VII SA/Wa 1227/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-22

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie fundamentów pod budynek gospodarczy jest zasadne, jeśli budynek został już wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało uchylone?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie fundamentów pod budynek gospodarczy nie jest zasadne, jeśli budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało uchylone. W takiej sytuacji organy powinny przeprowadzić postępowanie legalizacyjne dotyczące całej zrealizowanej inwestycji, a nie umarzać postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie fundamentów pod budynek gospodarczy. Budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało uchylone przez WSA. Skarżąca kwestionowała legalność fundamentów i brak wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] marca 2007r. ( [...] ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. na podstawie art. 105 § 1 kpa -umorzył postępowanie prowadzone w sprawie fundamentów pod budynek gospodarczy, wykonanych przez J. i S. C., na działce nr ew. [...] w N. przy ul. K.. W uzasadnieniu organ wskazał, ze postępowanie zostało wszczęte wnioskiem M. R. i umorzone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] lutego 2002r, która została następnie utrzymana w mocy decyzją [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Wymienione rozstrzygnięcia były kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 października 2004r. uchylił wyżej wymienione decyzje wskazując, że organy nie podjęły prób wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego związanego z samowolną budową fundamentów. Organ powiatowy podniósł, że decyzją z dnia [...] lutego 2004r. ( nr [...] ) Starosta N. zatwierdził projekt budowlany i wydał inwestorom pozwolenie na budowę budynku gospodarczego na istniejących starych fundamentach. W tej sprawie prowadzone było przez Wojewodę [...] niezależne postępowanie, który utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty N. Organ stwierdził, że J. i S. C. wybudowali budynek gospodarczy w oparciu o prawomocne pozwolenie na budowę, a budynek w stanie surowym został wykonany w dniu 26 sierpnia 2004r., a więc przed wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2005r., którym uchylono decyzję Wojewody [...] i poprzedzającą ją decyzję, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji, zatem inwestorzy zrealizowali inwestycję zgodnie z prawem. W ocenie organu, z uwagi na fakt rozstrzygnięcia o przedmiotowych fundamentach w wyroku z dnia 13 października 2004r., zatem już po wybudowaniu budynku gospodarczego, nie zachodziła przesłanka do zastosowania art. 50 ustawy - Prawo budowlane. Z tej przyczyny postępowanie należało umorzyć. Decyzją z dnia [...] maja 2007r. ( nr [....] ) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy Prawo budowlane, dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania M. R., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] marca 2007r. W uzasadnieniu organ wojewódzki przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i podzielając stanowisko organu I instancji dodał, że przedmiotowy fundament stał się elementem składowym budynku gospodarczego. Jest obecnie funkcjonalnie związany z wzniesionym na nim budynkiem i tym samym nie stanowi sam w sobie obiektu budowlanego ani też jego części, zatem nie jest możliwe rozpatrywanie sprawy fundamentów w oderwaniu od całego budynku. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że jakkolwiek inwestor który wybudował obiekt budowlany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, nie może być traktowany jak podmiot dopuszczający się samowoli budowlanej, to jednak budowa przedmiotowego budynku na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została uchylona jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych przewidzianym w art. 50 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W skardze na powyższą decyzję M.R. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, jako decyzji niezgodnych z prawem, niezgodnych z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2004r., naruszających ważny interes skarżącej, jako strony broniącej swego gruntu przed samowolami. Skarżąca zakwestionowała przede wszystkim fakt niewykonania wytycznych Sądu nakazanych w powołanym wyroku, bowiem organy nie dokonały oceny legalności fundamentów. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że fundament nie stanowi części obiektu budowlanego i wskazała ponadto, że całe wieloletnie postępowanie odnosi się do 52 m2 stanowiących jej własność, a zabranych w obręb działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Kontrola Sądu ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 105 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2004r. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r., utrzymującej w mocy decyzję N. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] lutego 2002r, umarzającą postępowanie w sprawie przedmiotowych fundamentów - organ powiatowy ponownie, w oparciu o art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie. W ocenie organu zrealizowanie przedmiotowego budynku gospodarczego przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego - wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2005r. (sygn. akt VII SA/Wa 766/04 ) - decyzji udzielającej pozwolenia na budowę ww. budynku wskazuje, że inwestycja została wykonana zgodnie z prawem, bowiem skarga do Sądu nie wstrzymuje wykonania decyzji, która w dacie budowy była ostateczna. Skoro również ww. wyrok Sądu w sprawie legalności fundamentów zapadł po zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji, to dalsze postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Ze stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić, bowiem utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o bezprzedmiotowości postępowania, można mówić tylko wtedy, jeżeli brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty ( por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2000r. sygn. akt IV SA 12/98, Lex nr 77609). Innymi słowy bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa wart. 105 § 1 kpa ma miejsce wtedy, gdy brak jest przedmiotu postępowania, czyli konkretnej sprawy, w której organ administracji władny jest i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach konkretnego podmiotu. W związku z powyższym, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego wyżej powołanym wyrokami zarówno decyzji umarzającej postępowanie w zakresie legalności fundamentów, jak i decyzji udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na tychże fundamentach, nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania. Organy winny zatem rozszerzyć postępowanie administracyjne na całość zrealizowanej inwestycji i w tym zakresie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne. Wprawdzie, jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy dostrzegł konieczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego co do wzniesionego budynku gospodarczego, to jednak nie zastosował w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, co do włączenia części działki skarżącej w obręb działki nr [...], wskazać należało, że roszczenia w tym zakresie winny być dochodzone niezależnie - w postępowaniu rozgraniczeniowym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania zgodnie z przedstawionym stanowiskiem Sądu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło