VII SA/Wa 1218/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi K. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. i J. K. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 11 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie (sygnatura akt 7/IV SA 4029 i 4030/02) uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. Organ ten na podstawie art. 138 § 1 pkt.2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. stwierdzającej na wniosek K. i J. K. nieważność decyzji Starosty Powiatu w P. z dnia [...] maja 2001r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w P. przy ulicy [...] na działce nr ew. [...] - uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu w P. z dnia [...] maja 2001r. W uzasadnieniu wskazał, iż Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu w P. z dnia [...] maja 2001r. na podstawie art.156 § 1 pkt.2 kpa, ponieważ zmiana naturalnego spływu wód opadowych i brak właściwych szczegółowych rozwiązań w tym zakresie narusza § 29 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15 z 1999r.poz.140) oraz art.5 ust.2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie inwestor spełnił wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa budowlanego do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i właściwy organ nie mógł w świetle art. 35 ust.4 ww. ustawy Prawo budowlane odmówić wydania takiej decyzji. Jego zdaniem w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymogami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Kwestia odwodnienia terenu, a co za tym idzie ochrona interesu osób trzecich przed ewentualną niekorzystną zmianą spływu wód opadowych może stanowić przedmiot odrębnego postępowania przed właściwymi organami, bez konieczności wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto cokół ogrodzenia znajdujący się między działkami stron, jak wynika z ustaleń poczynionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zapobiega spływaniu wód opadowych na teren działki K. i J. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 11 marca 2004 r. ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. stwierdził, że organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zdaniem Sądu, nie rozważył, a co przyjął w swej decyzji organ I instancji, czy w sprawie został naruszony § 29 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiący, iż dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania go na teren sąsiedniej nieruchomości bez zgody jej właściciela lub zarządcy jest zabronione. Sąd podniósł, iż w przypadku ustalenia, że doszło do naruszenia tego przepisu, w dalszej kolejności wyjaśnieniu przez organ orzekający wymagałaby oczywiście kwestia jaki jest charakter tego naruszenia i jaki skutek prawny na kwestionowaną decyzję o pozwoleniu na budowę ma to naruszenie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy mimo, iż wydał rozstrzygnięcie reformatoryjne i orzekł, co do istoty sprawy nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy w sposób umożliwiający jej rozstrzygnięcie. Przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie, w obliczu zarzutów skarżących podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, następnie powtórzonych w skardze, co do niedopuszczalnego kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę podwyższenia terenu sąsiedniej nieruchomości, aż o 1,20m i negatywnego wpływu tego podwyższenia terenu na ich działkę a także wadliwości projektu budowlanego (brak rozwiązań odwodnienia terenu) kwestie te powinny zostać wyjaśnione. Tymczasem zaskarżona decyzja praktycznie pozbawiona jest uzasadnienia w tym zakresie, co samo przez się powodowało konieczność jej uchylenia. Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzję w związku z ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2004 r. po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. (znak: [...]), którą uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu w P.. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, by w niniejszej sprawie został naruszony przepis § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projekt budowlany przewidywał wprawdzie podwyższenie terenu wokół budynku z wyjątkiem wschodniej strony o około 1,20 m. jednakże na tej podstawie nie można w sposób bezsporny i jednoznaczny ustalić, czy takie podwyższenie będzie prowadziło jednocześnie do zmiany spływu wód opadowych w sposób o którym mowa w § 29 ww. rozporządzenia, a tym samym, czy decyzja wydana została z naruszeniem tegoż przepisu, a tym bardziej w stopniu rażącym. Organ podniósł również, że na etapie udzielania pozwolenia na budowę nie można było stwierdzić, czy wskutek podwyższenia terenu nastąpi zmiana naturalnego spływu wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości. W ocenie organu spowodowało to brak możliwości stwierdzenia na tej podstawie nieważności decyzji Starosty Powiatu w P.. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i J. K.. Decyzji zarzucili naruszenie art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa, art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 5 ust. 1 pkt 6 art. 34 ust. 3 pkt 1 art. 35 i art 81 ustawy prawo budowlane. Ponadto skarżący zarzucał naruszenie przepisów technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący podnieśli, że niemożność ustalenia, iż zmiana spływu wód nie nastąpi, jest następstwem braku w projekcie budowlanym opracowania o skutkach podwyższenia gruntu działki nr 209 i wpływie podwyższenia na sąsiednią nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.7, art.77 i art.107 par.3 kpa. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż wyrokiem z dnia 11 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. 7/IV SA 4029 i 4030/02 uchylił decyzję z dnia [...] września 2002 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zobowiązał organ do rozważenia kwestii ewentualnej zmiany spływu wód opadowych w związku z podniesieniem terenu przewidzianym w trakcie realizacji inwestycji. Należało wyjaśnić czy § 29 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140) został w sprawie naruszony. Organ II instancji nie przeprowadził analizy sprawy pod kątem naruszenia § 29 ww. rozporządzenia w sposób wyczerpujący. Organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby ten przepis został naruszony. Wprawdzie projekt budowlany zakłada podwyższenie terenu, ale nie jest możliwym w sposób bezsporny i jednoznaczny ustalić, czy takie podwyższenie będzie prowadziło do zmiany spływu wód opadowych w sposób o którym mowa w ww. § 29. Z tego organ wyciągnął wniosek, że nie jest możliwym stwierdzenie czy decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności czy to naruszenie jest rażące. Takie stanowisko organu nie może zostać zaakceptowane. Opis techniczny projektu zakłada podniesienie terenu o 1,20 m. W takiej sytuacji organ winien odnieść się do części rysunkowej projektu i zbadać, czy jest ona prawidłowo wykonana. W szczególności czy z części tej można wywnioskować, jaki jest rzeczywisty spływ wód opadowych. Do takiej analizy obliguje § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140 poz. 906) obowiązujący w dacie wydania pozwolenia na budowę. Zgodnie z tym przepisem część opisowa projektu zagospodarowania działki lub terenu powinna określać ukształtowanie terenu, a część rysunkowa wymiary i wzajemne odległości obiektów i urządzeń oraz ich przeznaczenie, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości oraz charakterystyczne rzędne i wymiary. A ponadto powinna określać ukształtowanie terenu z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego, a w razie potrzeby charakterystyczne rzędne i przekroje pionowe terenu (pkt 3 ppkt 3 § 8 ww. rozporządzenia). Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki nie zawiera na rysunku ww. elementów, a w szczególność rzędnych terenu, z których można by wywnioskować jak wody opadowe będą spływać. Część rysunkowa projektu zagospodarowania działki nie odnosi się także do relacji z działkami sąsiednimi. "Charakterystyczne rzędne" są konieczne w kontekście badanej sprawy, gdyż naniesienie ich powinno pozwolić na ustalenie rzeczywistego spływu wód opadowych. Tym bardziej, że w opisie technicznym przy pkt 5 w opisie architektoniczno – konstrukcyjnym zaznaczono, że rzędna bez zmian pozostaje jedynie od strony ściany wschodniej, gdyż z tej strony nie projektuje się podwyższenia. Z tego względu słuszny jest zarzut podniesiony przez skarżących, że niemożność ustalenia zmiany spływu wód opadowych jest następstwem nieprawidłowego sporządzenia projektu budowlanego – brak jest opracowania na temat skutków podwyższenia gruntu na działce, a także naniesienia wspomnianych rzędnych. Z powyższego wynika, że decyzja Starosty Powiatu w P. z dnia [...] maja 2001 r. dotycząca pozwolenia na budowę zatwierdziła projekt budowlany nienależycie sporządzony. Organ powinien rozważając ewentualność naruszenia § 29 zbadać projekt budowlany biorąc pod uwagę czy projekt w kontekście spływu wód opadowych spełnia wymogi § 8 pkt 2 ppkt 3 i pkt 3 ppkt 2 i 3 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 listopada 1998 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, dotyczącego wyodrębnienia w części rysunkowej projektu rzędnych określających poziom gruntu. Ponadto należy wskazać, że Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak: [...] dostrzegł te uchybienia i wskazał je w uzasadnieniu decyzji. Stąd nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, iż uchybienia te nie wynikają z akt sprawy. Wojewoda podkreślił, iż projekt nie rozwiązuje sposobu odwodnienia terenu ani nie przewiduje budowy muru oporowego na granicy działek, co przy istniejącym ukształtowaniu terenu zdaje się być konieczne. Stanowisko Wojewody [...] w tej kwestii jest prawidłowe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na mocy wyroku Sądu został zobowiązany do wyjaśnienia ww. kwestii. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że tego nie dokonał stwierdzając, że nie da się tego zrobić. W kontekście powyższych rozważań Sądu decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest błędna. Projekt budowlany nie jest kompletny i narusza przepis § 8 cyt. rozporządzenia. Sam Organ II instancji wskazuje, że niektórych kwestii nie da się bezspornie wyjaśnić. Oznacza to tyle, że projekt zawiera istotne braki, które w konsekwencji uniemożliwiły odniesienie się do zarzutów podniesionych przez skarżących. Uzasadnienie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kontekście powyższego nie jest kompletne. Każda decyzja administracyjna, w tym również decyzja wydana w postępowaniu nieważnościowym, musi spełniać wymogi określone w art. 107 kpa. Tymczasem zaskarżona decyzja nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego (§ 3 art. 107 kpa). Wyżej omówione zagadnienia, nie zostały przez organ odwoławczy należycie wyjaśnione i uzasadnione, czym naruszono art. 7, 77 § 1 i 107 kpa, i co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. art.145 par.1 ust.1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).