VII SA/Wa 1207/13

Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 1207/13 ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3039,03 zł. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany na wsi wg oświadczenia z 1947-1948 r., dwie działki na wsi o łącznej pow. 0,35 ha. Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu maju 2013 r. jakie strona wskazała, to: czynsz 528,31 zł., telefon 234,11 zł., energia elektryczna 72 zł., leki 289,36 zł., usługi pocztowe 37 zł., ksero 126,08 zł., opłaty za działkę 290,40 zł., życie i środki czystości, kosmetyki, drobne artykuły odzieżowe 1 150 zł., wpisy sądowe z przesyłką 305 zł. Dodatkowo wnioskodawczyni ma dług u sąsiadki w wysokości 150 zł. i jest winna 150 zł za usługę przekopania działki. Podała, że z dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 203,26 zł. mąż pokrywa koszty rehabilitacji i zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. Dodała, że są z mężem osobami schorowanymi (posiadają orzeczone inwalidztwo II grupy), ponosi wysokie koszty prowadzenia postępowań administracyjnych i sądowych, do cięższych prac fizycznych zmuszona jest wynajmować osoby trzecie, ponoszą z mężem wysokie koszty lekarstw, z działek nie czerpią dochodów. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany, dwie działki. Dochód z którego się utrzymuje wraz z mężem to 3039,03 zł. Ponadto wnioskodawczyni zaznaczyła, że spłaciła kredyt, by móc w przyszłości zaciągnąć kolejny, nie zaznaczyła przy tym by miała trudności w jego spłacie. Okoliczności te wskazują, że strona posiada płynność finansową i potrafi gromadzić oszczędności. Ponadto wiele wydatków poniesionych w maju 2013 r., które wskazała strona trudno zaliczyć do wydatków koniecznych służących do zaspokojenia potrzeb życiowych np. ksero, znaczki pocztowe, usługa przekopania działki, które łącznie wygenerowały 313,08 zł. Inne podane wydatki są jednorazowe, których strona w następnym miesiącu nie będzie ponosić – np. opłata za działkę 290,40 zł. Z danych zawartych w formularzu PPF nie przedstawia się obraz wnioskodawczyni jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy. Należy również pamiętać, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem w sprawie jest wpis sądowy w wysokości 200 zł. i koszt ten może pozostać dla strony jedynym wydatkiem w sprawie (inne wydatki mogące pojawić się na kolejnych etapach postępowania to wpis za uzasadnienie wyroku w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę i złożenia wniosku o uzasadnienie – również 100 zł, opłaty kancelaryjne za odpisy). Koszty te pozostają w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawczyni. Okoliczności te świadczą o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów uznano, że strona jest w stanie opłacić 200 zł wpisu sądowego oraz ewentualne na tym etapie pozostałe inne koszty sądowe i odmówiono przyznania prawa pomocy. Uznano, że wnioskodawczyni z mężem uzyskując stały dochód miesięczny, są w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić należy, ze przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.