VII SA/Wa 1210/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji nakazującej rozbiórkę budynku jest wystarczający do wstrzymania wykonania tej decyzji, jeśli skarżący nie wnioskował o wstrzymanie wykonania decyzji organu drugiej instancji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ skarżący nie złożył wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu drugiej instancji (utrzymującej w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji), a jedynie o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji nakazującej rozbiórkę. Wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności nie wywołuje skutków prawnych, gdyż taka decyzja nie nadaje się do wykonania i nie rodzi skutków materialnoprawnych.Stan faktyczny
Skarżąca E. Z. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującą w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która z kolei utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą Gminie rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, argumentując, że jej wykonanie grozi nieodwracalnymi skutkami, w tym katastrofą budowlaną i zniszczeniem jej sąsiedniego domu, ze względu na wspólne ściany i fundamenty.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Gminy [...] i E. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]
W dniu 6 maja 2013 r. E. Z. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] nakazującą Gminie [...] rozbiórkę będącego w budowie 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] we [...] należącej do gminy [...], wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W treści skargi skarżąca wniosła o wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę domu przy ul. [...] we [...] z uwagi na fakt, że jej wykonanie grozi nieodwracalnymi skutkami włącznie z katastrofą budowlaną i zniszczeniem jej domu. Skarżąca wyjaśniła, że budynki w zabudowie szeregowej przy ulicy [...] we [...] wznoszone były o ściany konstrukcyjne nośne usytuowane osiowo w granicach działek. Ściana znajdująca się w granicach działek jest wspólną własnością właścicieli [...] i [...], stanowi oparcie dla stropów dwóch sąsiadujących budynków. W ocenie skarżącej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję nakazującą rozbiórkę budynku przy ul. [...] nie uwzględnił skali i rodzaju zagrożeń, jakie poniosą właściciele sąsiednich budynków, którzy w najmniejszym stopniu nie przyczynili się do samowoli budowlanej na działce przy ul. [...] we [...]. Skarżąca wywodziła, że organ wydając decyzję w przedmiocie rozbiórki domu przy ul. [...] nie uwzględnił, że budynki przy ul. [...] i [...] są posadowione na wspólnej stopie fundamentowej. Zdaniem skarżącej rozbiórka może spowodować zwolnienie części fundamentu, co doprowadzi do przechylenia stopy fundamentowej w stronę budynku skarżącej. Ponadto decyzja nakazująca rozbiórkę obejmuje również rozbiórkę stropów opartych na wspólnej ścianie, której koszty wybudowania zostały poniesione całości przez skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej - p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie powołany przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy" i "granice sprawy", której dotyczy skarga zakreślają jednakowe ramy prawne, należy bowiem przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice jej wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 683/12).
Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Ponadto, dopiero w przypadku gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Nie jest zatem możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, którą jest decyzja organu II instancji.
W niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się jedynie o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, a zatem decyzji organu pierwszej instancji, nie wniosła natomiast o wstrzymanie wykonania decyzji organu drugiej instancji, ani decyzji wydanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaskarżonych w przedmiotowej sprawie, a mianowicie dotyczących odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę.
Z uwagi na powyższe uznać należało zatem, że w sprawie brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., skoro strona nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji oraz decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. i z dnia [...] kwietnia 2013 r. Przedmiotem zaskarżonej do Sądu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest bowiem utrzymanie w mocy decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakazującej rozbiórkę. Istota i charakter tejże decyzji polegającej na utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności merytorycznego rozstrzygnięcia powoduje, że nawet w przypadku wstrzymania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., ale bez jednoczesnego wstrzymania zaskarżonej do Sądu decyzji, nie odniesie upragnionego skutku prawnego.
Dodatkowo należy podkreślić, iż w przypadku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nie wywoła on żądanego skutku, ponieważ decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. Nie wywołuje ona również skutków materialnoprawnych w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności określonej decyzji. Zatem w stosunku do niej, w tej części, nie można mówić o potencjalnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, że odmowa stwierdzenia nieważności konkretnej decyzji w żaden sposób nie oddziałuje na decyzję o stwierdzenie nieważności której wniesiono. Decyzja ta pozostaje bowiem nadal w obrocie prawnym i wywołuje skutek (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2012 r., II OSK 2648/12, Lex nr 1248460).
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło