VII SA/Wa 1225/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-18
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) powinien zostać oddalony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób wystarczający i nie wykonała wezwania do uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Złożone oświadczenie było niewystarczające do oceny sytuacji materialnej, a strona nie wykonała wezwania do uzupełnienia braków, co skutkowało brakiem pełnych informacji niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący podał, że utrzymuje się z zasiłku w wysokości 529 zł i posiada częściową niepełnosprawność. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji materialnej, jednak wnioskodawca nie odebrał wezwania. W konsekwencji sąd uznał, że złożone oświadczenie jest niewystarczające do oceny możliwości finansowych strony.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić P. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się jedynie z zasiłku z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 529 zł. Strona wskazała, że posiada częściową niepełnosprawność. Innych danych majątkowych we wniosku na formularzu PPF wnioskodawca nie podał.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 22 lipca br. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- podania kto jest właścicielem domu/mieszkania w W. przy ul. S., jakiej wielkości jest to lokal oraz podania czy w lokalu tym wnioskodawca mieszka sam czy z innymi osobami (jeżeli tak należało wskazać kim są dla wnioskodawcy te osoby),
- podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz ew. lokalu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.),
- nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia oraz kopii orzeczenia o niepełnosprawności,
- nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o posiadanym statusie bezrobotnego
- podania czy otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należy wskazać na czym ona polega,
- nadesłanie dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2012 r.,
- nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wnioskodawca nie odebrał ww. wezwania jednakże z uwagi na przepis art. 73 p.p.s.a. pismo uważa się za doręczone z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu na który pismo to zostało złożone w placówce pocztowej. Z tego względu wezwanie do nadesłania formularza uważa się za doręczone z dniem 9 sierpnia 2013 r.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie należy uznać, że złożone oświadczenie na formularzu PPF jest niewystarczające dla właściwej oceny sytuacji materialnej strony. Ponadto z uwagi na okoliczność, iż strona nie wykonała zarządzenia z dnia 22 lipca 2013 r. dotyczącego jej sytuacji materialnej, uznano, że wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych żądanych informacji. Tym samym złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło