VII SA/Wa 1228/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Maria Tarnowska ( spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania M D od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] ustalającej wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] w kwocie 478 zł - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) - dalej "kpa", art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j-t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 130a ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j-t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137). 2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Zarząd Dróg Miejskich w [...] wszczął z urzędu wobec M D postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem w dniu [...] marca 2013 r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] z ulicy [...] przy ul. [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24 w trybie art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu ustalono na kwotę 478 zł stosownie do załącznika nr 2 do uchwały Rady Miasta [...] z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. M D w odwołaniu zarzucił organowi pierwszej instancji brak podstaw do zastosowania art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym; podniósł, że Straż Miejska ukarała go mandatem w kwocie 100 zł i poinformowała o wezwaniu holownika w celu usunięcia pojazdu; podkreślił, że z uwagi na awarię holownika jego samochód nie został odholowany na wyznaczone miejsce. 3. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał art. 130a ust. 1, 2, 3 i 4 Sygn. akt VII SA/Wa 1228/15 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2014 r., i stwierdził, że zgodnie z § 2 ust. 1 - 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 143, poz. 846) usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu. Dyspozycję wydaje niezwłocznie w formie pisemnej funkcjonariusz lub pracownik uprawnionego podmiotu, po upewnieniu się, że istnieją przesłanki do usunięcia pojazdu; dyspozycję można wydać ustnie, w tym za pośrednictwem środków łączności; dyspozycja taka wymaga niezwłocznego potwierdzenia w formie pisemnej; wzór dyspozycji stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 października 2012 r., od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2 spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że niespornym jest, co potwierdza: dokument wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, notatka służbowa Straży Miejskiej oraz dokumentacja fotograficzna, że w dniu [...] marca 2013 r., że odwołujący się zaparkował samochód na ulicy [...] przy ul. [...] w [...] nie stosując się do znaku drogowego B-36 z tabliczką T-24, co odwołujący się przyznał, i przyjął mandat karny za popełnione wykroczenie. Po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu podmiotowi holującemu zgłosił się właściciel pojazdu a tym samym odstąpiono od dalszego usunięcia pojazdu. Holownik dotarł na miejsce zdarzenia, dokumentacja fotograficzna została wykonana przez kierowcę holownika zatrudnionego w formie [...] sp. z o.o., kierowca wystawił fakturę zgodnie z umową z [...], wraz z załącznikiem w postaci listy wyjazdów celem usunięcia pojazdów, na których również widnieje wyjazd w celu usunięcia pojazdu odwołującego się. Organ stwierdził, że w sprawie ma zastosowanie uchwała Rady Miasta [...] nr [...][...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuniecie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości Sygn. akt VII SA/Wa 1228/15 kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, i opłata za usunięcie pojazdu do 3.500 kg wynosi 478 zł, a zgodnie z załącznikiem nr 2 do tej uchwały, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3.500 kg - 478 zł. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego * rozstrzygnięcia budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowisko organu 5. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M D. Skarżący przyznał, że został ukarany mandatem w wysokości 100 zł, ale podniósł równocześnie, że jeżeli holownik zabierał inne auto, czyli nie miał pustego przebiegu, i cenę zapłacił inny użytkownik stojący na zakazie, ponieważ aut takich było kilka, to dochodzi do nieprawidłowości, ponieważ holownik pobiera podwójną opłatę, czyli dochodzi do nadużycia za podwójne holowanie, którego nie było. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego odwołania [skargi] oraz anulowanie kwoty 478 zł. 6. W; odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j-t Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd Sygn. akt VII SA/Wa 1228/15 administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, wyeliminowanie przez sąd z porządku prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), a także wówczas, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (pkt 2) lub też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. W razie jednak nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, na mocy art. 151 ppsa. Skarga jest zasadna. 8. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu na kwotę 478 zł i zobowiązującą M D do zapłaty tych "kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu". Jako podstawę materialnoprawną tej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2 spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Z art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika zaś, że pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Stosownie do art. 130a ust. 6 tej ustawy, rada powiatu biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, przy czym, wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w Sygn. akt VII SA/Wa 1228/15 ust. 6a. Zgodnie natomiast z art. 6a - "Ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c: (...) c) pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.5 t - za usunięcie - 440 zł; za każdą dobę przechowywania - 33 zł, (...)". Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że warunkiem koniecznym wydania decyzji o nałożeniu na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście powstały. Dlatego też obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji, oraz, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu. Decyzja w przedmiocie kosztów wydania dyspozycji odholowania nie jest aktem wydawanym w trybie egzekucyjnym, a zatem wydanie decyzji winno poprzedzić niewadliwe zebranie materiału dowodowego, zgodnie z regułami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a następnie precyzyjne ustalenie w oparciu o te dowody stanu faktycznego sprawy, i opisanie tego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tymczasem zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak również z akt administracyjnych sprawy wynika, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie doprowadził organów do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy kopia dyspozycji usunięcia pojazdu jest nieczytelna, treść jest niemożliwa od odczytania; z dokumentacji fotograficznej - zdjęć - znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, że skarżący nie zastosował się do znaku drogowego B-36 z tabliczką T-24, bowiem na żadnej fotografii znaku takiego nie ma; organ nie wyjaśnił ile kilometrów przejechał pojazd holujący od chwili otrzymania dyspozycji do jej odwołania, ile upłynęło czasu; czy pojazd holujący uprawniony był do holowania jednego samochodu, czy większej ilości samochodów; załącznik do faktury VAT nie został poddany żadnej analizie przez żaden z organów. Podkreślić również należy, że w decyzji organu pierwszej instancji powołano się na załącznik nr 2 do uchwały Rady Miasta [...]- w którym określono wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, natomiast w rozstrzygnięciu tego organu mowa jest o kosztach powstałych "w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu" - czego dotyczy załącznik nr 1 do tej uchwały Sygn. akt VII SA/Wa 1228/15 - "Opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu". Skoro decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji, to należy uznać, że w decyzji tej istnieje sprzeczność, i organ drugiej instancji tego uchybienia nie skorygował. Podkreślić należy, że art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie można stosować automatycznie, bowiem sformułowanie tego przepisu z użyciem wyrazu "jeżeli" - dopuszcza również sytuację taką, że żadne koszty do których pokrycia byłby zobowiązany właściciel pojazdu - nie powstały. Podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, że obciążenie kosztami o których mowa w tym przepisie możliwe jest wówczas, gdy organ ustali bez żadnych wątpliwości okoliczności dotyczące wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji, oraz, czy spowodowało to powstanie kosztów, a jeśli tak - to jakich. Organ nie wykazał, że koszty te istotnie powstały, i w związku z jakimi okolicznościami sprawy, przy czym nie jest wystarczające powołanie się tylko na wydaną dyspozycję usunięcia pojazdu oraz uchwałę [...]. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, okoliczności te nie zostały w sposób właściwy ustalone i wyjaśnione, co powoduje, że zaskarżona decyzja jak również decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, co winno skutkować ich uchyleniem. 9. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi, przeprowadzi prawidłowo - z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 i 107 kpa, postępowanie dowodowe, i ustali, czy zaistniała sytuacja spowodowała powstanie kosztów do których uiszczenia obowiązany był skarżący, oraz jakie to były koszty. Niezależnie od powyższego Sąd nie mógł nie zauważyć, że dyspozycja usunięcia pojazdy została wydana w dniu [...] marca 2013 r., zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu - w dniu [...] sierpnia 2014 r., decyzja organu pierwszej instancji została wydana dnia [...] listopada 2014 r., natomiast decyzja organu drugiej instancji w dniu [...] marca 2015 r. - chociaż art. 35 § 1 kpa stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a zgodnie z § 2 - załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w 6 Sygn. akt VII SA/Wa 1228/15 ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej sprawie żaden z terminów nie został dotrzymany, od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do dnia wydania zaskarżonej decyzji upłynęły ponad dwa lata. 10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy, zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 200 zł.