VII SA/Wa 1211/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-03
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób bezsporny i niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, mimo deklarowanego niskiego dochodu rodziny, podważyło wiarygodność informacji o jej sytuacji finansowej i możliwości ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczącą wycofania produktu z obrotu. Skarżąca oświadczyła, że mieszka w Irlandii z mężem i córką, utrzymuje się z wynagrodzenia męża (750 euro) i świadczenia Child Benefit (140 euro). Deklarowane miesięczne wydatki na czynsz i media wyniosły 850 euro, pozostawiając 40 euro na inne potrzeby. Mimo to, skarżąca ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. P. (poprzednie nazwisko – K.) na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie wycofania produktu z obrotu postanawia: odmówić A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
[...] złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie sygn. VII SA/Wa 1211/17.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania [...] prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób bezsporny i niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji.
Jak wynika z wniosku, skarżąca wraz z mężem i córką mieszkają w Irlandii. [...] oświadczyła, że utrzymuje się z rodziną z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez męża w wysokości 750 euro oraz świadczenia tzw. Child Benefit w kwocie 140 euro miesięcznie. Do wydatków zaliczyła: czynsz najmu w wysokości 650 euro oraz opłaty za media (ogrzewanie, energia elektryczna) w wysokości 200 euro.
Według oświadczenia zawartego w złożonym wniosku dochody rodziny skarżącej wynoszą zatem 890 euro miesięcznie, natomiast stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz najmu, opłaty za ogrzewanie i prąd) wynoszą 850 euro miesięcznie.
W świetle powyższego oświadczenia na wyżywienie, odzież, leki i inne potrzeby życia codziennego trzyosobowej rodziny pozostawałaby więc jedynie kwota 40 euro miesięcznie.
Zauważyć jednocześnie trzeba, że pomimo tak niskiej wysokości środków, które pozostają - według złożonego oświadczenia - po poniesieniu stałych opłat, skarżąca ustanowiła jednak adwokata z wyboru do reprezentowania w niniejszej sprawie.
Powyższe okoliczności powodują, że zachodzą wątpliwości co do rzeczywistej wysokości środków, jakimi skarżąca wraz z rodziną dysponuje, a udzielone przez [...] informacje nie mogą być postrzegane jako przekonujące i wiarygodne, dające wystarczającą podstawę do przyznania prawa pomocy.
W ocenie referendarza sądowego brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika bezspornie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania we własnym zakresie. [...] nie wykazała natomiast w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Zauważyć jednocześnie warto, że wpis sądowy od wniesionej przez [...] skargi należny jest w wysokości 200 zł. Wysokość pozostałych kosztów sądowych, o ile w ogóle się pojawią, nie przekraczałyby kwoty 100 zł (np. ewentualny wpis od skargi kasacyjnej czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi). W ocenie referendarza sądowego skoro [...] była w stanie wygospodarować środki na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że koszty sądowe we wskazanej wysokości przekraczają jej możliwości płatnicze.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło