VII SA/Wa 1212/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-15
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie legalizacyjne w sprawie samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego, prawidłowo ocenił zaproponowane rozwiązania dotyczące zmiany systemu odprowadzania wód opadowych, uwzględniając interesy sąsiadów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie rozpoznały w sposób należyty kwestii zmiany systemu odprowadzania wód opadowych, która stanowiła istotę zgłoszenia skarżących. Organy powinny wnikliwie ocenić zaproponowane rozwiązania projektowe, mając na uwadze interesy osób trzecich oraz możliwość przywrócenia stanu zgodnego z prawem sprzed naruszenia wspólnego systemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w tym zmiany systemu odprowadzania wód opadowych. Skarżący, będący właścicielami sąsiednich budynków, zgłosili organowi nadzoru budowlanego nieprawidłowości w zmianie wspólnego systemu odprowadzania wód opadowych, jednak organ skupił się na legalizacji samowoli budowlanej, nie rozstrzygając kwestii systemu odprowadzania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalające opłatę legalizacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk ( spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. D. i I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz, 23) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po rozpatrzeniu zażalenia T. L. reprezentowanego przez radcę prawnego P. F. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...].01.2016 r., ustalające dla T. L. opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000,00 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) za przystąpienie do rozbudowy i nadbudowy, budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w [...] i zmiany systemu odprowadzania wód opadowych z dachu budynków w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...].
W dniu 27.05.2014 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę podczas której ustalono, że przy budynku mieszkalnym skrajnie usytuowanym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...] prowadzone były roboty budowlane polegające na zabudowie loggii na poziomie parteru i na piętrze, zabudowie tarasu na drugim piętrze, nadbudowie budynku od strony wschodniej, zmianie kształtu dachu bez zmiany jego wysokości. Ponadto zrezygnowano z garażu w części podziemnej, w miejsce drzwi garażowych wstawiono okno, powiększono obiekt w poziomie piwnicy, wykonano dodatkowe wejście z piwnicy na ogród, wykonano nowe schody prowadzące z poziomu parteru na ogród. Podczas prowadzonych robót usunięto rynnę od strony wschodniej. Rynna odprowadzała wodę opadową z trzech segmentów do rury spustowej umieszczonej w ścianie segmentu skrajnego przy ul. [...] w [...]. Obecnie woda z dachu segmentu przy ul. [...] w [...] odprowadzana jest za pomocą dwóch rur spustowych. Woda z segmentu przy ul. [...] w [...] odprowadzana jest za pomocą rury spustowej umieszczonej na elewacji w/w segmentu na daszek nad wejściem do budynku. Inwestor oświadczył, że w/w roboty prowadzone są w oparciu o zgłoszenie robót remontowych. Na dzień przeprowadzenia czynności kontrolnych inwestor nie okazał w/w zgłoszenia.
Postanowieniem nr [...], z dnia [...].07.2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych przy w/w inwestycji oraz nałożył obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w w/w budynku mieszkalnym. Organ powiatowy wskazał również, że w/w "ocena winna wyjaśnić kwestię wpływu wykonanych robót na stan techniczny całego budynku oraz na sposób odprowadzania wody opadowej z dachu budynków w zabudowie szeregowej przy ul [...] w [...] ".
W dniu 27.08.2014 r. inwestor przedłożył w PINB [...] ocenę techniczną wymaganą w/w postanowieniem sporządzoną w sierpniu 2014 r. przez inż. S. Z. (nr uprawnień budowlanych[...] w specjalności konstrukcyjno- budowlanej).
Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] orzekł, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 57 Prawa budowlanego, o odstąpieniu od nakładania obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 i innych przepisów ustawy Prawa budowlanego - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Odwołania od w/w decyzji złożyli B. S. i J. D..
Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2014 r., [...] WINB uchylił w/w rozstrzygnięcie organu powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W ramach prowadzonego ponownie postępowania administracyjnego organ powiatowy ustalił, że inwestor T. L. przy w/w budynku wykonał roboty budowlane polegające na zabudowie loggii i tarasu, nadbudowie budynku i zmianie kształtu dachu, rozbudowie piwnicy, wykonaniu dodatkowego wyjścia z budynku i nowych schodów na zewnątrz budynku, przebudowie systemu odwodnienia dachów budynków w zabudowie szeregowej. Powyższe stanowi zmianę w zakresie kubatury budynku oraz parametrów technicznych i użytkowych. W/w roboty zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej.
Organ powiatowy również ustalił, że inwestor dokonał zgłoszenia w dniu 26.09.2013 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę polegających na "remoncie segmentu skrajnego w budynku szeregowym przy ul. [...]w [...], wymianie instalacji elektrycznej, kanalizacyjnej, wodociągowej i teletechnicznej oraz dociepleniu (termoizolacji) z wymianą stolarki okiennej na identyczną (te same podziały) i wymianą pobycia dachu. "
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2014 r., PINB [...] wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót związanych z rozbudową i nadbudową w/w budynku mieszkalnego i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie odpowiedniej dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.
Przy piśmie z dnia 10.07.2015 r. inwestor przedłożył dokumenty wymagane w/w postanowieniem organu powiatowego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2016 r., PINB [...] ustalił dla P. T. L. opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000,00 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) za przystąpienie do rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Zażalenie na w/w postanowienie w ustawowym terminie złożył T. L. reprezentowany przez radcę prawnego P. F.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji wskazał, że po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdza, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie wszczął procedurę legalizacyjną w sprawie samowolnie rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji prawidłowo również nałożył na inwestora opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych) za dokonaną samowolę budowlaną.
Wskazano, iż wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej jest konsekwencją prowadzenia postępowania legalizacyjnego w stosunku do popełnionej samowoli budowlanej. Przepisy Prawa budowlanego, w zależności od kategorii do jakiej należy określony obiekt budowlany oraz w zależności od rodzaju prowadzonych samowolnie robót budowlanych, przewidują różne tryby procedury legalizacyjnej. Jedną z nich jest procedura określona w art. 48 i 49 Prawa budowlanego, którą organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie.
Organ II instancji wyjaśnił, iż procedura wskazana w w/w przepisie ma zastosowanie wobec samowolnie wykonanych robót budowlanych, na których realizację wymagane jest pozwolenie na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, inwestor T. L. przy w/w budynku wykonał roboty budowlane polegające na zabudowie loggii i tarasu, nadbudowie budynku i zmianie kształtu dachu, rozbudowie piwnicy, wykonaniu dodatkowego wyjścia z budynku i nowych schodów na zewnątrz budynku, przebudowie systemu odwodnienia dachów budynków w zabudowie szeregowej. Powyższe stanowi zmianę w zakresie kubatury budynku oraz parametrów technicznych i użytkowych. W/w roboty zostały wykonane w warunkach i samowoli budowlanej.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawo budowlane: "Roboty budowlane możną rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31}". Ponieważ wymóg ten nie został spełniony słusznie stwierdzono, że przedmiotowa rozbudowa i nadbudowa została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. W związku z powyższym prowadzenie postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego było właściwe.
Dalej organ II instancji zauważa, że zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, po przedłożeniu których i pozytywnej weryfikacji w drodze postanowienia ustalana jest wysokość opłaty legalizacyjnej. W omawianej sprawie inwestor przedłożył wszystkie wymagane dokumenty. Z materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wynika, że w świetle art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego nie zaistniały przesłanki uniemożliwiające zalegalizowanie wykonanych prac, stąd organ powiatowy po zweryfikowaniu dokumentów złożonych przez inwestora prawidłowo nałożył obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, jak też prawidłowo określił jej wysokość.
Kwotę opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) oraz współczynnika wielkości obiektu (w). Współczynnik kategorii obiektu budowlanego oraz współczynnik wielkości obiektu określone zostały w załączniku do ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W przypadku przedmiotowego obiektu opłata legalizacyjna wyniesie 50 000 zł - stawka opłaty 500 zł x 50 x współczynnik kategorii obiektu budowlanego - 2,0 (kategoria I) x współczynnik wielkości obiektu budowlanego - 1,0, tj.: 500zł X 50 X 2,0 X 1,0 = 50 000 zł. J
Zgodnie z art. 59g ust. 2 Prawa budowlanego, który ma tu odpowiednie zastosowanie, opłatę legalizacyjną należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu. Nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej oznacza zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 w/w ustawy, czyli wydanie nakazu rozbiórki.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest końcowym etapem postępowania prowadzonego w oparciu o art. 48-49 Prawa budowlanego. Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia przez organ nadzoru budowlanego od wymierzenia w/w opłaty lub zmiany jej wysokości w zależności od etapu zaawansowania prac. Przystępując do realizacji inwestycji bez zgody właściwego organu inwestor powinien liczyć się z negatywnymi konsekwencjami swojego działania, w tym w zakresie konieczności poniesienia opłaty z tytułu samowolnie wykonanych prac. Organ nadzoru budowlanego nie bada przyczyn, które spowodowały zaistniałe naruszenie prawa, jak również nie posiada kompetencji do umorzenia opłaty legalizacyjnej.
Jeżeli zobowiązany uiści opłatę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zatwierdzić przedłożony projekt budowlany i wydać zezwolenie na dokończenie budowy, jeśli ta nie została zakończona. Natomiast w myśl art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 3 w/w ustawy, w przypadku niespełnienia w/w obowiązku lub też nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej stosuje się przepis art. 48 ust. 1 w/w ustawy, tj. organ nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że dokonał również oceny postanowienia wydanego przez organ I instancji nr [...] z dnia [...].12.2014 r. oraz postanowienia nr [...] z dnia [...].09.2015 r. Organ stwierdził, że w/w postanowienia odpowiadają prawu, obowiązki zostały nałożone na prawidłowy podmiot, tj. na inwestora spornej inwestycji oraz w sposób zgodny z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Ponadto organ po otrzymaniu dokumentacji dokonał jej sprawdzenia i po ustaleniu, iż posiada ona braki i nieprawidłowości słusznie wystąpił do inwestora o ich usunięcie.
[...]WINB nie dopatrzył się również w postępowaniu administracyjnym zakończonym skarżonym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 czy 107 Kpa. Zdaniem [...]WINB organ powiatowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy poprzez stwierdzenie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego.
Jak wynika z akt sprawy inwestor wykonał m.in. nową ścianę od strony zachodniej na całej wysokości budynku, ponadto podniesiono skośny stropodach nad pomieszczeniem strychu oraz wykonano ogród zimowy na poziomie poddasza. W/w roboty należy zaliczyć do rozbudowy jak i nadbudowy budynku mieszkalnego. Należy również wskazać, że inwestor wykonał również inne roboty, które w sposób szczegółowy zostały opisane w dokumentacji budowlanej przedłożonej w sprawie, które należy zaliczyć do przebudowy.
Zdaniem [...]WINB w niniejszej sprawie inwestor dokonał zarówno rozbudowy, nadbudowy jak i przebudowy budynku mieszkalnego.
W ocenie organu odwoławczego błędne jest stanowisko skarżącego, że do niniejszej prawy będą miały zastosowanie przepisy, które weszły ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443). Zgodnie z art. 6 ust. 1 w/w, ustawy "Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzja ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. " Ust. 3 w/w ustawy wprowadza wyjątek jedynie w zakresie stosowania nowych przepisów przy ustalaniu wysokości opłaty legalizacyjnej, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 1 w/w ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. Na mocy w/w nowelizacji-! opłata legalizacyjna z tytułu nadbudowy i rozbudowy obiektu pozostała niezmieniona.
Zdaniem [...]WINB niniejsze postępowanie prowadzone jest od 2014 r. i przed wejściem w życie w/w ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., o której mowa powyżej, nie zostało zakończone ostateczną decyzją. W związku z powyższym do omawianej sprawy zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem zmian wprowadzonych w/w nowelą.
Do niniejszej sprawy również nie ma zastosowania przepis dot. naliczania opłaty legalizacyjnej, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. Podkreślono, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rozbudową, nadbudową i przebudową budynku, a legalizacja samowoli budowlanej prowadzona jest w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Powyższa inwestycja na mocy nowelizacji nie została objęta możliwością naliczenia mniejszej opłaty legalizacyjnej.
Zdaniem [...]WINB organ powiatowy prawidłowo ustalił strony postępowania. Z akt niniejszej sprawy wynika, że roboty budowlane prowadzone przy budynku dotyczyły również systemu odprowadzania wód opadowych (rynna od strony wschodniej budynku odprowadzającą wody opadowe z trzech segmentów została usunięta). W związku z powyższym właściciele tych budynków znajdują się w obszarze oddziaływania budynku mieszkalnego objętego niniejszym postępowaniem i przysługuje im przymiot strony.
W ocenie [...] WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie [...]WINB organ I instancji dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w Kpa.
Skargę na to postanowienie złożyli J. D. i I. K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili o nierozpoznanie istoty sprawy oraz liczne naruszenia przepisów postępowania w zakresie doręczeń.
Domagali się zobowiązania organu nadzoru budowlanego do nałożenia na Inwestora obowiązków dokonania przywrócenia stanu poprzedniego systemu odprowadzania wody opadowej lub obowiązku przebudowy systemu, w taki sposób. aby zapobiec degradacji budynków sąsiednich i umożliwić odprowadzanie wody opadowej z dachów do miejskiego systemu kanalizacji burzowej.
Wskazali w uzasadnieniu skargi, że są właścicielami budynku położonego przy ulicy [...], który sąsiaduje w zabudowie szeregowej z budynkiem [...], kolejny budynek w zabudowie szeregowej to [...] - budynek, w którym Inwestor prowadził prace budowlane.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 roku J. D. zawiadomiła organ nadzoru budowlanego o dokonaniu przeróbek we wspólnym systemie odprowadzania wody opadowej przez Inwestora-właściciela budynku [...], składając jednocześnie wniosek o podjęcie czynności nadzoru budowlanego.
W ocenie Skarżących wniosek ten nie został do tej pory rozpoznany, gdyż organ PINB wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzonej samowoli budowlanej i przy rozpoznawaniu sprawy pominął kwestie, które legły u podstaw wniosku strony.
Organ nadzoru budowlanego skoncentrował swoje postępowaniu na postawieniu wymagań odnośnie legalizacji budynku i ustalił opłatę legalizacyjną. Nie doszło jednak do rozstrzygnięcia w zakresie legalności i prawidłowości dokonanych przeróbek we wspólnym systemie odprowadzania wody opadowej. W ocenie skarżących nie jest możliwe zalegalizowanie procesu budowlanego w takim wypadku, gdy podjęte działania Inwestora uszkodziły działający i wspólny system odprowadzania wody, organ nadzoru nie nałożył na Inwestora w tym zakresie żadnych obowiązków.
W tej sytuacji Skarżący uznali, że skoro organ zupełnie pominął w toku postępowania zagadnienie będące przyczyną wniosku strony i skoncentrował się wyłącznie na postępowaniu wszczętym z urzędu w zakresie samowoli budowlanej, należy stwierdzić, że nie doszło do rozpoznania istoty sprawy.
Podnieśli też, że organ nie wydał rozstrzygnięcia w ramach kompetencji i przydzielonych mu ustawowo zadań nadzorczych. Nie wypowiedział się, czy przebudowa rynien i rur spustowych nastąpiła w sposób prawidłowy, czy też nieprawidłowy. Nie uzasadnił decyzji w tym zakresie i w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia pominął kwestie, które legły u podstaw wniosku strony.
W przypadku stwierdzenia samowoli przebudowy instalacji wspólnego systemu odprowadzania wody opadowej w zabudowie szeregowej Inwestor powinien być zobowiązany do opracowania zgodnego z prawem budowlanych projektu rozwiązania technicznego, uwzględniającego, że woda w zabudowie szeregowej musi być odprowadzana poprzez system rynien i rur spustowych aż do rynny w budynku skrajnym i dalej do miejskiego systemu kanalizacji.
Nadto podnosili, że organ drugiej instancji pominął w całości zażalenie strony – J. D. - złożone 25 lutego 2016 r., a zatem w terminie dla wniesienia tego środka zaskarżenia.
W zażaleniu postawiony został zarzut naruszenia przepisów: art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz § 28 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; w kwestii stwierdzenia braku naruszenia interesu osób trzecich podczas, gdy miało ono miejsce w postaci zmiany systemu odprowadzania wody opadowej z opartego na kanalizacji deszczowej na system odprowadzania bezpośrednio na własny teren z pominięciem kanalizacji deszczowej. Organ przy tym nie zbadał, że dotychczasowo działający system uwzględniał warunki techniczne i ograniczenia zabudowy szeregowej budynku, a w szczególności okoliczność, iż w budynkach [...] i [...] nie ma możliwości gromadzenia i odprowadzania wody opadowej.
Podkreślili, że budynki położone przy ul. [...] są budynkami w zabudowie szeregowej. Oznacza to m.in., że istnieją części, instalacje i urządzenia wspólne, wymagające współdziałania właścicieli sąsiadujących budynków i podlegające ochronie z punktu widzenia prawa budowlanego.
Organ, tolerując ingerencję w system odprowadzania wody toleruje takie rozwiązanie konstrukcyjne, które może zagrozić konstrukcji budynków sąsiednich.
Odpływy przed garażami, do których obecnie spływa z dachów budynków [...] i [...], nie służą do zbierania wody z dachów, gdyż w tym celu budynki były podłączone do systemu kanalizacji miejskiej. Odpływy przed garażem służyć mogą jedynie do odprowadzania niewielkich ilości wody, gdyż mają zbyt małą przepustowość i w czasie większych opadów woda zbiera się i zalewa pomieszczenie garażowe. Do odprowadzania wody z dachów w budynkach położonych przy ulicy [...] służyła od dziesięcioleci wspólna, drożna i sprawna instalacja dachowa, podłączona do miejskiej kanalizacji burzowej od ulicy [...].
Dodatkowo wskazali, że W tym miejscu należy wskazać, iż Skarżącym nie doręczono w sposób prawidłowy Postanowienia [...] z dnia [...].03.2016 r.
J. D. pismem z 2 lutego 2015 roku, na etapie rozpoznawania sprawy przez organ I instancji, poinformowała o zmianie adresu, podając nowy adres do doręczeń - ul. [...], [...] [...]. Natomiast w treści zażalenia z dnia 25 lutego 2016 r. Skarżąca wskazała jako adres do korespondencji adres zamieszkania (i zameldowania) – [...]. Organ nie doręczył jednak Postanowienia na żaden z tych adresów, pod którymi Skarżąca odbiera korespondencję, przesyłając decyzję na adres nieaktualny od lutego 2015 roku ([...]).
Nieskuteczność doręczenia na nieaktualny adres i doręczenie jedynie kopii decyzji w dniu 12.04.2016 r. pozwala stwierdzić, że decyzja nie została prawidłowo doręczona stronie.
Podnosząc te zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej za przystąpienie do rozbudowy i nadbudowy, budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Postanowienie to wydane zostało w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), który to przepis służy likwidacji samowoli budowlanej dotyczącej obiektów budowlanych, które są w budowie albo zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jednocześnie należy wskazać, że postępowanie to zostało wszczęte na skutek pisma dotyczącego zmiany systemu odprowadzania wód opadowych z dachu budynków w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...] w wyniku prowadzonych robót budowlanych przy skrajnym budynku zabudowy szeregowej.
Z akt sprawy oraz zapadłych rozstrzygnięć wynika, że kwestia zmiany systemu odprowadzania wód opadowych nie była przedmiotem innego postepowania.
Oznacza to, że obowiązkiem organu w przedmiotowym postępowaniu było załatwienie kwestii odprowadzania wody z dachów budynków położonych przy ulicy [...].
Z uzasadnień decyzji obu organów nie wynika, aby wskazany wyżej problem był przedmiotem rozważań obu organów.
Słusznie więc Skarżący wskazują, że byli inicjatorami postępowania a problem, który zgłosili nie został przez nadzór budowlany należycie rozwiązany.
Oczywiście nie można nie zauważyć, że przedstawiony przez Inwestora projekt budowlany zawiera rozwiązania w zakresie odprowadzania wody opadowej.
Rozwiązania te jednak nie zostały w należyty sposób ocenione przez organy nadzoru budowlanego.
Należy w tym miejscu wskazać, że przyjęte w projekcie rozwiązania wiążą się z koniecznością wykonywania określonych prac przez innych właścicieli domów położonych w zabudowie szeregowej.
Wypada zauważyć, że pierwotnie zespół budynków w zabudowie szeregowej położony przy ul. [...] posiadał wspólny system odprowadzania wody opadowej. System ten został przez Inwestora naruszony.
Naturalnym więc rozwiązaniem w takiej sytuacji powinno być dążenie do przywrócenia stanu zgodnego z prawem jaki istniał przed rozpoczęciem robót.
Rozwiązanie takie jest uzasadnione również z lego powodu, że zaproponowany projekt budowlany nakłada obowiązki budowlane na inne osoby, którym nie można zarzucić działania niezgodnego z prawem.
Z tych powodów organy nadzoru budowlanego winny szczególnie wnikliwie ocenić zaproponowane rozwiązania projektowe w zakresie sposobu odprowadzania wód opadowych, mając na względzie uzasadnione interesy osób korzystających dotychczas ze wspólnego systemu odprowadzania tych wód.
Poza tym należy ustalić czy pozostali właściciele budynków przy ul. [...] nie zostali na skutek przyjętych rozwiązań pozbawieni dostępu do kanalizacji deszczowej zbiorczej.
Zgodnie z § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej.
W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych.
Należało w związku z tym ustalić, czy kanalizacja deszczowa znajduje się wzdłuż ul. [...] i właściciele pozostałych domów mogą zostać do niej podłączeni. Niewątpliwie jednak takie rozwiązanie wymagać będzie sporego nakładu sił i środków. Jeżeli takiej kanalizacji nie ma, odprowadzenie wód opadowych może odbywać się wyłącznie na teren nieutwardzony. Takie rozwiązanie wymaga jednak ustaleń, czy rodzaj zagospodarowania działek na to pozwala, a w szczególności, czy ewentualnie teren biologicznie czynny będzie w stanie wchłonąć wody odprowadzane z dachu.
Wnikliwa i wszechstronna analiza tych zagadnień pozwoli organom na ocenę, czy przedstawione w projekcie rozwiązania nie naruszają w nadmiernym stopniu interesów osób trzecich. Dopiero wówczas będzie możliwe podjęcie prawidłowej decyzji.
Mając na uwadze omówiony stan faktyczny sprawy oraz przedstawione unormowania stwierdzić należy, że w projekcie budowlanym winy zostać rozwiązane wszystkie kwestie odnoszące się do istniejących stosunków wodnych na tym terenie. Przy czym rozwiązania przyjęte w projekcie nie mogą naruszać uzasadnionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości.
W tym stanie rzeczy Sąd był zobowiązany na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) uchylić zaskarżoną decyzję, a także kierując się normą zawartą w art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do wskazań Sądu, a w szczególności poczyni ustalenia w zakresie możliwości odprowadzania wód opadowych zarówno poprzez kanalizację jak i na teren własnej działki a następnie oceni zaproponowane rozwiązania w przedstawionym projekcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło