VII SA/Wa 122/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowy Domów Jednorodzinnych " [...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji a także postanowienie nr [...] [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Budowy Domów Jednorodzinnych [...] w [...] kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] maja 2007r. nakazującą rozbiórkę sieci kanalizacyjnej na terenie SBDJ "[...]" w [...] . Organ odwoławczy uznał, że postępowanie przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego z urzędu w sprawie samowolnie wykonanej sieci kanalizacyjnej było zgodne z procedurą wynikającą z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016). Postępowanie zostało wszczęte na skutek pisma z dnia 27 października 2006r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w związku ze stwierdzeniem zanieczyszczenia wody w rowie melioracyjnym ściekami z Osiedla SBDJ "[...]" w [...]. Według ustaleń kontroli z dnia [...] października 2006r. przyczyną zanieczyszczania była nieszczelna sieć kanalizacyjna, podłączenie kolektora ściekowego do istniejącej sieci drenarskiej, jak również nieszczelności dwóch zbiorników do magazynowania ścieków. Organ działając na podstawie art. 48 b ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane postanowieniem nr [...] w dniu 11 stycznia 2007r. nałożył na SBDJ "[...]" osiedle [...] obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy od otrzymania postanowienia dokumentacji powykonawczej wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych a także zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto zaświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, że sieć kanalizacyjna została wykonana do końca roku 1999r. z przeznaczeniem na odprowadzenie ścieków bytowych z 92 budynków mieszkalnych. Termin złożenia dokumentacji upłynął dnia 19 kwietnia 2007r., zaś w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku miał zastosowanie art. 48 ust. 4, który zobowiązuje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Ustawy Prawo budowlane. 1 Sygn. akt VII SA/Wa 122/10 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie Spółdzielni, że dla inwestycji polegającej na budowie kanalizacji sanitarnej przeznaczonej do realizacji na terenie wsi [...]. Spółdzielnia uzyskała decyzję Burmistrza Gminy [...] w [...], która była ważna do 7 kwietnia 1996r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Budowy Domów Jednorodzinnych "[...]" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej zarzucając organom niewłaściwe zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane i nie wzięcie pod uwagę art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz. U nr 88, poz. 665). Skarżąca podniosła, że nie określono w decyzji precyzyjnie zakresu rozbiórki sieci, która składa się z magistrali, kolektora i przyłącza do poszczególnych posesji. Skarżąca podniosła także, iż brak alternatywy w zakresie odbioru ścieków bytowych Osiedla skłonił ją do złożenia wniosku o dopuszczenie do użytkowania wykonanej sieci wodno - kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. została wydana w postępowaniu zmierzającym do legalizacji przedmiotowej sieci kanalizacyjnej, które to postępowanie Sygn. akt VII SA/Wa 122/10 na gruncie Prawa budowlanego z 1994r. po nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. z 2003r. nr 80, poz. 718) jest zasadą w przypadku samowoli budowlanej. Oznacza to, że nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma pozytywnych możliwości legalizacji. Legalizacja nie jest też obowiązkiem, ale uprawnieniem inwestora. Warunkiem legalizacji zaś jest zgodność konkretnej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także z przepisami o warunkach technicznych. Z dniem 29 grudnia 2007r. tj. z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie sygn. akt P 37/06 (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007r. nr 247, poz. 1844) utracił moc przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Ustawy Prawo budowlane w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania". Trybunał Konstytucyjny uznał, że przy ocenie zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może mieć znaczenia termin uzyskania decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy, bowiem ma ona charakter wyłącznie dla organu informacyjny. Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli budowlanej winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany samowolnie nie narusza przepisów prawa, w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Zrównanie pozycji inwestorów, którzy dopuścili się samowoli budowlanej na terenach objętych planem miejscowym i na terenach pozbawionych planu oznacza dopuszczenie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu również w trakcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana po ogłoszeniu w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r. stąd organ odwoławczy winien mieć na uwadze dokonaną w nim wykładnię art. 48 Ustawy Prawo budowlane będącego podstawą materialno - prawną decyzji organu pierwszej instancji. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego bez względu na to, czy zostało wydane w postępowaniu wszczętym pytaniem prawnym, wnioskiem czy skargą konstytucyjną ma moc powszechnie obowiązującą również w tym sensie, że oddziaływuje ono na wszelkie toczące się w chwili jego ogłoszenia postępowania sądowe i administracyjne. Zasadą jest, że orzeczenie Trybunału wchodzi w życie z dniem jego ogłoszenia w stosownym dzienniku, i z tym właśnie dniem - o ile jest ono orzeczeniem negatywnym - niekonstytucyjny przepis traci moc obowiązującą, a zatem nie może być stosowany przez Sądy i organy administracyjne w sprawach wszczętych przed dniem Sygn. akt VII SA/Wa 122/10 ogłoszenia orzeczenia, a nie rozstrzygniętych do tego dnia (wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2009r., sygn. akt I OSK 586/08). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zapadło przed ostatecznym rozpatrzeniem i rozstrzygnięciem sprawy, stąd borgan odwoławczy winien wziąć pod uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o przepis częściowo niekonstytucyjny. Skoro została dopuszczona możliwość uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w toku postępowania legalizacyjnego należało uchylić także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r. nakładające obowiązek przedstawienia stosownych dokumentów. Organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przedmiotowej kanalizacji będzie więc zobowiązany do ponownego wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 3 (ew. 49 b ust. 2) Ustawy Prawo budowlane określając obowiązki, jakie winien spełnić inwestor w szczególności winien on wykazać zgodność przedmiotowej sieci kanalizacyjnej z przepisami o planowaniu przestrzennym, a także, że nie zostały naruszone przepisy, w tym techniczno - budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przedłożenie w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane, jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego w tym wypadku sieci kanalizacyjnej i umożliwi dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, a więc także ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm).