VII SA/Wa 121/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustynia-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 13.10.2005r. (data wpływu do organu 21.10.2005r.) J. C. jak współwłaściciel działki gruntu nr [...] położonej w [...] ul. [...] wystąpił z wnioskiem o wydanie nakazu rozbiórki nadbudowy oficyny przy ulicy [...] w [...]. W piśmie tym poinformował, że znane mu są decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003r. i [...] sierpnia 2003r. odmawiające na wniosek M. D. wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wybudowanej już konstrukcji stalowej modernizacji i podniesienia dachu w oficynie przy ulicy [...] w [...]. J. C. wskazał w tym piśmie, że załączone do pisma dokumenty wskazują na fakt wykonywania robót budowlanych w czasie gdy inwestor J. S. nie posiadał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. [...] grudnia 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odpowiadając J. C. na zarzut bezczynności organu nadzoru budowlanego poinformował, że zarzut ten jest bezzasadny. Stwierdził, że nie ma prawnej możliwości ponownego wszczęcia postępowania w sprawie już rozstrzygniętej, chyba że zostanie wszczęte postępowanie nadzwyczajne. W związku z tym, dnia 6 stycznia 2006r. J. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 1 pkt. 5 k.p.a. podtrzymując swoje zarzuty zawarte w piśmie z dnia 13.10.2005r. Następnie pismem z dnia 20.01.2006r. wyjaśnił swój interes prawny w sprawie, wynikający z tytułu współwłasności działki gruntu nr [...]i oświadczył, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dowiedział się w dniu 20.09.2005r. podczas zapoznawania się a aktami sprawy w Sądzie Okręgowym w [...]. Dnia 15 lutego 2006r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanawił wznowić na wniosek J. C. z dnia [...] października 2005 r. postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzje nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r., znak: [...], odmawiającą wnioskowi M. D. wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wybudowanej już konstrukcji stalowej modernizacji i podniesienia dachu w oficynie przy ulicy [...] w [...]. Organ wskazując na art. 148 § 1 k.p.a oraz art. 235 § 1 k.p.a. uznał pismo J. C. z dnia 13 .10.2005r. jako wniosek o wznowienie postępowania , wniosek złożony w terminie 1 miesiąca od dnia dowiedzenia się przez wnioskodawcę o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Następnie decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując jako podstawę swojego działania art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...] z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Zdaniem organu , zebrany materiał nie daje podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji z [...] sierpnia 2003 r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r., na podstawie artykułu 145 § 1 pkt. 5 Kpa. Przedstawione przez skarżącego dowody nie mogą być uwzględnione, ponieważ dotyczą nieistniejącej decyzji - pozwolenia na budowę, uchylonego w trybie nadzwyczajnym na podstawie artykułu 145 § 1 Kpa, decyzją Prezydenta [...] z [...].07.2002 r. znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...].10.2002 r. znak: [...] Zdaniem organu, Artykuł 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do przypadku samowoli budowlanej polegającej na realizacji budowy bez pozwolenia na budowę, albo na podstawie nieostatecznego pozwolenia na budowę. Nie można go więc zastosować do omawianej sprawy, ponieważ nadbudowę realizowano na podstawie decyzji ostatecznej. Po rozpatrzeniu odwołania J. C. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. znak: [...], odmawiającej uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] lipca 2003 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r., w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego niezasadnie wznowił na wniosek J. C. postępowanie zakończone ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r.. Wskazał, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości fakt uchybienia przez J. C. terminowi wskazanemu w art. 148 § 1 k.p.a. podnosząc, że sam organ wojewódzki wskazuje w postanowieniu o wznowieniu postępowania iż cyt.: "J. C. wniosek o wznowienie postępowania złożył (...) po upływie przysługującego terminu do jego wniesienia, bowiem o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiedział się 20 września 2005 r. ...". Zatem powyższy fakt obligował [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania, w trybie art. 149 § 3 Kpa, decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, nie uzasadnione należy natomiast uznać działania organu wojewódzkiego, z powołaniem się na "ostrożność procesową" oraz treść art. 235 § 1 k.p.a, iż pismo J. C. z dnia [...] października 2005 r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ma cyt.: "oznaki skargi na decyzję ostateczna", co zdaje się sugerować wznowienie postępowania z urzędu. Niewątpliwie bowiem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie wznowił ( niezasadnie) postępowanie na wniosek J. C . Powyżej przedstawiony stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż brak było podstaw do wznowienia na wniosek J. C. postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...], jak również przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Skargę na powyższą decyzję złożył J. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony postępowanie powinno być wszczęte w wyniku złożonego przez niego pisma z dnia 13.10.2005r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Ze względu na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy zaskarżoną decyzję należało uchylić. Przede wszystkim wskazać należy, że kodeks postępowania administracyjnego przyjął zasadę ograniczonego formalizmu w zakresie formy i treści podania, a więc także wniosku o wznowienie postępowania (por. art. 63 § 1 k.p.a.). Stosownie bowiem do art. 63 § 2 k.p.a. wniosek taki powinien zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.(vide 2001.11.14 wyrok NSA V SA 552/01 LEX nr 84484) Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma. O tym, jaki charakter ma wniesione pismo strony, decyduje strona. Jeżeli treść pisma budzi wątpliwości, organ administracji publicznej ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że stosownie do art. 9 k.p.a., wymieniony organ ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień. Temu celowi służy również przepis art. 235 k.p.a., zgodnie z którym skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Organ I instancji zrezygnował z wyjaśniania intencji strony uznając ,że pismo strony w kontekście jej późniejszych wyjaśnień może uznać za wniosek o wznowienie postępowania. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 235 k.p.a. skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. W związku z powyższym stanowisko organu odwoławczego w sprawie, budzi zasadnicze zastrzeżenie skoro organ I instancji uznał że pismo strony z dnia 13.10.2005r. jest dla niego jednoznaczne i nie widzi konieczności dodatkowego wyjaśnienia jego treści np. w trybie art. 64 § 2 k.p.a.. Zauważyć przy tym należy, że treść pisma z dnia 13 10.2005r. wydaje się wyraźnie wskazywać, iż skarżący zwraca się o rozpoznanie sprawy przedkładając nowe dowody, które jego zdaniem nie znane były organowi. Wprawdzie wspomniane pismo nie zawiera jednoznacznego tytułu i nie formułuje wyraźnie żądania wznowienia ale nie tytuł pisma decyduje o treści żądania strony. W tej sytuacji Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że organ wojewódzki niezasadnie uznał pismo J. C. z dnia 13 października 2005 r. skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako wniosek o wznowienie postępowanie. Ponieważ w ocenie Sądu doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 7 i 77 kpa, co miało niewątpliwy wpływ na prawidłowe stosowanie w niniejszej sprawie art. 138 §1 pkt.2 kpa w związku z art. 105 k.p.a., decyzję podlegającą kontroli należało uchylić. Nie przesądzając wyniku sprawy, Sąd uznał za konieczne zbadanie czy w niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego. Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji .