VII SA/Wa 1226/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-02

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanej części budynku, której wykonanie wiązałoby się z koniecznością przywrócenia stanu poprzedniego (np. poprzez wykonanie nowych drzwi wejściowych), może zostać uznana za wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że problemy techniczne mogące zaistnieć w toku wykonywania decyzji o nakazie rozbiórki, w tym konieczność przywrócenia stanu poprzedniego, pozostają bez wpływu na ocenę wadliwości decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie kwalifikowanych wad prawnych, a nie ocenę wykonalności technicznej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca I. T. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanej części budynku (tarasu i pomieszczenia pod nim). Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 80 i 107 § 3 K.p.a., twierdząc, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony, a rozbiórka doprowadziłaby do konieczności przywrócenia stanu poprzedniego i pozbawienia budynku wejścia. Organ odwoławczy i sąd uznali, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie była obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2018 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...].03.2017r. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].01.2017r. znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB nr [...]z dnia [...].08.2014 r. znak: [...]. , utrzymującej w mocy decyzję PINB [...]nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], nakazującą K. K., I. T. i K. Ł. rozbiórkę dobudowanej części budynku przy ul. [...][...] w [...] poprzez rozbiórkę: • tarasu konstrukcji żelbetowej o wymiarach ok. 3,90 m x 2,55 m wraz z zadaszeniem konstrukcji drewnianej w części tarasowej wsparte na słupach żelbetowych. Wysokość zadaszenia ok. 2,3 m - 2,9 m • pomieszczenia pod tarasem o wysokości ok. 1,75 m - 1,20 m. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych sprawy. PINB [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2011 r., wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane przez K. K., I. T. i K. Ł. , przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...]przy ulicy [...][...] w [...] . Nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na ww. osoby obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wobec przedstawienia ww. dokumentów, postanowieniem PINB [...] nr [...] z dnia [...].03.2012r., (utrzymanym w mocy postanowieniem [...] WINB nr [...] z dnia [...].05.2012r.) ustalił K. K., I. T. i K.Ł. opłatę legalizacyjną w wysokości [...]zł. Prawomocnym wyrokiem z dnia 21.02.2013r. sygn. akt VII SA/Wa 1826/12, WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie [...] WINB nr [...] z dnia [...].05.2012 r. Zobowiązane nie wywiązały się z obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. W związku z powyższym, PINB [...] decyzją nr [...]z dnia [...]. znak: [...] (utrzymaną w mocy decyzją [...] WINB nr [...]z dnia [...]08.2014r., znak: [...]) nakazał K. K., I. T. i K. Ł. rozbiórkę dobudowanej części budynku przy ulicy [...][...] w [...], zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane . Organ wyjaśnił, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego stanowi konsekwencję jego budowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Opłata legalizacyjna stanowi warunek legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna ma charakter dobrowolny i stanowi alternatywę dla poddania się sankcji rozbiórki samowoli budowlanej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.05.2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1688/15). Stąd po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku i ponownym dokonaniu analizy akt sprawy organ stwierdził , że decyzja [...] WINB nr [...] z dnia [...].08.2014 r. nie jest obarczona żadną kwalifikowaną wadą, wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Na decyzję GINB z dnia [...].03.2017 r. znak: [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. T. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przy jego wydaniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 80, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego - w zakresie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" oraz art. 200 p.p.s.a. skarżąca wniosła o: 1/ uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...].01.2017 r. 2/ zasądzenie od organu administracji na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając podnoszone zarzuty, Skarżąca stwierdziła, że GINB niezwykle pobieżnie i bez dokonania własnych ustaleń i ocen, powtórzył argumentację organu stopnia wojewódzkiego co do właściwości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie. Takie powierzchowne potraktowanie stanu faktycznego sprawy oraz jego oceny prawnej przy ponownym rozpoznaniu , zdaniem skarżącej , jest niedopuszczalne gdyż rażąco narusza obowiązki organu odwoławczego określone w art. 7 i 107§3 K.p.a. Nadal bowiem pozostaje poza dokładnym wyjaśnieniem sprawy, kwestia dopuszczalności rozebrania tarasu, gdy skutkiem tego będzie konieczność wykonania robót budowlanych przywracających stan poprzedni, umożliwiający korzystanie z budynku. Gdyby bowiem rozebrać taras, którego elementem są schody prowadzące na taras, a następnie do drzwi wejściowych, budynek pozbawiony zostanie wejścia, gdyż drzwi znajdą się na wysokości ok. 1,5 m. nad poziomem gruntu. Ponadto jeżeli rozbierze się zadaszenie nad tarasem, ganek o wymiarach 1,70 x 3,10 m zostanie pozbawiony dachu, który stanowi jeden wspólny element oparty na słupach żelbetowych, które w myśl decyzji również mają podlegać rozbiórce. Ze względu na wspólną konstrukcję całości zadaszenia, nie może być ono rozebrane jedynie w części. Zdaniem Skarżącej nie można pogodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że powyższa wada decyzji organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki "nie powoduje obarczenia decyzji [...] WINB z dnia [...].08.2014 r. jakąkolwiek z wad prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 156§1 pkt 1-7 kpa". Takie stanowisko jest – w ocenie Skarżącej - sprzeczne z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, wskazującym na niedopuszczalność orzeczenia rozbiórki, która będzie prowadziła do konieczności przywrócenia stanu poprzedniego. Odpowiadając na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym nie jest związany granicami skargi. W kontrolowanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art.156-158 k.p.a., a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana przez Skarżącą decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014r. , utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014r. nakazującą rozbiórkę opisanego w decyzji tarasu i pomieszczenia nad tarasem , w budynku przy ul. [...][...]w [...] , została wydana z wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W toku takiego postępowania organ administracji bada czy przy wydawaniu orzeczenia podlegającego weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej , jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze podlega takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z kwalifikowanymi wadami, o których stanowi art.156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. W orzecznictwie przyjęto, że naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Uwzględniając powyższe uznać należało, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są nieuzasadnione. W ocenie Sądu , organ nadzoru Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego , wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą , wykazał bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika, że PINB [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011r. wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane prowadzone przez K. K., I. T. i K. Ł. na spornej nieruchomości, nakazał wykonanie zabezpieczeń oraz przedstawienie stosownej dokumentacji. W konsekwencji przedłożenia organowi żądanych dokumentów PINB [...] ustalił dla w/w opłatę legalizacyjną w kwocie [...]zł, zaakceptowaną wyrokiem tutejszego sądu z dnia [...]lutego 2013r. ,sygn. VII SA/Wa 1826/12. Wobec zaniechania uiszczenia wskazanej opłaty PINB [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014r., utrzymaną w mocy przez [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2014r. nakazał rozbiórkę dobudowanej części budynku stosownie do treści art.48 ust.1 ustawy z dnia [...] lipca 1994r.prawo budowlane ( które to okoliczności faktyczne nie są kwestionowane). Dokonując przedstawionego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że [...] WINB kierował się prawidłową interpretacją wskazanego przepisu. Sąd podziela pogląd organu, że analiza treści kontrolowanej decyzji w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych pozwala na zidentyfikowanie , który fragment budynku opisanego w decyzji objęty jest jej dyspozycją. Trafnie także wskazano, że opis tarasu i jego wymiarów definiuje przedmiot " zadaszenia w części tarasowej" a problemy techniczne mogące zaistnieć w toku wykonywania kwestionowanej przez Skarżącą decyzji pozostają bez wpływu na ocenę jej wadliwości w rozumieniu art.156 k.p.a. Organ nadzoru dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, czemu dał wyraz w treści uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w pełni respektuje jego ocenę, że wskazana decyzja została wydana przez właściwy organ na podstawie prawidłowo zastosowanego przepisu prawa materialnego. Nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją, została skierowana do stron postępowania , była także wykonalna w dniu wydania , a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego. Poza sporem jest także , że nie zawiera ona wady powodującej nieważność z mocy prawa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło