VII SA/Wa 120/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-10

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bożena Więch-Baranowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym, gdy obowiązek ten wynika z decyzji administracyjnej, a skarżący podnosi zarzuty merytoryczne dotyczące tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji administracyjnej, w tym kwestie przedawnienia czy legalizacji samowoli budowlanej, nie mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, a jedynie w postępowaniu zasadniczym przed organami nadzoru budowlanego. Skarga dotycząca postępowania egzekucyjnego, która opiera się na argumentacji merytorycznej dotyczącej decyzji rozbiórkowej, podlega oddaleniu jako bezzasadna.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w celu wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy domu mieszkalnego. Strona zobowiązana wniosła zarzuty do tytułu wykonawczego, podnosząc przedawnienie obowiązku rozbiórki i konieczność umorzenia postępowania. Organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy nie uwzględniły zarzutów, wskazując, że decyzja administracyjna nie podlega przedawnieniu w rozumieniu kodeksu cywilnego, a przepisy prawa budowlanego z 1994 r. nie mają zastosowania do decyzji wydanej na podstawie wcześniejszej ustawy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania, argumentując, że należy korzystać z przepisów kodeksu cywilnego w kwestii przedawnienia oraz podnosząc kwestię legalizacji samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, przyznając jednocześnie adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów wniesionych w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. L. z Zespołu Adwokackiego Nr [...] w W. w [...][...] przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Organ egzekucyjny po stwierdzeniu, że nie został wykonany obowiązek nałożony decyzją administracyjną z dnia [...] grudnia 1997 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy domu mieszkalnego na działce nr [...] w C., wystosował do inwestora upomnienie z dnia [...] lipca 2008 r. Zobowiązana pismem z dnia 23 lipca 2008 r. wniosła zarzuty do tytułu wykonawczego Nr [...] 2008 z dnia [...] lipca 2008 r. podnosząc że nastąpiło przedawnienie w sprawie rozbiórki dużo wcześniej kwalifikowało się do umorzenia ( roboty zakończone przed końcem 1994 r.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. działający jako organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego nie uwzględnił wskazując, iż decyzja Wójta Gminy C. z dnia [...] grudnia 1997 r. nie została wydana w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego i nie ma on tu zastosowania, bowiem decyzja administracyjna nie podlega przedawnieniu. Co do zarzutu odnośnie umorzenia postępowania zgodnie z prawem budowlanym z 1994 r. organ podkreślił, że art. 103 tej ustawy nie ma zastosowania bowiem rozbiórkę orzeczono na podstawie ustawy wcześniejszej z 1974 r, co jednoznacznie wskazuje, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. Stawiane zarzuty nie mogą więc stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższą argumentację podzielił organ odwoławczy, który postanowieniem z dnia [...] listopada Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że argumentacja zobowiązanej nie wypełnia żadnej z przesłanek art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji, zaś art. 29 ust. 1 tej ustawy nie uprawnia organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skargę sądową na powyższe postanowienie wniosła I. S. domagając się rozstrzygnięcia po czyjej stronie racja pozostaje. Zdaniem skarżącej prawo budowlane jako przepis samodzielnie o przedawnieniu nie stanowi, więc należy korzystać z kodeksu cywilnego, zaś czymś co powinno prowadzić do umorzenia postępowania w sprawie jest kwestia legalizacji rozbudowy dokonanej bez zezwolenia. Tego zaś nadzór budowlany uczynić nie chce, a organy nadzoru budowlanego stoją murem przy tym, że art. 48 ustawy z 1994 r nie ma zastosowania, choć zdaniem skarżącej wymogi do legalizacji zostały spełnione. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy że zaskarżone zostało postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie może być w niniejszej sprawie podnoszona argumentacja dotycząca merytorycznego rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki, wynikającego z zapisów prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 36/91 poz. 161) organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. A zatem zainteresowana nie może przed organem egzekucyjnym podnosić zarzutów merytorycznych odnoszących się do decyzji rozbiórkowej z [...] grudnia 1997 r., zaś organ egzekucyjny nie może odnieść się co do zarzutów dotyczących wykonania obiektu, prawidłowości zastosowania przepisów prawa budowlanego, czy też umorzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Organ egzekucyjny może więc rozważać zarzuty dotyczące samego postępowania egzekucyjnego. Analiza zarzutów do tytułu wykonawczego jak i skargi sądowej pozwala wnioskować, że zarzut iż postępowania już dawno kwalifikowało się do umorzenia dotyczy postępowania zasadniczego w sprawie rozbiórki obiektu( skarżąca wiąże go z przewidzianą przepisami legalizacją samowoli budowlanej), nie zaś postępowania egzekucyjnego, które skarżąca – jak widać – uważa za równoznaczne z postępowaniem zasadniczym. Podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym normuje art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zgodzić się należy z organem egzekucyjnym, iż w świetle zarzutów podniesionych przez zainteresowaną brak było podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego a tylko o tym postępowaniu ten organ mógł decydować. Co do zarzutu przedawnienia obowiązku rozbiórki wskazać należy, że prawo budowlane będące materialnym prawem dla postępowania przed organami nadzoru budowlanego instytucji przedawnienia nie przewiduje. Zresztą sama skarżąca przyznaje w skardze, że prawo budowlane o przedawnieniu nie stanowi, ale chciałaby, aby w takim przypadku korzystać z zapisów prawa cywilnego podkreślając, że tego rodzaju stan rzeczy zachodzi też w postępowaniu egzekucyjnym, o czym świadczy art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Wyjaśnić należy, że przewidziane w postępowaniu egzekucyjnym przedawnienie obowiązku stanowiące podstawę zgłoszenia zarzutu nie może dotyczyć obowiązku nałożonego na podstawie ustawy nie przewidującej w ogóle instytucji przedawnienia tak jak np. prawo budowlane. Może natychmiast odnosić się do obowiązków podatkowych dla których ustawa zasadnicza instytucję przedawnienia przewiduje. Zważywszy, że w przedmiotowej sprawie nałożony decyzją ostateczną obowiązek rozbiórki nie został wykonany konieczne stało się wszczęcie postępowania przez organy egzekucyjne. Zarzuty odnośnie tytułu wykonawczego nie zostały przez organ uwzględnione, bowiem nie wypełniały one żadnej z przesłanek z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Również argumentacja skargi sądowej nie odnosi się do postępowania egzekucyjnego, lecz postępowania zasadniczego opartego na przepisach prawa budowlanego, które zakończyło się decyzją ostateczną o rozbiórce, a skarżąca podnosi kwestie odnoszące się do zagadnienia legalizacji samowoli. Reasumując skarga nie zawiera skutecznej argumentacji co do nieprawidłowości działania organu egzekucyjnego i jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło