VII SA/Wa 1219/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę skargę oddala U Z A S A D A N I E N I E Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej Spółdzielni Inwestycji Mieszkaniowych [...] na budowę inwestycji - zespołu mieszkaniowego [...] - część II - budynek mieszkalny z garażem podziemnym, wjazdem, infrastrukturą techniczną i przyłączami, położonego na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] oraz działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z wnioskiem o uchylenie decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] wystąpiła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] z uwagi na brak jej udziału jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę. Organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, natomiast przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Prezydent [...] stwierdził, że projektowany 4-kondygnacyjny budynek przy ul. [...] w [...] usytuowany jest w odległości 11,00 m. od granicy działki inwestora i 13,5 m. od najbliżej położonych budynków Spółdzielni Mieszkaniowej [...], przy czym przestrzeń tę stanowią ogródki znajdujące się na płycie garażu oraz pas zieleni. W ocenie organu I instancji, projektowana inwestycja nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działek spółdzielni, a zatem brak jest podstaw do uznania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] za stronę w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Organ nie zgodził się z zarzutem, że nie zostały zachowane wymogi § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odnośnie zacieniania i przesłaniania Sygn. akt VII SA/Wa 1219/06 sąsiednich budynków. Za niezasadne organ uznał również twierdzenie, zgodnie z którym planowana inwestycja nie zapewnia prawidłowego dostępu dwustronnego dla celów ochrony przeciwpożarowej, ponieważ na terenie inwestycji zaprojektowano od strony północnej budynku drogę pożarową wraz z zawrotką. Prezydent [...]zauważył, iż projekt ten został zatwierdzony pod względem przepisów p.poż. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz uzyskał opinię komunikacyjną Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], natomiast śmietnik został usytuowany wewnątrz budynku, z wjazdem oddalonym o ok. 28,00 m. od najbliżej położonego budynku spółdzielni. Ponadto organ I instancji wskazał, iż inwestor przedstawił dokumentację geologiczno-inżynierską do projektu architektoniczno-budowlanego inwestycji, którą Biuro Ochrony Środowiska zaopiniowało bez zastrzeżeń, gdyż analiza przedłożonego opracowania wykazała, że spełnia ono wymagania określone w § 6, 17 i 19 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie (Dz. U. Nr 153, poz. 1779). Od powyższej decyzji wniosła odwołanie Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] zarzucając, iż nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym pomimo, iż jest jego stroną, ponieważ postępowanie to dotyczy interesu prawnego i faktycznego spółdzielni. W odwołaniu podniesiono, że organ I instancji nie uwzględnił przy rozpatrzeniu sprawy faktycznej odległości między najbardziej wysuniętymi elementami budynków Spółdzielni Mieszkaniowej [...] do granicy działki wynoszącej 1,05 m. - zaprojektowane fundamenty miały znajdować się w odległości 12 m. od ścian budynku spółdzielni, przy czym projektant założył, że budynki Spółdzielni [...] są posadowione 4 m. od granicy działki. W ocenie odwołującej się spółdzielni, faktyczna odległość między projektowanymi fundamentami a budynkami Spółdzielni [...] wynosi 9 m., natomiast fundamenty budowane są w odległości o 1-1,5 m. mniejszej niż w projekcie, ponadto wykusze w konstrukcji dachów i balkonów mogą tę odległość zmniejszyć jeszcze o 1,5-2 m. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...], uchylił Sygn. akt VII SA/Wa 1219/06 kwestionowaną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda [...] stwierdził, że zarzuty podnoszone przez odwołującego się nie mogą zostać rozpatrzone z przyczyn formalnych. Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 28 ustawy Prawo budowlane, interes prawny w sprawie pozwolenia na budowę oprócz inwestora i innych osób mogących również wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością objętą procesem inwestycyjnym, mają także właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości, którzy są uprawnieni (jako osoby trzecie) do żądania zarówno od inwestora, jak i od organu udzielającego pozwolenia na budowę zapewnienia im ochrony uzasadnionych interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewoda [...] zauważył, że zanim zostanie przeprowadzone postępowanie na żądanie strony, organ jest zobowiązany ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie, a więc ma on obowiązek ocenić, czy konkretna osoba fizyczna lub prawna jest, czy też nie jest stroną postępowania, przy czym o ocenie takiej rozstrzyga art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiący materialnoprawną podstawę kwestionowania danej decyzji oraz art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ podkreślił, że interes prawny oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu oraz zaznaczył, że nie budzi wątpliwości, iż mają go właściciele sąsiednich działek znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, gdyż w tym przypadku wynika on z norm art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który w zestawieniu z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego zapewnia ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ponadto organ odwoławczy dodał, iż precyzyjne zdefiniowanie interesu prawnego osób trzecich w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę jest możliwe dzięki wprowadzeniu do Prawa budowlanego pojęcia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, który zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 w/w ustawy stanowi teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w Sygn. akt VII SA/Wa 1219/06 zagospodarowaniu tego terenu. Organ wyjaśnił, że szczegółowe określenie, który z podmiotów poza inwestorem posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych, regulujących odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Wojewoda [...] stwierdził, iż w sytuacji, gdy inwestor buduje zachowując odległości przewidziane w tych przepisach, wówczas zgodnie ze znowelizowanym Prawem budowlanym nie można mówić o oddziaływaniu obiektu budowlanego na okoliczne nieruchomości, a w konsekwencji właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom tych działek nie przysługuje przymiot strony postępowania. Organ II instancji ocenił, że w przedmiotowej sprawie brak jest oddziaływania inwestycji na istniejący budynek odwołującego się, ponieważ należące do niego nieruchomości znajdują się w znacznej odległości i oddzielone są przestrzenią, którą stanowią ogródki usytuowane na płycie garażu oraz pas zieleni. W takiej sytuacji nie można mówić o oddziaływaniu inwestycji na działkę sąsiednią, gdyż jej usytuowanie nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - nie może zatem dojść do naruszenia uzasadnionych interesów odwołującego się. W ocenie organu odwoławczego, realizacja inwestycji nie utrudni ani nie pogorszy warunków istniejących w budynku skarżącego, tj. nie będzie on znajdować się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu. Wojewoda [...] stwierdził, iż na etapie postępowania w trybie wznowieniowym przed organem I instancji brak było podstaw do uznania skarżącego za stronę w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na budowę, natomiast wznowienie postępowania w stosunku do osoby nie będącej stroną oraz przeprowadzenie postępowania w trybie wznowieniowym było niedopuszczalne i z tego względu należało je umorzyć. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. Zdaniem skarżącego, organ administracji dążąc do pełnego wyjaśnienia sprawy powinien spowodować dokonanie odpowiednich pomiarów geodezyjnych, ponieważ faktyczna odległość wznoszonych budynków od budynków osiedla skarżącej spółdzielni jest ok. 1,5 m. mniejsza od przedstawionej w projekcie z powodu wykuszy istniejących w budynkach od strony Sygn. akt VII SA/Wa 1219/06 realizowanej inwestycji. Podniesiono, że dokumentacja projektowanej zabudowy różni się od jej faktycznej realizacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania oraz trafność wykładni przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Tego rodzaju wady i uchybienia w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Kontrolą Sądu została objęta decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółdzielni Inwestycji Mieszkaniowych [...] pozwolenia na budowę inwestycji - zespołu mieszkaniowego [...] - część II - budynek mieszkalny z garażem podziemnym, wjazdem, infrastrukturą techniczną i przyłączami, położonego na terenie działek nr ew. [...] z obrębu [...] oraz działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] złożyła w niniejsze sprawie Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. Stosownie do art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje Sygn. akt VII SA/Wa 1219/06 tylko na żądanie strony. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wyłącznie przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają legitymację procesową strony, dlatego podmiot zgłaszający żądanie wszczęcia postępowania powinien ów interes wykazać (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 1610/97). Regulacja prawna zawarta w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) ściśle precyzuje w art. 28 ust. 2 pojęcie strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wskazany przepis prawny stanowi, iż stronami tego postępowania są wyłącznie: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Z akt sprawy wynika, że brak jest oddziaływania planowanej inwestycji na budynek skarżącej spółdzielni ze względu na oddzielenie nieruchomości przestrzenią, którą stanowią ogródki usytuowane na płycie garażu oraz pas zieleni, zatem inwestycja ta nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a w szczególności wymogów dotyczących zacieniania i przesłaniania sąsiednich budynków zawartych w § 13 i § 60 cytowanego rozporządzenia. Należy podnieść, iż stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej podmiotu, wówczas nie można mówić o istnieniu interesu prawnego, a więc - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Sygn. akt VII SA/Wa 1219/06 Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a zatem sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może swego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA z dnia 27 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1285/98). W sytuacji, gdy podmiot wnoszący podanie nie posiada przymiotu strony postępowania, podanie nie może zostać rozpatrzone merytorycznie. W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], jednakże odmawiając uchylenia w/w decyzji wydał rozstrzygnięcie merytoryczne. Zakwestionowanie legitymacji skarżącej spółdzielni do bycia stroną powinno było skutkować odmową wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych. Jeżeli w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie, pomimo że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W sytuacji braku oddziaływania spornej inwestycji na budynek skarżącej spółdzielni, Wojewoda [...] wydając zaskarżone rozstrzygnięcie prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przeprowadzone przez ten organ. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.