VII SA/Wa 122/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi I. K., W. P. oraz J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ust. 2, 4, 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane postanowił: 1) wstrzymać roboty budowlane prowadzone przez A. P. przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo – usługową zaprojektowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] położonych w M. przy ul. [...]; 2) ustalić wymagania niezbędnych zabezpieczeń: - ścian fundamentowych przed szkodliwym dzianiem czynników atmosferycznych, - teren budowy przed dostępem osób trzecich; 3) nałożył również obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem lokalizacji inwestycji od granicy działek. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na wniosek I. K., W. P. i J. J. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługowo – handlową zaprojektowanego na działkach [...] położonych w M. przy ul. [...]. Wskazał, iż inwestor roboty budowlane przy tym obiekcie prowadzi na podstawie ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. wydanej przez Starostę M. Projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją uprawnia inwestora do budowy budynku mieszkalnego z częścią handlowo – usługową, podpiwniczonego o trzech kondygnacjach naziemnych i wysokości pomieszczeń w poziomie piwnic 220 cm. Z ustaleń faktycznych wynika, że inwestor przy realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego dokonał odstępstw polegających na zmianie powierzchni zabudowy liczby kondygnacji (rezygnacja z piwnic), zmianie przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych fundamentów. Tym odstępstwom organ nadzoru budowlanego dał przymiot istotnych, a zatem wstrzymanie robót było zasadne. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, po zapoznaniu się z zażaleniem I. K., W. P. i J. J. umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu stwierdził, iż wnoszący zażalenie nie posiadają przymiotu strony, gdyż nie posiadają interesu prawnego w sprawie budowy przedmiotowego budynku. Bezpośrednie zainteresowanie I. K., W. P. oraz J. J. rozstrzygnięciem sprawy świadczy zdaniem organu II instancji jedynie o ich interesie faktycznym, który nie jest przesłanką do uznania ich za stronę postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. złożyli I. K., W. P. i J. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie budowy prowadzonej przez A. P. W uzasadnieniu skargi podali, że są spadkobiercami małżonków J., którym z naruszeniem prawa wywłaszczono nieruchomości – działka nr [...] przy ul. [...] w M. Wskazali, iż sprawa administracyjna o zwrot ewentualnie o odszkodowanie za wywłaszczoną działkę jest w toku. Natomiast ludzie, którzy otrzymali niezgodnie z prawem wywłaszczoną działkę skarżących – chcą budować na niej niezgodnie z prawem budowlanym. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w sprawie skarżący nie zostali uznani za strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, co prowadzić musiało do wydania w dniu [...] listopada 2005 r. postanowienia umarzającego postępowanie zażaleniowe. Organ wskazał także, że podnoszony w skardze fakt toczącego się postępowania administracyjnego o zwrot na rzecz skarżących działki wchodzącej w skład działek, na których realizowana jest sporna nieruchomość nie może stanowić przesłanki umożliwiającej organowi nadzoru budowlanego uznanie skarżących za strony postępowania toczącego się w sprawie spornego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać trzeba, iż sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego z daty podejmowania kontrolowanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r., którym organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte na skutek zażalenia I. K., W. P., J. J., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...], którym wstrzymano roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo – usługową, ustalono wymagania niezbędnych zabezpieczeń oraz zobowiązano inwestora do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót budowlanych. Zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 141 § 1 kpa prawo do wniesienia zażalenia przysługuje stronie postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż skuteczny środek zaskarżenia w postaci zażalenia może wnieść tylko strona postępowania administracyjnego. W rozumieniu art. 28 kpa, pojęcie strony wiąże się z interesem prawnym lub obowiązkiem, wynikającym z konkretnego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa materialnego. Stroną nie jest więc każda osoba, która formułuje zarzuty co do zgodności z prawem wykonanych robót - niezależnie od ich zasadności – lecz podmiot posiadający interes prawny w ich podnoszeniu. Wskazać trzeba, iż w sprawach budowlanych interes prawny wynika przede wszystkim z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy postępowanie, jak również z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiednich (art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Zaś "osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w postępowaniu brać udział jako strona postępowania, powinna wykazać, iż pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki, powinien więc udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem lub użytkownikiem wieczystym) nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się sporna inwestycja i że inwestycja ta narusza jego uzasadnione interesy prawne, dodatkowo wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. Z akt sprawy wynika, iż skarżący są spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości o nr [...] położonej przy ul. [...] w M., która to nieruchomość została wywłaszczona. Ubiegają się oni wprawdzie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, okoliczność ta jednak nie uzasadnia przyjęcia, iż mają oni interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę wydanego na rzecz A. P. Wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że niezrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia, przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., IV SA 2214/97 LEX nr 43718). Ponadto zauważyć trzeba, iż na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. skarżąca W. P. oświadczyła, że wraz z rodzeństwem odzyskała prawo do działki. Wskazała, iż nie jest pewna jej numeru. Po okazaniu przez Przewodniczącego Składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie mapy dołączonej do protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2004 r. oświadczyła, że działka odzyskana przez skarżących to albo działka [...] albo działka [...]. Ponadto oświadczyła, iż odzyskana przez skarżących działka nie graniczy bezpośrednio z działką objętą przedmiotową inwestycją, o której zwrot też ubiegają się skarżący. Zdaniem Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika jednoznacznie, iż skarżący nie są ani właścicielami, ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości przeznaczonej pod sporną inwestycję jak i nie są ani właścicielami, ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania spornego obiektu. Uznać więc trzeba za słuszne twierdzenie organu II instancji, iż zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia2004 r., złożył podmiot nie mający przymiotu strony w sprawie, co oznacza, iż postępowanie zażaleniowe winno być zakończone na jego wstępnym etapie z uwagi na nieskuteczność wniesionego środka zaskarżenia. Na marginesie tylko zauważyć trzeba, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy jednostka wnosząca zażalenie wskazuje, iż rozstrzygniecie organu I instancji dotyczy jej interesu prawnego, to organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać to zażalenie tzn. ma obowiązek zweryfikować subiektywne twierdzenie wnoszącego taki środek zaskarżenia o istnieniu, bądź nieistnieniu jego interesu prawnego, w sposób przewidziany dla postępowania zażaleniowego. Dopiero, gdy w wyniku rozpoznania zażalenia organ stwierdzi, że jednostka ta nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego to zobligowany jest on wówczas do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. POS 16/98 ONSA 1999/4/119). W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznając, iż I. K., W. P. oraz J. J. nie posiadają przymiotu strony, wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2005 r. umarzające postępowanie zażaleniowe, a więc orzekł zgodnie z wyżej określonymi wymogami. Dlatego też, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Sąd nie stwierdził, aby wydane zostało ono z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.