VII SA/Wa 1221/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. J. na pismo Prezydenta W. – Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania w sprawie reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania postanawia: odmówić M. J. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego i adwokata. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zauważyć trzeba, że treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, to strona musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego w tej sprawie przez M. J. wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. M. J. w piśmie z dnia 7 września 2013 r. zawarł wniosek o ustanowienie pełnomocnika, podnosząc, że nie posiada środków na opłacenie pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i małoletniego syna. Wskazał, że aktualnie nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej oraz nie otrzymuje wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w M. Sp. z o.o. Oświadczył, że jedynym dochodem, jaki uzyskuje, jest wynagrodzenie za pracę w P. Sp. z o.o. w wysokości 1600 zł brutto. Podniósł, że M. Sp. z o.o. nie wykonuje aktualnie działalności gospodarczej, a powodem jej zawieszenia jest bezprawne odebranie pojazdów ciężarowych spółce pod pozorem popełnienia przestępstwa. Wskazał, że pomimo wyroków uniewinniających organy ścigania nie oddają pojazdów, co uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej zarówno spółce, jak i skarżącemu (nadesłał jednocześnie wyroki uniewinniające skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa). Wskazał też, że aktualnie sporadycznie otrzymuje z tytułu egzekucji należności za lata poprzednie drobne kwoty wyegzekwowane nieregularnie w różnych postępowaniach w wysokości od 20 do 300 zł. Są to łącznie kwoty rzędu 100 – 400 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący otrzymuje sporadycznie od rodziców pomoc w postaci żywności o wartości 20 – 50 zł miesięcznie. Wskazał, że pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej. Oświadczył, że żona prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe w K., a on nie zna jej dochodów. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu, w którym zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego i adwokata, wynika, że skarżący uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1041 zł netto, ma na utrzymaniu 8-letniego syna. Oświadczył, że mieszka w wynajętym mieszkaniu, za który płaci czynsz w kwocie 600 zł, opłaty za media wynoszą 120 – 160 zł miesięcznie. Wskazał też, że na leki wydaje 140 – 200 zł miesięcznie, spłaca kredyt za samochód (Opel Combo) w kwocie 150 zł. Pismem z dnia 10 października 2013 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia za pracę; nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe oraz wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy; wskazanie, czy małżonka skarżącego uczestniczy w utrzymaniu syna (jeśli tak, jakie kwoty przeznacza miesięcznie na utrzymanie syna); wskazanie, czy wnioskodawca posiada jakiekolwiek nieruchomości oraz czy posiada oprócz Opla Combo inne pojazdy mechaniczne. Pismem z dnia 10 października 2013 r. wezwano też skarżącego do wskazania, czy prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą P.; jeśli tak, należało wskazać wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych w związku z jej prowadzeniem; jeśli skarżący nie prowadzi ww. działalności, należało wykazać, że działalność została zawieszona lub zlikwidowana. W odpowiedzi na to pismo skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, poza samochodem marki Opel nie posiada innych samochodów. Podniósł, że wskutek wstrzymania działalności gospodarczej na jego rachunek nie wpływały żadne kwoty, bank wypowiedział mu więc umowę rachunku. Nadesłał zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2011 r. z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskał dochód w wysokości 32.152 zł., w 2012 r. – w wysokości 16.776 zł. Z działalności gospodarczej w 2011 r. przychód wyniósł 267.355 zł (a koszty uzyskania przychodu – 271.121 zł), natomiast w 2012 r. przychód wyniósł 35.399 zł (koszty uzyskania przychodu – 54.722 zł). Ustosunkowując się do wezwania do nadesłania zaświadczenia pracodawcy o wysokości wynagrodzenia, skarżący nadesłał miesięczne raporty ZUS o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach (w raportach tych jako podstawa wymiaru składek widnieje kwota 1600 zł). Wskazał, że z uwagi na fakt, iż jest formalnie prezesem w spółce pracodawcy, tylko on mógłby podpisać takie zaświadczenie, co mogłoby wzbudzić podejrzenia. W związku z faktem, iż skarżący podpisując pisma kierowane do Sądu posługuje się nazwą "P." i pieczątką "właściciel", pismem z dnia 10 października 2013 r. wezwano też skarżącego do wskazania, czy prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą P.; jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów, jeśli natomiast skarżący nie prowadzi ww. działalności, wezwano do wykazania, że działalność została zawieszona lub zlikwidowana. W odpowiedzi skarżący wskazał, że od stycznia 2012 r. nie prowadzi faktycznie tej działalności i nie uzyskuje z niej dochodów (poza sporadycznym dwukrotnym wynajęciem należącego do niego samochodu w 2012 r.). Zauważyć jednak trzeba, że, jak wynika z zeznania podatkowego, w 2012 r. skarżący uzyskał przychód z działalności gospodarczej w wysokości 35.399 zł (wątpliwe jest, aby taki przychód uzyskał z dwukrotnego wynajęcia samochodu). Ponadto, pomimo, że, jak twierdzi skarżący, od prawie dwóch lat nie prowadzi on faktycznie tejże działalności i nie uzyskuje z niej dochodów, to jednak jej nie zlikwidował, ani nawet nie zawiesił, co również poddaje w wątpliwość jego oświadczenie. Zauważyć ponadto trzeba, że w związku z oświadczeniem skarżącego, iż ma na utrzymaniu małoletniego syna, a jego żona prowadzi odrębne gospodarstwo domowe w K., wezwano M. J. do wskazania, czy jego małżonka uczestniczy w utrzymaniu syna (a jeśli tak, jakie kwoty przeznacza miesięcznie na ten cel). W tym zakresie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że M. J. nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Dane wynikające z wniosku oraz innych pism skarżącego nie pozwalają na ustalenie w sposób bezsporny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).