VII SA/Wa 1228/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (Spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. M. K. sprawy ze skargi M. N., Ł. K., T. W. " D." S.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia lokalu gastronomicznego do stanu pierwotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz wspólników Spółki " D." s.c. Ł. K., M. N., T. W. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] (nr[...]) na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 56 poz. 1118 ze zm.), dalej Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98., poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, - nakazał Ł. K., M. N. i T. W. (wspólnikom spółki cywilnej "D." s.c.) doprowadzenie lokalu gastronomicznego – kawiarni, usytuowanej przy A. w W., do stanu poprzedniego. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu oględzin w dniu 11 lutego 2006r. ustalił, że ww. lokal przebudowano dla potrzeb działalności muzycznej. Wykonane roboty budowlane polegały na rozebraniu ścianek działowych na istniejącej antresoli i zmianie jej wymiarów, dobudowaniu lekkiej antresoli o konstrukcji drewnianej ze słupkami z rur stalowych, rozebraniu schodów z poziomu parteru na antresolę. Nadto, pomieszczenia po obu stronach lokalu - na poziomie antresoli - połączono poprzez wykonanie otworu drzwiowego, przebudowano sanitariaty, wykonano izolację dźwiękochłonną ścian oraz wymieniono witryny szklane. Wszystkie roboty wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (nr –[...]), na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane i nałożył na wspólników spółki cywilnej "D." obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od jego doręczenia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z oceną techniczną dotyczącą ich prawidłowości oraz wpływu na pozostałą część budynku. Inwestorzy nie przekazali wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, a w dniu 7 grudnia 2006r. przedłożyli niekompletną inwentaryzację budowlaną (brak części opisowej, niepełna część graficzna) wraz z badaniami SANEPID-u dotyczącymi pomiarów hałasu ww. lokalu. Wobec niewykonania obowiązku w zakreślonym terminie organ ww. decyzją nakazał doprowadzenie przedmiotowego lokalu do stanu poprzedniego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania wspólników spółki "D." s.c., na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał ww. decyzję w mocy. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji wskazując ponadto, że przywrócenie przedmiotowego lokalu do stanu poprzedniego winno polegać na doprowadzeniu do stanu zgodnego z projektem opracowanym przez inż. J. F. W skardze wspólnicy spółki "D." s.c. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że wynajmują lokal przy A. od listopada 2003r. i w trakcie tego okresu wykonali jedynie prace remontowe zapewniające zwyczajowy standard usług gastronomicznych. Demontaż starej antresoli i konstrukcja nowej miały miejsce w 2001r., to jest w czasie istnienia w tym miejscu lokalu "W."", za wiedzą i przyzwoleniem wynajmującego (właściciela budynku) –Spółdzielni Wydawniczej "[...]". Właściciel budynku, wynajmując lokal spółce nie udostępnił ww. projektu ani inwentaryzacji, wprowadzając w błąd nowego najemcę, że lokal nie jest obarczony wadą. Spółka podniosła ponadto, że nie jest i nie była inwestorem wykonanych robót budowlanych, jak również właścicielem lokalu, którego sprawa dotyczy, a tylko te podmioty mogą być zobowiązane do przywrócenia lokalu do stanu poprzedniego. Skarżąca wyjaśniła, że prace zakwalifikowane jako przebudowa lub roboty budowlane wskazane w decyzji organu I instancji, które faktycznie zostały wykonane przez spółkę "D." to wymiana starych witryn szklanych na nowe oraz zmiana układu toalet. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...], którą organ ten nakazał skarżącej – spółce "D." doprowadzenie lokalu gastronomicznego – kawiarni, usytuowanej przy A. w W., do stanu poprzedniego. Zgodnie z treścią art. 52 Prawa budowlanego podmiotami zobowiązanymi do dokonania czynności nakazanych decyzjami o których mowa w art. 48. 49b 50a oraz 51 ww. ustawy są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W art. 7 kpa sformułowano zasadę prawdy obiektywnej w myśl której organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przepisami procedury administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Ciężar wykazania powyższych okoliczności, na mocy art. 77 kpa obciąża organ administracyjny. Jeśli zatem strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek uzupełnić go z własnej inicjatywy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem powołanych wyżej przepisów, bowiem organy nie dokonały żadnych ustaleń, czy zobowiązaną do wykonania czynności nakazanych decyzją z dnia [...] jest spółka "D." s.c. W przedstawionym stanie prawnym obowiązkiem organów było rzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu jednoznacznego ustalenia, jaki podmiot był inwestorem wykonanych robót budowlanych, natomiast w przypadku niemożności poczynienia takich ustaleń, skierowanie nakazu do właściciela bądź zarządcy obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2000r., II SA/Ka 2059/98, niepubl.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zatem zbadać pod tym kątem całość zgromadzonego materiału dowodowego, mając na uwadze w szczególności: protokoły oględzin robót budowlanych, w których zawarte są wyjaśnienia skarżącej oraz przedstawiciela właściciela budynku co do zakresu przeprowadzonych prac, "Projekt adaptacji części pomieszczeń na klub muzyczny oraz galerię sztuk plastycznych" wykonany w dniu [...] przez projektantkę – E. D. na zlecenie Ł. K. i M. N., jak również informacje zawarte w pismach uczestników postępowania. Ponadto wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo P. Z. z dnia [...] - którego mieszkanie sąsiaduje bezpośrednio przez ścianę z przedmiotowym lokalem - informujące, że w lokalu dyskoteki L. znowu są prowadzone roboty budowlane, prawdopodobnie w piwnicy budynku, mające na celu utworzenie kolejnej sali dyskotekowej. Podobne wyjaśnienia P. Z. złożył na rozprawie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, działając jako uczestnik postępowania sądowego. Z jego oświadczenia wynika bowiem, że ww. lokalu uprzednio prowadzona była dyskoteka tylko w jednym lokalu, należącym do księgarni "[...]". Na ten (jeden) lokal Prezydent [...] wydał decyzję o zmianie sposobu użytkowania na kawiarnię. Obecnie dyskoteka prowadzona jest również w drugim lokalu, zaadaptowanym po księgarni "[...]". W okresie kiedy najemcą była obecna spółka "D." w lokalach prowadzono prace budowlane, których dowodem były pełne kontenery gruzu i innych materiałów budowlanych. Na marginesie jednakże zauważyć należy, że w przedmiotowym lokalu - wynajmowanym przez skarżącą od listopada 2003r. - prowadzony jest klub muzyczny (dyskoteka) pod nazwą "L.". W aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] (nr [...]) zezwalająca poprzedniemu najemcy na zmianę sposobu użytkowania lokalu położonego na parterze budynku przy A. w W. na lokal gastronomiczny – kawiarnię, zgodnie z załączonym projektem. W świetle powyższego organy winny rozważyć, czy postępowanie w niniejszej sprawie nie powinno toczyć się w trybie, o którym mowa w art. 71a Prawa budowlanego. Wskazać bowiem trzeba, że legalizacja robót budowlanych prowadzona w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie samowolnie wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie organy ograniczyły czynności kontrolne do samowolnie wykonanych robót budowlanych, nie dostrzegając, iż wykonano je jako adaptację samowolnie zmienionego sposobu użytkowania lokalu. Skoro zatem ww. prace budowlane wykonane zostały jako adaptacja zmienionego samowolnie sposobu użytkowania części obiektu, to organy winny przed wszystkim przeprowadzić postępowanie w trybie art. 71 a Prawa budowlanego. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, iż kontrolowane rozstrzygnięcia administracyjne naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie i z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.