VII SA/Wa 122/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-20
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Bożena Więch - Baranowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobudówka mieszkalna z gankiem, wybudowana w 1994 r. bez pozwolenia na budowę, na terenie przeznaczonym pod zabudowę portową, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dobudówka mieszkalna z gankiem, wybudowana w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, na terenie przeznaczonym pod zabudowę portową, podlega nakazowi rozbiórki. Zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. było uzasadnione, ponieważ obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie budowy oraz na terenie, który zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego nie był przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dobudówki mieszkalnej z gankiem, wybudowanej w 1994 r. przez M. G. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ administracji uznał, że obiekt jest samowolą budowlaną, ponieważ jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w okresie budowy oraz z obecnie obowiązującym planem, który przeznacza teren pod funkcje portowe. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego i planowania przestrzennego oraz przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/Wa 122/13
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 103 ust. 2, art. 83 ust. 3 w związku z art. 82 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, póz. 1623 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz.229; ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, póz. 1071), wobec sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie wybudowania (jako samowoli budowlanej) dobudówki mieszkalnej z gankiem, o pow. 38,30 m3 do istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce Nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz obecnie obowiązującego planu, przez M. G. i o niemożności jej bezpłatnej legalizacji, nakazał M. G., rozbiórkę samowoli budowlanej tj. dobudówki mieszkalnej z do istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce Nr [...]w graniach portu morskiego w [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że M. G. wystąpiła z wnioskiem o legalizację ww. dobudówki mieszkalnej z gankiem do istniejącego budynku mieszkalnego, załączając odpowiednie dokumenty.
Z opracowanego orzeczenia technicznego oraz załączonych oświadczeń wynika, że dobudówka z gankiem została wybudowana w 1994 r. z tego względu w sprawie ma zastosowanie ustawa Prawo budowlane z 1974 r.
Zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] obowiązującego w latach 1967-1994, zapis dla działki Nr [...], brzmi: -"[...]- przemysł uciążliwy str. (strefa uciążliwości) 300m", zaś w opisie ww. planu "Lokalizacja Ważniejszych Urządzeń" wskazany teren został opisany następująco "[...]" (tj. Przedsiębiorstwo [...] "[...]" - Przedsiębiorstwo Państwowe w [...]).
Zgodnie z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym w 2004 r., teren na którym położona jest działka Nr [...], obręb [...] oznaczony jest symbolem [...] - teren portów i przystani służący przede wszystkim obsłudze transportu wodnego i lądowego, przeładunkom i rybołówstwa, a według ustaleń szczegółowych jest to Wolny Obszar Celny "[...]". Teren zabudowany do modernizacji i adaptacji zgodnie z ustaleniami dla kategorii terenów portowych według § 105 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Preferowana jest lokalizacja funkcji korzystających z transportu wodnego, wymagających bezpośredniego dostępu do akwenu portowego oraz bocznic kolejowych.
Zgodnie z ww. ustaleniami, na terenach portu nie dopuszcza się koncentrowania obiektów budowlanych mogących uniemożliwiać funkcjonowanie tych trenów. Dotyczy to również zmian użytkowania lub rozbudowy istniejących obiektów. Inne użytkowanie terenu niż ustalone dla terenów portu jest niedopuszczalne.
W tym stanie rzeczy organ wskazał, że zasadnym było zastosowanie art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Organ ponadto wskazał, że ze względu na sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie wybudowania dobudówki oraz obecnie obowiązującego, [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] marca 2010. r., wydał decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie i legalizację samowoli budowlanej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ I instancji po wykonaniu zaleceń organu wyższego stopnia ponownie wydał decyzję w dniu [...] października 2010 r., odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie oraz legalizację samowoli budowlanej.
M. G. złożyła odwołanie od ww. decyzji do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. ( a nie jak podano w decyzji organu I instancji - decyzją z dnia [...] maja 2012 r.) , znak: [...] organ ten utrzymał w macy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r.
Wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oraz legalizację samowoli budowlanej.
Z tych względów organ orzekł jak w sentencji.
Odwołanie od ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] września 2012 r. wniosła M. G.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r.
W uzasadnieniu wskazał, że orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., było możliwie tylko w sytuacji kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: 1. obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy (czyli także bez pozwolenia na budowę); 2. obiekt został wniesiony na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (np. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub (alternatywnie) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Niewątpliwym jest, że pierwsza z ww. przesłanek została spełniona albowiem, M. G. wykonała przedmiotową dobudówkę bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Zgodnie natomiast z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] obowiązującego w latach 1967-1994 zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. zapis dla działki nr [...] brzmi "[...]. (strefa uciążliwości) 300 m", zaś w opisie ww. planu "Lokalizacja Ważniejszych Urządzeń" wskazany teren został opisany następująco "[...] "[...]" (tj. Przedsiębiorstwo [...] "[...]" - Przedsiębiorstwo Państwowe w [...]).
Zgodnie natomiast z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. obowiązującym obecnie, teren na którym zlokalizowana jest sporna inwestycja jest oznaczony symbolem [...]- teren portów i przystani morskich służący przede wszystkim obsłudze transportu wodnego i lądowego, przeładunkom i rybołówstwa. Według ustaleń szczegółowych jest to Wolny Obszar Celny "[...]". Teren zabudowany do modernizacji i adaptacji zgodnie z ustaleniami dla kategorii terenów portowych określonymi w § 105 miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Preferowana lokalizacja funkcji korzystających z transportu wodnego, wymagających bezpośredniego dostępu do akwenu portowego oraz bocznic kolejowych. Zgodnie z ww. ustaleniami, na terenach portu nie dopuszcza się koncentrowania obiektów budowlanych mogących uniemożliwić funkcjonowanie tych terenów. Dotyczy to również zmian użytkowania lub rozbudowy istniejących obiektów. Inne użytkowanie terenu niż ustalone dla terenów portów jest niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że sporna inwestycja nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zarówno z daty realizacji inwestycji, jak również miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Rozbudowa została wykonania niezgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami (brak pozwolenia na budowę) oraz została zrealizowana na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę (ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego).
Mając na względzie powyższe organ stwierdził, że [...] WINB w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, prawidłowo zastosował art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję wniosła M. G. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 37 w zw. z art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane w zw. z art. 35 ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym
2) art. 33 ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym
3) art. 7, 8 i 9 k.p.a.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.
1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu, skarga zaś nie jest zasadna.
Ustalenia dokonane przez organ administracyjny są pełne i prawidłowe. Przedmiotowy obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w 1994r. Zatem zgodnie z treścią przepisu art. 103 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 24 października 1974r. Wymieniona ustawa, podobnie jak obecnie obowiązująca, wymagała wykonywania robót budowlanych po wcześniejszym uzyskaniu pozwolenia na budowę- wg. art. 28 ust.1. Według treści art. 3 ustawy obiekty budowlane mogły być budowlane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym . Natomiast art. 1 ustawy przewidywał wykorzystanie terenów na cele budowlane zgodnie z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Plany te były uchwalane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym, obowiązującej na datę dokonanej samowoli budowlanej będącej przedmiotem postępowania w sprawie. Wymieniona ustawa o planowaniu przestrzennym w art. 8 również wskazywała , że przepisy prawa budowlanego określają wykorzystanie gruntów zgodnie z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zasadę tę powtarzała w art. 33 wskazując, że plan miejscowy stanowi podstawę gospodarki gruntami, wydawania decyzji w sprawie wykorzystania gruntów na cele inwestycyjne. Natomiast przepis art. 35 ust. 1 przewidywał jedynie, że obszary dla których plan miejscowy ustalał inne przeznaczenia mogły być wykorzystywane w sposób dotychczasowy, do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem. Na takich obszarach , w myśl art. 35 ust. 2, mogły być budowane jedynie obiekty tymczasowe, jeżeli ich budowa była niezbędna do prawidłowego wykorzystania gruntów, lub obiekty, które mogły być adoptowane do przyszłego, zgodnego z planem miejscowym, sposobu użytkowania. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie. Skarżąca wybudowała trwały obiekt budowlany. Zrobiła to w warunkach samowoli budowlanej oraz wbrew regulacjom obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo zatem organ uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego z 1974r.
Przypomnieć należy, że zgodnie z jego treścią obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy podlegają rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Nie budzi wątpliwości Sądu, że niezgodność, z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy niezgodności z warunkami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wynika to wprost z przywołanych wyżej przepisów. Twierdzenie skarżącej, iż powinna uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej gdyż na danym terenie znajdują się wcześniej zaadoptowane na ten cel budynki mieszkalne nie jest uzasadnione. Przedmiotowa dobudówka z gankiem została wybudowana jako nowy, stały obiekt budowlany i nie wypełnia, wbrew twierdzeniom skarżącej, znamion przepisu art. 35 ust.li 2 ustawy o planowaniu przestrzennym z 12 lipca 1984r. Nie została wybudowana przed wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest też obiektem tymczasowym.
Prawidłowo organ ustalił, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] obowiązującego w latach 1967- 1994 zatwierdzonego uchwałą Nr [...]Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1966r. zapis dla działki nr [...], na której posadowiono przedmiotowy obiekt budowlany, brzmiał "[...]-[...] (strefa uciążliwości) 300 m", zaś w opisie ww. planu "Lokalizacja Ważniejszych Urządzeń". Wskazany teren został też opisany "[...]" (tj. Przedsiębiorstwo [...] "[...]" - Przedsiębiorstwo Państwowe w [...]).
Zgodnie natomiast z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2004 r., obowiązującym na datę orzekania organu, teren na którym zlokalizowana jest sporna inwestycja został oznaczony symbolem [...]- teren portów i przystani morskich służący przede wszystkim obsłudze transportu wodnego i lądowego, przeładunkom i rybołówstwa. Według ustaleń szczegółowych jest to Wolny Obszar Celny "[...]". Teren zabudowany do modernizacji i adaptacji zgodnie z ustaleniami dla kategorii terenów portowych określonymi w § 105 miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Preferowana lokalizacja funkcji korzystających z transportu wodnego, wymagających bezpośredniego dostępu do akwenu portowego oraz bocznic kolejowych. Zgodnie z ww. ustaleniami, na terenach portu nie dopuszcza się koncentrowania obiektów budowlanych mogących uniemożliwić funkcjonowanie tych terenów. Dotyczy to również zmian użytkowania lub rozbudowy istniejących obiektów. Inne użytkowanie terenu niż ustalone dla terenów portów jest niedopuszczalne.
Prawidłowość tych ustaleń dała podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki omawianej samowoli budowlanej.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania z art. 7, 8 i 9 -k.p.a., ani innych przepisów proceduralnych w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Ustalenia dokonane przez organ znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Skarżąca uczestniczyła w toku postępowania administracyjnego. Wnioski wyciągnięte przez organ są prawidłowe. Zastosowanie przepisów prawa materialnego nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu. Domaganie się skarżącej zastosowania art. 42 prawa budowlanego z 1974r., stanowiącego o pozwoleniu na użytkowanie, jest w warunkach tej sprawy nieuzasadnione Zwłaszcza, że było to przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego kontrolowanego przez sąd administracyjny negatywnie zakończonego dla skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151
p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło