temu działalność gospodarczą. Nie posiada rachunku bankowego, ani nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej. Właścicielem domu przy ul. M. w G. jest J. K. (teściowa).
Z uwagi na dane zawarte w odpowiedzi z dnia 25 czerwca 2012 r. ponownie, na mocy zarządzenia z 23 lipca 2012 r., wezwano wnioskodawczynie do nadesłania wyjaśnień uzupełniających złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez:
- wskazanie, czy skarżąca na terenie Wielkiej Brytanii pracuje, czy otrzymuje inne dochody (emerytura, renta), jeżeli tak należy wskazać ich wysokość,
- wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez córkę skarżącej w Wielkiej Brytanii, na której utrzymaniu pozostaje skarżąca oraz wskazanie z jakiego tytułu córka skarżącej dochody te uzyskuje.
Wnioskodawczyni nie ustosunkowała się do ww. zarządzenia.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie zarządzenia z dnia 23 lipca 2012 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Przede wszystkim wskazać należy, że strona pozostając na utrzymaniu córki i pozostając z nią we wspólnym gospodarstwie domowym powinna wskazać jej dochody, jako osoby ją utrzymującej, gdyż przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę dochód wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym, a tego faktycznie strona nie podała. Nie można bowiem uznać, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, skoro mieszka na terenie Wielkiej Brytanii. Nie wyjaśnienie tej okoliczności powoduje, że nie jest możliwe ustalenie pełnej sytuacji materialnej strony.
Tym samym uznano, że wnioskodawczyni nie przedstawiła wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło