VII SA/Wa 1221/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. P. kwotę 390 (trzysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1221/06 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] na rzecz Z. M.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wystąpił właściciel sąsiedniej nieruchomości P. P.. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stroną w sprawach z zakresu prawa budowlanego mogą być wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Odległość projektowanej inwestycji jest zgodna z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 79, poz. 690 z późn.zm.) i wynosi 3m od granicy działki skarżącego, wysokość budynku wynosząca 5,76m nie stanowi uciążliwości w zakresie zacieniania pomieszczeń mieszkalnych. W związku z powyższym wobec uznania braku przymiotu strony organ odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. P.. Decyzji zarzucił naruszenie prawa procesowego art. 7, art. 10 § 1 , art. 28, art. 61 § 4, art. 75, art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 2, art. 159 § 1 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego :art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt b oraz pkt 8 i 9, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 2, art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane , § 12, 13, 26, 28, 29, 30, 34, 35 126 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 79. poz. 690 z późn.zm.) Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. VII SA/Wa 1221/06 Podniósł, iż projekt zagospodarowania działki stanowiący część projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. został sporządzony na wadliwej mapie dla celów projektowych. Spowodowało to, iż planowany budynek ma powstać w odległości mniejszej niż 3m od granicy z działką skarżącego. Wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powinno być wszczęte z urzędu ponieważ pozwolenie na budowę zostało wydane bez zgody współwłaścicielki nieruchomości a także bez zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Organ zignorował także kwestię rozbiórki budynków na działkach nr [...] i [...] usytuowanych przy granicy z działką nr [...] i trwale połączonych z budynkami stanowiącymi własność skarżącego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2006r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stroną postępowania jest właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego. Właściciel działki sąsiedniej musi zatem wykazać interes prawny w tym konkretnym postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego skarżący P. P. takiego interesu nie wykazał. Powoływana przez skarżącego okoliczność, że toczy się postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nie powoduje zmiany w przebiegu linii granicznej między spornymi działkami. Nabycia przymiotu strony nie powoduje też postanowienie zabezpieczające Sądu Rejonowego w [...], ponieważ nie zmienia ono własności spornego gruntu. Przymiot strony skarżący może uzyskać, jeżeli w wyniku prawomocnego orzeczenia Sądu o rozgraniczeniu nabędzie on tytuł prawny do spornego gruntu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł P. P.. Ponownie zarzucił decyzji naruszenie prawa procesowego art. 7, art. 10 § 1 , art. 28, art. 61 § 4, art. 75, art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 2, art. 159 § 1 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego :art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt b oraz pkt 8 i 9, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 2, art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, § 12, 13, 26, 28, 29, 30, 34, 35 i 126 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 VII SA/Wa 1221/06 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący wskazał, iż organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego w sprawie, oparł się natomiast na błędnych ustaleniach Wojewody [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił, iż mapa do celów projektowych sporządzona dla działek [...] i [...] obejmuje część sąsiedniej działki stanowiącej własność skarżącego. Skarżący zarzucił naruszenie § 28 i 126 ww. Rozporządzenia poprzez zatwierdzenie w projekcie budowlanym odprowadzania wód opadowych bezpośrednio go gruntu co powoduje zalewanie pomieszczeń niżej położonych na działkach należących do skarżącego, mimo, iż działka inwestora posiada dostęp do kanalizacji deszczowej. Organ odwoławczy pominął również fakt, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. rozstrzygnięto o rozbiórce budynków na działkach nr [...] i [...] usytuowanych przy granicy działki nr [...] i trwale połączonych wspólną ścianą z budynkami na działce nr [...]. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ zobligowany był zatem w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek w przedmiocie wszczęcia VII SA/Wa 1221/06 postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa polegającą na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną uznania podmiotu za stronę w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę stanowi art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.). Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony przez organ architektoniczno - budowlany w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Obszar oddziaływania nie dotyczy jedynie możliwości zabudowy działki sąsiedniej, lecz jest również związany z możliwością ograniczenia zagospodarowania tej nieruchomości chociażby poprzez jej zalewanie czy inne immisje, które mogą powstać w wyniku zagospodarowania działki inwestora. Właścicielowi sąsiedniej nieruchomości tylko wówczas nie będzie służył VII SA/Wa 1221/06 przymiot strony, gdy nie będzie mógł wskazać konkretnego naruszenia przepisu prawa z którym wiąże się jego prawo do żądania działania organu administracji. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy uznać, iż postępowanie prowadzone przed wszczęciem postępowania nieważnościowego zostało przeprowadzone przez organ z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż jak wynika z załączonych akt administracyjnych, zatwierdzony projekt budowlany przewidywał również rozbiórkę obiektów posadowionych w tzw. ostrej granicy działek inwestorów i skarżącego. Konieczne stało się zatem zbadanie prawa skarżącego do występowania w charakterze strony również pod tym względem. Organ takich ustaleń nie poczynił. Jest to tym istotniejsze, iż budynki, których rozbiórkę zatwierdzono w decyzji o pozwoleniu na budowę połączone były wspólną ścianą z budynkami skarżącego. Z akt sprawy nie wynika jaki jest zakres rozbiórki i czy nie naruszy on również budynków stanowiących własność skarżącego, chociażby poprzez rozbiórkę jednej ze ścian. Niemniej uznać jednakże należało, iż poprzez włączenie do zakresu decyzji o pozwoleniu na budowę również prawa do rozbiórki tak posadowionych obiektów oznacza, iż zakres inwestycji objętej przedmiotową decyzją oddziaływuje na działkę sąsiednią. Organ z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 k.p.a. nie odniósł się do zarzutów Skarżącego, dotyczących w szczególności możliwości zalewania jego działki przez wody opadowe w wyniku pozwolenia na budowę wydanego w ocenie skarżącego z naruszeniem § 28, 34 i 126 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ustalenie, iż przepisy te zostały naruszone może wiązać się z koniecznością uznania, iż działka skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego inwestorów, a tym samym służy mu przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, aczkolwiek nie musi przesądzać o rozstrzygnięciu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodzić się natomiast należy z organem administracji, iż do czasu wydania orzeczenia przez sąd powszechny w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości , § 12 VII SA/Wa 1221/06 tego rozporządzenia nie mógł być podstawą do wywiedzenia prawa skarżącego do występowania w tej sprawie w charakterze strony. Ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają wskazane wyżej przepisy w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), należało orzec jak w sentencji. Zakres w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.)