VII SA/Wa 1218/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-11
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę, odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji, mimo że projekt zagospodarowania działki mógł naruszać przepisy dotyczące odległości budynku od granicy działki?Ratio decidendi
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy prawa procesowego, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego i nie odnosząc się do ustaleń organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien był dokładnie zbadać, czy pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z przepisami, w szczególności z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, i ocenić ewentualne naruszenie prawa.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty udzielającej pozwolenia na budowę, uznając, że projekt zagospodarowania działki naruszał przepisy dotyczące odległości budynku od granicy działki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że odległość 4,0m została ustalona zgodnie z przepisami. Skarżący W. L. wniósł skargę do WSA, twierdząc, że ustalenia GINB ograniczają jego możliwości inwestycyjne.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant P. B., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] marca 2007 r. na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji nr [...] Starosty E. z dnia [...] lipca 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. i J. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z infrastrukturą towarzyszącą zlokalizowanego na działkach o nr [...] i [...] w miejscowości K.
W uzasadnieniu organ podał, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji złożył W. L. podając, że budynek objęty pozwoleniem na budowę usytuowany jest w odległości mniejszej od granicy z działką wnioskodawcy niż określa to rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ podał, że przeprowadzona w sprawie analiza projektu zagospodarowania działki, zatwierdzonego badana decyzją Nr [...] Starosty E. z dnia [...] lipca 2007 r. dowodzi, iż lokalizacja budynku mieszkalnego na działkach o nr [...] i [...]
w miejscowości K. nie spełnia wymogu §12ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odległości projektowanego budynku od granicy działki nr [...], będącej własnością W. L. Ponieważ zaprojektowany budynek zwrócony jest otworami okiennymi i drzwiowymi stronę granicy z działką nr [...], to jego budowa stosownie do przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, może być prowadzona jedynie w odległości min. 4,00m od granicy z wymienioną działką (przepis §12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Natomiast na zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki wymiar 4,00m dotyczy odległości ściany budynku z otworami od linii, która jest przedłużeniem granicy pomiędzy działkami o nr [...] i [...]. Istotny w sprawie jest fakt, iż granica pomiędzy tymi działkami przebiega ukośnie, w taki sposób, że patrząc od strony z której podano wymiar 4,00m, przybliża się ona do ściany zaprojektowanego budynku. W opisanej sytuacji odległość ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi przedmiotowego budynku od granicy z działką nr 56/1 jest zmienna i w sposób oczywisty, w każdym miejscu jest mniejsza niż wymagane prawem 4,00m. Analiza projektu architektoniczno - budowlanego dowodzi, że odległość tę pomniejsza dodatkowo zaprojektowany w tej ścianie wykusz, który nie został uwidoczniony
na zatwierdzonym projekcie zagospodarowania działki.
Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza m. in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Ustęp 3 tego artykułu stanowi, iż w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nakłada postanowieniem
na przedstawiającego projekt obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin, a po jego bezskutecznym upływie, wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji z dnia
[...] lipca 2006 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę, w sytuacji niezgodności projektu zagospodarowania działki omawianej inwestycji z przepisem §12 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi więc rażące naruszenie cytowanego wyżej przepisu art.35 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w związku z §12 ust. 1 pkt 1 w/w wymienionego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
i uzasadnia stwierdzenie nieważności badanej decyzji Nr [...] Starosty E. z dnia [...] lipca 2006 r.
Odwołanie od tej decyzji złożyli inwestorzy.
Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty E. z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że jak wynika z pisma Starostwa Powiatowego w E. z dnia [...] września 2006 r. kierowanego do inwestora i do wnioskującego "projektowana lokalizacja budynku mieszkalnego w granicy działek nr [...] i nr [...] w obrębie miejscowości K., gm. Ełk od granicy działki (nr [...]) wynosi 4,0m". Zaznaczona na projekcie zagospodarowania działki odległość 4,0m nie wskazuje punktu na ścianie projektowanego budynku, od którego miałaby być mierzona ta odległość. Należy uznać zatem tę odległość jako ustaloną zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Zdaniem organu projektowany budynek nie jest ściśle zdomiarowany na projekcie zagospodarowania terenu, co oznacza, że nie można stwierdzić naruszenia przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury przez decyzję Starosty E. Nr [...] z dnia [...].07.2006r.
Wobec tego organ odwoławczy uznał, że kontrolowana decyzja nie jest dotknięta żadna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. L., podnosząc, że ustalenia decyzji niezgodne z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury ograniczają możliwość inwestowania na jego działce.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc
o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło
do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] kwietnia 2007 r. uchylająca decyzję organu
I instancji z dnia [...] marca 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty E. z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie pozwolenia na budowę i odmawiająca stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Art. 16 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa.
Kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym,
tj. postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji ze skutkiem ex tunc.
Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Z tym, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny by traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
6 sierpnia 1984 r. II SA 737/84).
W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95).
Z takiego właśnie punktu widzenia winna być poddana kontroli decyzja Starosty E. z dnia [...] lipca 2006 r. udzielająca W. i J. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z uwzględnieniem, iż w postępowaniu nieważnościowym stosuje się zasady określone w art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa.
Należy nadto zauważyć, że zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo jak organ I instancji związany jest w/wskazanymi przepisami, a dodatkowo – ponieważ jego obowiązkiem jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy – jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, może skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić,
że organ odwoławczy naruszył omówione przepisy oraz zasady prawa procesowego
i to w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania w sposób, który pozwoliłby mu skontrolować decyzję organu I instancji i wydać prawidłowe rozstrzygnięcie, nie dokonał żadnych własnych ustaleń w końcu nie odniósł się do ustaleń poczynionych przez organ I instancji.
Organ odwoławczy powołał jedynie pismo Starosty Powiatu E. z dnia [...] września 2006 r., w którym organ ten przytoczył jedynie treść § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i zawarł niczym nie uzasadnione twierdzenie, że odległość planowanego budynku od granicy działki wynosi 4m.
Nadto organ odwoławczy podał, że na projekcie zagospodarowania terenu projektowany budynek nie jest ściśle zdomiarowany, co oznacza, że nie można stwierdzić naruszenia przepisu § 12 w/w rozporządzenia.
Po takich ustaleniach, iż projekt zagospodarowania terenu nie pozwala
na jednoznaczne stwierdzenie, czy usytuowanie planowanej inwestycji jest zgodne
z § 12 bezwzględnie obowiązujących przepisów wykonawczych, organ odwoławczy winien rozważyć, czy organ wydający pozwolenie na budowę nie naruszył rażąco przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, który nakładał na niego przed wydaniem pozwolenia na budowę obowiązek sprawdzenie projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi – a więc również pod względem prawidłowości usytuowania planowanej inwestycji od granicy działki.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, zdaniem Sądu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien skontrolować decyzję I instancji
i odnieść się do dokonanych przez ten organ ustaleń, a nadto wyjaśnić, czy przy wydawaniu decyzji pozwalającej na budowę zachowane zostały wymogi § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a jeśli nie to ocenić ustalone naruszenie prawa.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło