VII SA/Wa 1208/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. C. i E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. C. i E. K. kwotę po 200 zł (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją znak [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] nr [...]z dnia [...] kwietnia 2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany budynku usługowego – tymczasowego zlokalizowanego na działce nr [...]obr. [...] w [...] przy ul. [...] dla inwestorów T. C. i E. K.. Jako przyczynę stwierdzenia nieważności organ wskazał rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiazujacym na dzień wydania decyzji na skutek udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego sporządzonego przez osobę niemającą do tego wymaganych uprawnień. Organ wskazał, że przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązywał właściwy organ do sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Autorem projektu tymczasowego budynku usługowego zaplanowanego na działce nr [...]w obrębie [...] w [...] był P. K.. Zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...]znak [...]na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 13 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 1994 r., nr 8 poz. 38) nadano P. K. uprawnienia do projektowania w ograniczonym zakresie w specjalności architektonicznej. Zgodnie z powyższą decyzją P. K. uprawniony jest do projektowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych i inwentarskich na terenach budownictwa zagrodowego oraz gospodarczych i składowych o kubaturze do 1000 m3, a także do sporządzania projektów zagospodarowania działki, związanych z realizacją tych obiektów. Wojewoda [...] powołał się na interpretację Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa zamieszczoną na stronie internetowej, w której potwierdzono powyższy zakres uprawnień do projektowania w ograniczonym zakresie w specjalności architektonicznej. Po rozpatrzeniu odwołań inwestorów T. C. i E. K., a także L. G. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy wystąpił do Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z prośbą o przedstawienie opinii, czy P. K. miał w czasie sporządzenia projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzją Starosty [...] uprawnienia upoważniające go do jego wykonania. W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 19. 03. 2014 r., znak: [...], Polska Izba Inżynierów poinformowała, ze P. K. posiada również uprawnienia budowlane nadane decyzją Wojewody [...] z dnia [...]. 11. 1998 r., Nr [...], znak [...], upoważniające do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Polska Izba Inżynierów dokonała oceny przesłanej przez GUNB kopii projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...].04.2002 r., Nr [...], znak [...], i stwierdziła, że P. K. posiadając uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno–budowlanej nadane w/w decyzją z dnia [...]. 11. 1998 r., miał prawo sporządzić przedmiotowy projekt w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych. Jednocześnie P. K. na podstawie uprawnień budowlanych do projektowania w ograniczonym zakresie w specjalności architektonicznej, nadanych decyzją Wojewody [...] z dnia [...]. 11. 1998 r., nr [...], znak [...], nie był uprawniony do sporządzenia projektu tymczasowego budynku usługowego w zakresie rozwiązań architektonicznych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko Izby, że omawiany budynek usługowy nie mieści się w katalogu budynków wymienionych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...]. 11. 1998 r, nr [...], znak [...], co do projektowania których (pod względem architektonicznym) miał uprawnienie projektant omawianej inwestycji – P. K.. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. K. i T. C. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że decyzja była kilkakrotnie kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym i inne naruszenia prawa zostały wyjaśnione, natomiast stwierdzone uchybienie nie stanowi rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargi organ wnosił o ich oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. Sąd zarzadził połączenie sprawy o sygn. VII SA/WA 1208/14 ze skargi T. C. i sprawy VII SA/WA 1209/14 ze skargi E. K. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia bowiem mogły być objęte jedną skargą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym którego celem jest eliminacja z obrotu prawnego aktu administracyjnego obarczonego wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Organy wskazały na przesłankę rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarze w zakresie skutków, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez proste ich zestawienie ze sobą (vide wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1935/99; także wyrok NSA z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1202/98). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności a, więc skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W sprawie bezsporne jest, że Starosta Powiatowy w [...] naruszył przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. bowiem nie sprawdził w sposób należyty, czy wykonanie projektu budynku usługowego (tymczasowego) zlokalizowanego na działce [...] w [...] nastąpiło przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Sprawdzenie to wymagało oceny uprawnień P. K. w świetle rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. 1995.8.38). Ocena ta została dokonana dopiero w postępowaniu nadzwyczajnym, w którym organ I instancji dwukrotnie odmówił stwierdzenia nieważności, a dopatrzył się rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 rozpatrując sprawę po raz trzeci. Wnikliwej oceny uprawnień P. K. dokonał jednak dopiero organ odwoławczy w decyzji zaskarżonej z dnia [...] kwietnia 2014 r. po uzyskaniu opinii Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 19 marca 2014 r. W wyniku tych ustaleń Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że P. K. miał uprawnienia do sporządzenia przedmiotowego projektu w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych, nie był zaś uprawniony do sporządzenia projektu tymczasowego budynku usługowego w zakresie rozwiązań architektonicznych. Po dokonaniu tych ustaleń nie została jednak przeprowadzona przez organy ocena, czy stwierdzone naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w okolicznościach sprawy miało charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W szczególności oceny wymaga czy stwierdzone naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane chociaż oczywiste to czy miało cechy rażącego naruszenia prawa w okolicznościach sprawy. Przy ocenie tej organ winien uwzględnić, że P. K. miał prawo sporządzić projekt w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych, a więc w zakresie struktury głównej obiektu architektonicznego, nie miał natomiast uprawnień w zakresie przyjetych rozwiązań architektonicznych. Dokonując tej oceny organ powinien wziąć pod uwagę rodzaj obiektu (tymczasowość, jego wielkość, stopień skomplikowania architektury), a więc że jest to niewielki obiekt gospodarczy o prostej konstrukcji. Dla oceny czy naruszenie miało charakter rażący konieczne jest także stwierdzenie czy skutki, które wywołuje decyzja to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Chodzi tu o skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia prawa spowodowane decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Organ powinien ocenić, czy wskutek wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa decyzja zatwierdzała projekt architektoniczny nie zapewniający warunków bezpieczeństwa ludzi lub mienia w przyjętych rozwiązaniach. Całkowity brak oceny przesłanki skutków naruszenia prawa w aspekcie jego rażącego charakteru z uwzględnieniem całokształtu okoliczności danej sprawy powoduje konieczność uchylenia decyzji obu instancji dla zapewnienia dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zgodnie z art. 15 kpa. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. C i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).