VII SA/Wa 12/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-22
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sławomir Fularski, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak dostępu do drogi publicznej, istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nieznany organowi, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej nakazem rozbiórki samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak dostępu do drogi publicznej, nawet jeśli istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie był znany organowi, nie stanowił podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w niniejszej sprawie. Okoliczność ta nie była istotna dla rozstrzygnięcia o nakazie rozbiórki, które wynikało z nieprzedłożenia wymaganych dokumentów w ramach postępowania legalizacyjnego, a nie z braku dostępu do drogi publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego będącego w budowie. E.M. wniosła o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i podnosząc, że nową okolicznością jest brak dostępu do drogi publicznej, który istniał w dniu wydania decyzji, ale nie był znany organom. Organy uznały, że brak dostępu do drogi publicznej nie jest nową ani istotną okolicznością, a decyzja o rozbiórce była konsekwencją niewykonania obowiązków w ramach postępowania legalizacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2016 r., znak:[...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E.M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r., znak:[...], odmawiającej uchylenia własnej - decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2012r., znak:[...], utrzymującej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...] czerwca 2012r., znak:[...], nakazującą E.M. i Z.M. rozbiórkę budynku mieszkalnego będącego w budowie, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w Z. - utrzymał w mocy decyzję objętą tym odwołaniem.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z [...] czerwca 2012 r., znak: [...] nakazał E.M. i Z.M. rozbiórkę budynku mieszkalnego będącego w budowie, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2012 r., znak: [...] utrzymał w mocy wymienionym wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R..
E.M. wnioskiem z [...] maja 2016 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r., znak:[...].
Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją ostateczną. Następnie decyzją z [...] września 2016 r., znak:[...], odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2012 r., znak:[...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozpoznając odwołanie od tej decyzji miał na uwadze charakter postępowania wznowieniowego, opisanego w art. 145 i następnych k.p.a.. W wyniku przeprowadzenia ww. postępowania organ wydaje decyzję zgodnie z art. 151 k.p.a., w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej jeżeli ustali, że nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a.
Organ wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania, E.M. powołała jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wniosek uzasadniła następująco: "Jako podstawę wznowienia postępowania wskazuję art. 145 § I pkt 5 Kpa, ponieważ obecnie w sprawie pojawiła się nowa istotna okoliczność istniejąca w dniu wydania obu decyzji i wówczas nieznana organom, a mianowicie brak dostępu do drogi publicznej działki, na której znajduje się rozpoczęta budowa. Bezpośrednią konsekwencją braku tego ustalenia było zaniechanie wezwania mnie i mojej siostry do wzięcia w nim udziału, co byłoby wówczas konieczne z uwagi na niewystarczające umocowanie naszego pełnomocnika do podjęcia działań w kierunku ustanowienia drogi koniecznej. Wskazane wady postępowania całkowicie uniemożliwiały jego praworządne zakończenie. Zauważyć bowiem należy, w sprawie zasadniczo mogły zapaść dwie decyzje: korzystna dla mnie — decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót lub negatywna - decyzja rozbiórkowa. Natomiast brak dostępu działki do drogi publicznej byłby w tamtym czasie przyczyna bezwzględnej nieważności z wymienionych decyzji, a obecnie powoduje trwałą niewykonalność drugiej, ponieważ w dalszym ciągu uniemożliwia bezpieczne przeprowadzenie rozbiórki".
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym, nową okolicznością faktyczną nie jest okoliczność wyprowadzona z odmiennej oceny dowodów znanych organowi administracji publicznej wydającemu decyzję. Ponadto przez nową okoliczność albo nowy dowód istotny dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność lub dowód, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Sama zmiana oceny dowodów nie może stanowić podstawy do podważenia trwałości decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeżeli nie wskaże się takich nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, które podważą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że wskazana przez E.M. okoliczność, tj. brak dostępu do drogi publicznej, nie stanowi nowej okoliczności, o której organy nadzory budowlanego by nie wiedziały przy wydawaniu decyzji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dacie wydania decyzji z [...] sierpnia 2012 r., znak:[...], znany był sposób dostępu do działki nr [...] w Z. do drogi publicznej. Wynika to ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji Burmistrza S. z [...] lutego 2011 r. ustalającej na rzecz E.M. i Z.M. warunki zabudowy. W wyżej wymienionej decyzji o warunkach zabudowy został wskazany warunek komunikacji; dostępność komunikacyjna do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd z drogi gminnej o nr ewid. nr [...] i zjazd z drogi powiatowej o nr ewid. nr [...] (należy zaprojektować dojazd w skarpie).
Podnoszona okoliczność o braku dostępu do drogi publicznej nie jest zatem okolicznością nową.
Okoliczność ta nie jest też istotną dla sprawy. Decyzja o nakazie rozbiórki nie została wydana z powodu braku powodu dostępności do drogi publicznej, lecz z powodu nieprzedłożenia przez zobowiązane wymaganych dokumentów, a zatem jest konsekwencją niespełnienia m.in. przez E.M. obowiązków nałożonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w R. postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1944/13 oddalający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 5 kwietnia 2013r., sygn. akt II SA/Rz 887/12, którym Sąd oddalił skargę Z.M. i E.M. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: " W sprawie podejmowane były odpowiednie czynności procesowe, o których skarżące były powiadamiane i w których brały udział, zaś terminy na dokonanie czynności związanych z legalizacją budynku były nawet przez organ przedłużane, a pomimo to nie doszło do wykonania przez skarżące nałożonych obowiązków."
W podsumowaniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wskazany przez E.M. jako przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - brak dostępu do drogi publicznej, nie stanowi istotnej dla sprawy nowej okoliczności, nie podważa oceny materiału dowodowego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., należało wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r., znak:[...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...] czerwca 2012 r., znak:[...] , nakazującą E.M. i Z.M. rozbiórkę budynku mieszkalnego będącego w budowie, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]w Z. Tym samym decyzja organu pierwszej instancji – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r., znak:[...], należało utrzymać w mocy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła E.M. Zaskarżonej decyzji zarzuciła cyt. "naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie całości materiału dowodowego, a wręcz skoncentrowanie się na niewyjaśnionych do końca okolicznościach, wybranych i zinterpretowanych pod kątem, z góry ustalonej tezy, że organom nadzoru budowlanego w chwili wydawania decyzji rozbiórkowej znana była okoliczność braku dostępu do drogi publicznej nieruchomości skarżącej i w efekcie niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.".
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z [...] listopada 2016 r., znak: [...]oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r., znak:[...], a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa, wykonywanego przez adwokata w wysokości prawem przewidzianej.
Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły w trybie wznowienia postepowania, zakończonego decyzją w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. Decyzją ostateczną, a także prawomocną, wobec jej sądowej kontroli w dwuinstancyjnym postepowaniu.
Zgodnie z wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania badana była przesłanka opisana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Podkreślmy, chodzi w szczególności o istotne dla sprawy okoliczności.
Sąd podziela stanowisko organów, takie okoliczności nie zostały we wniosku wskazane. Zostało to prawidłowo i wyczerpująco omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku postepowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego decyzją o nakazie rozbiórki, zainicjowane było postępowanie legalizacyjne. Nie doszło do jego finalizacji wobec nie wykonania przez inwestorów nakazów nałożonych opisanym powyżej postanowieniem. Nakazów, ocenionych w wyrokach sądów obu instancji, jako zgodnych z obowiązującym przepisami.
Powoływane we wniosku o wznowienie okoliczności, nie są istotne z punktu widzenia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki, wydaną w trybie art. 48 ust.2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Orzeczenie to było li tylko następstwem nie zastosowania się inwestora do nakazów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej.
Wbrew stanowisku skarżącej, nie można uznać za zaistniałą przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., okoliczności, że w świetle przepisów techniczno - budowlanych działka, na której zlokalizowany jest przedmiot rozbiórki nigdy nie miała prawidłowego dostępu do drogi publicznej. Jak wskazano powyżej nie była to okoliczność istotna dla wznowionego postępowania i podjętego rozstrzygnięcia.
Ma rację skarżąca, że właściwy dostęp do drogi publicznej działki, na której jest zlokalizowana inwestycja budowlana stanowi warunek wydania zezwolenia na jej realizację. Gdyby doszło do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego na działce nie mającej takiego dostępu, to decyzja byłaby obarczona wadą. Tyle tylko, że w niniejszej sprawie do wydania takiej decyzji nie doszło. Postępowanie legalizacyjne nie doprowadziło do legalizacji obiektu wobec nie spełnienia przez inwestorów ustawowych warunków tej procedury. Inwestorka H.M. przedłożyła projekt budowlany nie dotyczący przedmiotowego obiektu. To zdecydowało o wydaniu nakaz rozbiórki, opartego na art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło