VII SA/Wa 123/10

WyrokWSA w Warszawie2010-03-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na decyzję o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, może z urzędu stwierdzić nieważność wcześniejszej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej, jeśli ta wcześniejsza decyzja jest wadliwa i stanowi podstawę dla późniejszych rozstrzygnięć?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 135 PPSA, ma obowiązek objąć kontrolą wszystkie akty i czynności wydane w granicach sprawy, jeśli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia. W przypadku, gdy wadliwa decyzja organu pierwszej instancji (umarzająca postępowanie w sprawie samowoli budowlanej) stanowi podstawę dla późniejszych decyzji (o pozwoleniu na użytkowanie), sąd może z urzędu stwierdzić nieważność tej pierwszej decyzji, nawet jeśli nie była ona przedmiotem odwołania lub skargi, aby usunąć naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie części korytarza zaadaptowanego na cele mieszkalne. Inwestycja została zrealizowana w 1989 r. bez pozwolenia. W 2002 r. Powiatowy Inspektor umorzył postępowanie, zobowiązując inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca Spółdzielnia wniosła o uchylenie decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji z 2002 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzono nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r., stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2010 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2009r., Nr - [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego dla m. [...] na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 55 pkt. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm,, zwana dalej Prawem budowlanym), po rozpatrzeniu wniosku Z. O. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części korytarza ogólnodostępnego przyłączonego do lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W. udzielił pozwolenia na użytkowanie pomieszczeń powstałych w wyniku zabudowy części korytarza ogólnodostępnego, przyłączonych do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestycja została zrealizowana w roku 1989 bez zezwolenia odpowiednich organów administracji architektoniczno - budowlanych. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie i zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W trakcie postępowania, inwestor dostarczył "Inwentaryzację powykonawczą" adaptacji części korytarza na cele mieszkalne opracowaną przez inż. Z. S., legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...] i nr [...]. Opiniodawca stwierdził zdatność zabudowy do użytkowania i jej wykonanie zgodnie z wiedzą techniczną. Dokumentacja zaopiniowana jest przez rzeczoznawcę ds zabezpieczeń p. poż. mgr inż. T. C. (nr upr. [...]), który stwierdził, że "Wykonana adaptacja nie powoduje i nie narusza wymagań przepisów przeciwpożarowych dotyczących ewakuacji obowiązujących w chwili jej wykonania jak również nie blokuje dostępu do urządzeń przeciwpożarowych w budynku". Decyzją z dnia [...] listopada 2009r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Z. O. oraz Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] NR [...] z dnia [...] maja 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego. W odniesieniu do zarzutu z odwołania Z. O., iż zaskarżona decyzja nie wskazuje na czyją rzecz pozwolenie zostało wydane, organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] wydana została na wniosek i na rzecz Z. O. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyła Międzyzakładowa Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wnosząc o jej uchylenie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej, popierając skargę Spółdzielni wniósł ponadto "o stwierdzenie nieważności decyzji z 2002 r. powiatowego organu nadzoru budowlanego umarzającej postępowanie wobec rażącego naruszenia art. 105 kpa". Inwestor – Z. O. wnosząc o oddalenie skargi podniósł, że spółdzielnia poinformowała go i pozostałych mieszkańców w tym samym pionie na różnych piętrach budynku, że zarząd podjął decyzję zezwalającą na zabudowę korytarzy, nie stawiając żadnych wymogów oraz nie wskazując na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazał, że nie występował o pozwolenie na wykonanie robót budowlanych. Roboty budowlane wykonał w 1989 r. W roku 1992 został dokonany odbiór przez Spółdzielnię zabudowanych korytarzy i potem oczekiwał na wydanie aneksu do przydziału lokalu. Oświadczył, że decyzja z 2002 r. o umorzeniu postępowania nie została zaskarżona przez Spółdzielnię i jest ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W okolicznościach niniejszej sprawy, rzeczą Sądu, było dokonanie oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ale także decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...]marca 2002r. Należy podnieść że zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Ponadto w myśl dyspozycji przepisu art. 135 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przepisy art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) obligują Sąd do objęcia kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie jeżeli mieszczą się w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczonego daną sprawą. Zakres pojęcia sprawy wymaga ustalenia na potrzeby każdego indywidualnego przypadku. Pojecie sprawy należy jednak rozumieć szeroko. W orzecznictwie sądowo administracyjnym i w doktrynie przyjmuje się, że kontrola decyzji zależnej, będącej koniecznym następstwem innej decyzji, może prowadzić do wzruszenia decyzji, która leży u źródła decyzji kontrolowanej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zakres pojęcia "sprawy" obejmuje procedurę związaną ze stwierdzoną samowolą budowlaną popełnioną w 1989r. W tych okolicznościach, zasadne było zatem, wszczęcie i przeprowadzenie przez organy nadzoru budowlanego, przewidzianej przez prawo procedury legalizacyjnej ale w oparciu o przepisy prawa budowlanego obowiązującego w dacie popełnienia samowoli budowlanej tj. w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Mając na uwadze powyższe wskazania, Sąd stwierdził nieważność decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 27 marca 2002r., jako dotkniętej rażącym naruszeniem prawa - art. 105 k.p.a. Organ nie miał bowiem podstaw do umorzenia postępowania i uznania go za bezprzedmiotowe skoro nie przeprowadził procedury legalizacyjnej w trybie ustawy Prawo budowlane z 1974r. Ta procedura mogłaby zaś prowadzić do nakazania rozbiórki przedmiotu samowoli, bądź do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. 3 Zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Sąd uchylił jako wydane w następstwie wadliwej decyzji z 2002r. omówionej wyżej. Już tylko na marginesie należy zauważyć, że nawet gdyby dopuszczalne było wydanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w oparciu o przepisy aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, to też podlegałyby one uchyleniu wobec tego, że nie przeprowadzono obowiązkowej kontroli obiektu. Podnoszone, przez inwestora na rozprawie, okoliczności świadczące o aprobacie ze strony Spółdzielni dla wykonania niniejszej zabudowy, pozostają bez wpływu na jej ocenę w świetle przepisów Prawa budowlanego. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 §1pkt1 lit.a i art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 , art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło