VII SA/Wa 1229/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-16
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Ich niskie dochody, wysokie zobowiązania finansowe (raty kredytu, raty za samochód, bieżące opłaty) oraz wydatki związane z utrzymaniem syna, który jest osobą chorą, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Wnioskodawcy M. J. i M. J. złożyli do WSA w Warszawie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sąd wezwał wnioskodawców do uzupełnienia informacji dotyczących ich sytuacji finansowej i majątkowej. Po otrzymaniu wyjaśnień i dokumentów, sąd ocenił, że wnioskodawcy nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. J. i M. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2011r. po rozpoznaniu wniosku M. J. i M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. J. i M. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: przyznać M. J. i M. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 22 czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy M. J. i M. J. w którym wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonych wniosków zarządzeniami z dnia 11 lipca 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- jakie wnioskodawcy ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu, mieszkania oraz budynków gospodarczych (gaz, opłaty za energię elektryczną , telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
-wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki, itp.) ,
- od jakiego czasu wnioskodawca jest osobą bezrobotną, czy podejmuje próby znalezienia pracy i czy pobiera zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak należało wskazać jego wysokość,
- czy wnioskodawcy uzyskują dochody z tytułu wynajmu domu, mieszkania lub pomieszczeń się w nich znajdujących , jeśli tak należy podać ich wysokość,
- czy podejmują prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, a jeśli tak, to jakie uzyskują z tego tytułu dochody,
- czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem,
- czy posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość,
- czy posiadają kredyty, zadłużenia, jeśli tak należało wskazać na jaką kwotę i w jakiej wysokości miesięcznie je spłacają
- z jakich środków finansowych wnioskodawcy pobudowali dom mieszkalny, budynek gospodarczy, basen oraz obiekt o wym. 6,0 x 25,0 m na działce nr ew. [...] we wsi K. gm. S.
oraz do nadesłania
- kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawcy je posiadają.
W dniu 26 lipca 2011 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawców na powyższe.
Wobec nie nadesłania dostatecznych danych do rozpoznania wniosku, kolejnymi zarządzeniami z dnia 9 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie:
- czy wnioskodawcy posiadają zarówno dom mieszkalny jak również mieszkanie,
- czy uzyskują dochody z tytułu wynajmu domu, mieszkania lub pomieszczeń się
w nich znajdujących, jeśli tak należało podać ich wysokość,
- czy posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak wskazać ich wysokość,
-czy wnioskodawca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju jest to działalność i w jakiej kwocie otrzymał środki z Funduszu Osób Niepełnosprawnych na rozpoczęcie tej działalności,
oraz do nadesłania:
- wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawcy je posiadają.
W dniu 23 sierpnia 2011 r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia na powyższe. Załączono także historię rachunku bankowego wnioskodawców z trzech ostatnich miesięcy.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż z nadesłanych formularzy wynika, że wnioskodawcy są małżeństwem, prowadzącym wspólnie gospodarstwo domowe. Z tego też względu, postanowiono złożone wnioski rozpatrzyć wspólnie.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych
z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody
i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach
i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawcy w złożonych formularzach
i nadesłanych wyjaśnieniach wykazali, iż nie są w stanie obecnie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem. Podali, że utrzymują się z dochodów w wysokości 1.555,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się emerytura wnioskodawczyni w wysokości 1.015,00 złotych oraz renta syna w wysokości 540,00 złotych. W piśmie z dnia 25 lipca 2011 r. wnioskodawca podał, że do dnia 8 lipca 2011 r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Dodał, że w dniu 7 lipca 2011 r. otrzymał środki na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na zakup maszyn i urządzeń. Z nadesłanej historii rachunku bankowego wynika, że wnioskodawca na rozpoczęcie działalności gospodarczej otrzymał kwotę w wysokości 35.900,00 złotych. Analiza środków finansowych znajdujących się na rachunku bankowym wskazuje, że saldo środków pozostałych na koncie na dzień 31 lipca 2011 r. jest ujemne i wynosi 483,98 złotych. Wnioskodawca oświadczył, na dzień składania wyjaśnień nie ma żadnych dochodów.
W nadesłanych wyjaśnieniach wnioskodawczyni wyjaśniła, że wspólnie z mężem posiadają wyłącznie dom mieszkalny o pow. 450 m². Podała, że nie uzyskują z mężem dochodów z wynajmu pomieszczeń ani lokali. Nie posiadają również oszczędności pieniężnych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pracuje dorywczo; nie otrzymuje żadnych innych dochodów oprócz emerytury.
Wnioskodawca podał, że posiada samochód osobowy Volkswagen transporter z 1996 r. zakupiony na raty, którego miesięczna rata wynosi 400,00 złotych. Wskazał, że raty będzie spłacał do 2015 r. Nadmienił, że finansowo pomaga mu matka spłacając raty za samochód.
Wnioskodawcy podali, że ponoszą następujące opłaty związane z utrzymaniem domu tj.: opłatę za energię elektryczną w wysokości 250,00 złotych, za gaz ok. 100,00 złotych, za telefon w wysokości 25,00 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 100,00 złotych oraz spłatę kredytu zaciągniętą na pokrycie dachu, którego miesięczna rata wynosi 630,00 złotych. Dodali, że na żywność przeznaczają ok. 500,00 miesięcznie.
Wnioskodawcy wyjaśnili, że siedlisko we wsi K. wybudowali, ze środków ze sprzedaży dwóch mieszkań własnościowych w W.
Uwzględniając całokształt przedstawionych okoliczności faktycznych należało stwierdzić, iż wnioskodawcy nie dysponują obecnie środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Pod uwagę wzięto rzeczywistą, aktualną możliwość dysponowania wykazanym dochodem i istniejące na stronie zobowiązania. Wykazane dochody w wysokości 1.555,00 złotych z jakich obecnie utrzymują się wnioskodawcy wraz synem są niewielkie, wystarczają jedynie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto jak wynika z dokumentów wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną jak również syn wnioskodawców jest osobą chorą co bez wątpienia wiąże się z wydatkami na leczenie i lekarstwa.
Sam fakt, iż wnioskodawca otrzymał środki finansowe na podjęcie działalności gospodarczej z Funduszu Osób Niepełnosprawnych nie może decydować o tym, że wnioskodawcy są w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i syna.
Zauważyć należy, iż wnioskodawca od 2 października 2009 r. do dnia 8 lipca 2011 r. był osobą bezrobotną. Wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym z dnia 25 lipca 2011 r. oświadczył, że obecnie nie ma żadnych dochodów. Z analizy rachunku bankowego wynika zaś, że saldo środków na rachunku wnioskodawców na dzień 31 lipca 2011 r. jest ujemne i wynosi 483,98 złotych.
Przedstawiona zatem przez wnioskodawców sytuacja finansowa wskazuje, że kwalifikują się oni do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło